Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1975: Dersu Uzala (Akira Kurosawa)

    DE REGISSEUR

    Voor een inleiding in het werk van Akira Kurosawa, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

    VERHAAL EN ANALYSE

    Dersu Uzula is een film gemaakt na een voor Kurosawa moeilijke periode. In 1971 had hij een zelfmoordpoging gedaan, gefrusteerd door de filmische variant van een "writers block". Dersu Uzala was zijn come-back film, en wat voor één. Het verhaal speelt zich af in Siberië en gaat over de vriendschap tussen een expeditieleider uit de geciviliseerde wereld en een inheemse bewoner met een nomadische leversstijl (Dersu Uzala).

    In deze film is de natuur geen achtergronddecor maar een belangrijke speler. De wijdsheid van het landschap doet denken aan "Lawrence of Arabia", en net als bij deze film zou je Dersu Uzala eigenlijk op het grote doek moeten zien. Helaas heb ik die gelegenheid nog niet gehad. Ook op een kleiner scherm is het echter indrukwekkend genoeg. Er zijn niet veel films die zich in Siberië afspelen en de enige die mij nu te binnen schiet is "Letter never sent" van Kalatozov (meer bekend van "Als de kraanvogels overvliegen" en "Soy Cuba"). De rol van het Siberische landschap in deze films is echter verschillend. In "Letter never sent" is het landschap vijandig, een tegenstander. In "Dersu Uzala" is het landschap neutraal. Aan de ene kant is het vol gevaar, aan de andere kant schenkt het het voedsel dat nodig is om in leven te blijven. Dersu bejegend alles in de natuur dan ook met een op animistische principes gebaseerd respect ("de zon en de maan zijn belangrijke mensen").

    Hoe wijds het landschap ook is, het is niet meer puur natuur. De aanstaande civilisatie hangt in de lucht en het landschap heeft dan ook een zeker "frontiergehalte" dat we kennen uit westernfilms. Ik denk dan met name aan "McCabe & Mrs Miller" (1971, Robert Altman), een western die zich nu eens niet afspeelt in Texas of Californië maar in het Noordoosten van de VS. Dit frontierkarakter komt natuurlijk ook tot uiting in de vriendschap tussen civilisatie (expeditieleider) en traditie (oude nomade) die centraal staat in deze film.

    Zoals in zoveel films legt de traditie het uiteindelijk af tegen de civilisatie. Als Dersu ouderdomsgebreken krijgt kan hij zijn oude levensstijl niet meer handhaven. In de stad (in dit geval Chabarovsk) kan hij echter ook niet aarden (afbeelding 2). Uiteindelijk trekt hij weer de natuur in, zijn ondergang tegemoet. De begin- en slotscenes vatten de thema's van vergangkelijkheid en oprukkende civilisatie goed samen. In de slotscene krijgt de expeditieleider het bericht van de dood van zijn vriend en begraaft hij hem. De beginscene speelt een aantal jaren eerder (het verhaal wordt als flash-back verteld). De expeditieleider gaat op zoek naar het graf van zijn vriend en treft daar inmiddels een nieuwe nederzetting aan.

    EIGEN WAARDERING: 8

    DATUM: 20 juni 2012

    Dersu Uzala (1975) on IMDb

    REACTIE:
    Thank you for the informative review of Dersu Uzala. To one who has always been most content in the forest, my recent first viewing of this wonderful film was rewarding. The scenes where the met sit together enjoying one another's company without feeling the need to talk were film-making at its best. (Ed)


    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters