Filmklassiekers op het tweede gezicht

 

 

 

 

Clip The Kid (1921)

Charlie werkt samen het The Kid. De één gooit de ruit in, de ander repareert.

Clip: The gold rush (1925)

Big Jim heeft zo'n honger dat hij waanvoorstellingen van Charlie als een kip krijgt. Let op de motoriek van Charlie even voordat hij in een kip verandert.

Charlie Chaplin (1889 - 1977)

Charlle Chaplin is één van de iconen van de filmindustrie. Begonnen bij de Keystones maakte hij in de periode 1914 - 1917 een heleboel slapstick achtige films. Vergeleken met de frequentie uit zijn begindagen valt de produktie die hij als onafhankelijke regisseur realiseert enigszins uit de toon. Dit is een indicatie voor het perfectionisme dat hij in zijn eigen films stopte. Een perfectionisme dat hij volledig kon botvieren vanaf het moment dat hij samen met Douglas Fairbanks, D.W Griffith en Mary Pickford zijn eigen productiemaatshappij (United Artists) heeft opgericht.

Een perfectionisme ook dat in schril contrast staat met het chaotische van zijn bekendste personage, "The tramp". "The tramp" moeten we dus niet teveel vereenzelvigen met Chaplin zelf. Wel geeft dit personage uitdrukking aan de sociale betrokkenheid van Chaplin. Hij kiest steevast voor de underdog, denk aan "The kid" (1921, weesjongen) of aan "City lights" (1931, blind meisje). Deze sociale betrokkenheid zou later een politiek tintje krijgen in films als "Modern times" (1936) en "The great dictator" (1940). Het was dit politieke tintje dat er tijdens de hoogtijdagen van het anti-communisme voor zorgden dat Chaplin zich niet langer thuisvoelde in de VS en het land zou verlaten.

Het is gebruikelijk Chaplin te vergelijken met Buster Keaton. Keaton is minder bekend, maar zou volgens een populaire opinie onder filmkenners kwalitatief beter zijn. Hoewel ik mij niet als filmkenner (hooguit als filmliefhebber) beschouw, ben ik deze mening niet toegedaan. Het is waar, de films van Chaplin zijn in de regel wat sentimenteler dan die van Keaton. Het is echter dat langs het randje van sentimenteel lopen, dat vinden van de juiste mix tussen comedy, tragedie en sentimentaliteit dat Chaplin uniek maakt en waardoor zijn films na al die jaren nog het bekijken waard zijn!

DATUM: 8 februari 2013

Recensies

DE REGISSEUR

Voor een korte schets over het werk van Charlie Chaplin, zie het inleidende artikel op de aan hen gewijde pagina.

HET VERHAAL

Een moeder legt ten einde raad haar kind te vondeling in een luxe auto. Ze hoopt dat het kind zo goed terecht zal komen. Helaas, de auto wordt gestolen en de baby wordt door de dieven gedumpt. Uiteindelijk komt het kind bij Charlie Chaplin (alias "the tramp")  terecht. Deze voedt het zo goed en zo kwaad mogelijk op, en uiteindelijk vormen ze een geweldig team. Het kind gooit een steen door de ruit, en "the tramp" biedt even daarna aan de ruit te vervangen (zie hiervoor de clip).

Als het kind ziek wordt komt de dokter erachter dat "the tramp" niet de wettelijke vader is, en wordt het kind door de kinderbescherming opgehaald. De biologische moeder is inmiddels een rijke opera-ster geworden. Gekweld door spijt en schuldgevoelens heeft ze een beloning voor de jongen uitgeloofd. Uiteindelijk komt het kind bij zijn biologische moeder terecht en wordt "the tramp" hartelijk onthaald voor zijn bijdrage aan de opvoeding.

COMMENTAAR

"The Kid" was de eerste lange film van Charlie Chaplin. Hij werd gemaakt voor "First National", de produktiemaatschappij waar Charlie van 1918 - 1922 werkte. De tijd dus tussen de Keystones en zijn eigen United Artists. Toch heeft "The Kid" al alle kenmerken van de latere Chaplin films. Humor (de manier waarop the kid met een steen staat te zwaaien terwijl een agent achter hem staat blijft grappig, zie weer de clip), tragedie (de armoede) en sentimentaliteit (de goede afloop).

Een paar scenes uit de film wijzen terug in de tijd of juist vooruit. Zo doet de scene waarin de kinderbescherming het kind komt ophalen erg denken aan "Intolerance" (D.W. Griffith, 1916). De box-scene loopt vooruit op de beroemde box-scene in "City light" (1931).

DATUM: 8 februari 2013 

EIGEN WAARDERING: 8

The Kid (1921) on IMDb

Reacties

DE REGISSEUR

Voor een korte schets over het werk van Charlie Chaplin, zie het inleidende artikel op de aan hen gewijde pagina.

HET VERHAAL

Charlie Chaplin (The little tramp) doet mee aan de gold rush en beleeft allerlei avonturen met mede-goudzoekers, met name Big Jim en Black Larsen. Terug in een kleine nederzetting past hij op de hut van een andere goudzoeker en wordt verliefd op Georgia, een plaatselijke dance hall girl. Deze ziet de arme zwerver echter niet staan. Op een gegeven moment loopt hij in dezelfde nederzetting Big Jim weer tegen het lijf. Deze heeft een goud-ader gevonden maar is de precieze plek vergeten. Samen vinden ze die plek terug, worden millonair en nu wordt het wel wat tussen de little tramp en Georgia.

COMMENTAAR

The Klondike gold rush duurde van 1896 tot 1899. Meer dan 100.000 gelukzoekers gingen op weg naar de regio, 30.000 - 40.000 arriveerden er en 4.000 vonden daadwerkelijk goud.

Charlie Chaplin zelf beschouwde "The gold rush" als het hoogtepunt van zijn carrière. Inderdaad zien we in deze film dezelfde elementen van humor en sentimentaliteit terug als in "The kid" (1921). Toch sla ik "The kid" hoger aan. In "The gold rush" spelen eigenlijk twee verhalen parallel, enerzijds de avonturen van het goudzoeken en anderzijds de romance tussen Charlie en Georgia. In eerstgenoemd verhaal zitten vooral de visuele grappen, in laatstgenoemd verhaal vooral het sentiment. Deze twee elementen blijven in "The gold rush" echter redelijk gescheiden en worden niet, zoals in "The kid", een echte mix.

Niet dat in de twee verhaallijnen geen overgetelijke scenes voorkomen. Verre van dat zelfs. Hebben we het over het goudzoekers-avontuur dan kunnen we denken aan de hongersnood in het verlaten hutje. Charlie serveert op een gegeven moment gebakken schoen alsof het wildgebraad is en eet de veter alsof het spaghetti is. Big Jim heeft op een gegeven moment zo'n honger dat hij waanvoorstellingen krijgt van Charlie als een levensgrote kip. Zie ook de clip van deze scene. Vlak voor het moment dat hij verandert in een kip en vlak na het moment dat hij weer terugverandert in the little tramp heeft Charlie al/nog de motoriek van een kip aangenomen. Bij 0:49 spreidt Charlie zijn armen uit in een gebaar van "kan ik het helpen" en op dat moment verandert hij in een kip, zodat deze beweging overgaat in het slaan met de vleugels. Bij 1:49 buigt Charlie zich voorover over het fornuis en op dat moment verandert hij in een kip, zodat deze beweging overgaat in het pikken van graankorrels. Ook elders in deze film worden visuele grappen ondersteunt door briljante mime.

Ook de romance met Georgia heeft zijn onvergetelijke momenten. Georgia heeft op een onbewaakt ogenblik toegezegd om oudejaarsavond bij Charlie te vieren. Op de avond zelf zien we Charlie klaarzitten met eten en cadeautjes terwijl Georgia (de afspraak straal vergeten) feestviert in de saloon van het dorp. Zelden is eenzaamheid zo treffend in beeld gebracht (zie de afbeeldingen bij deze recensie). Overigens is Georgia minder onsympathiek dan men uit de vorige zin (en uit het feit dat ze Charlie pas ziet staan als hij geld heeft) zou kunnen concluderen. Zoals in de film ook letterlijk gezegd wordt is het een dance hall girl die geleerd heeft dat je in haar vak werk en gevoelens moet scheiden. Op diverse momenten in de film blijkt ze echter wel degelijk gevoelens te hebben. Zou dat niet zo zijn dan zou de romance uit de film de kijkers ook niets doen en dus niet uit de verf komen.

DATUM: 17 maart 2013

EIGEN WAARDERING: 8

The Gold Rush (1925) on IMDb

Reacties
Besproken films