Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1990: The match factory girl (Aki Kaurismäki) (Finland)

    DE REGISSEUR

    Voor een overzicht van het werk van Aki Kaurismaki, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

     

     

     

     

     

     

    VERHAAL EN ANALYSE

    "The match factory girl" is de derde, en meest uitgesproken film in de "Proletarische triologie. De titel lucifermeisje roept natuurlijk associaties op met "Het meisje met de zwavelstokjes", het sprookje van Andersen, en met dit meisje loopt het niet veel beter af.

    Het begin van de film toont uitgebreid het productieproces van lucifers. Het lijkt wel een documentaire. Tegen de tijd dat de hoofdpersoon (Iris die wordt gespeeld door de vaste Kaurismäki actrice Kati Outinen) in beeld komt, zijn er al een paar minuten voorbij. Vervolgens wordt het trieste en eentonige leven van Iris vertelt. Haar baan bestaat uit niet veel meer dan de luciferdoosjes waarbij iets mis is gegaan met het opplakken van het etiket van de lopende band afpikken. Thuis is het ook niet echt gezellig. Haar moeder en stiefvader hangen constant apatisch voor de televisie. Een apathie die niet doorbroken wordt, hoe schokkend het nieuws ook is (gedurende de film komt regelmatig de opstand op het "Plein van de Hemelse vrede" uit 1989 in het journaal voorbij). Als ze thuiskomt van haar werk mag Iris voor het eten zorgen en haar salaris mag ze linea recta inleveren. Eén keer in de film heeft ze voor zichzelf een mooie jurk gekocht en dan is ook meteen het huis te klein. Het geld dat ze afdraagt klopt niet met haar salarisstrook en ze kan de jurk gaan terugbrengen. Wat ze ook nog doet ook! En dat is iets wat je meer ziet bij de hoofdpersonen van Kaurismäki, ze hebben zich op de één of andere manier verzoend met het feit dat het leven voor hen weinig in petto heeft en gedragen zich passief ten opzichte van tegenslagen en kleineringen.  

    In de liefde gaat het Iris evenmin voor de wind. Dit wordt, met een minimaal gebruik aan woorden, duidelijk gemaakt tijdens twee scenes waarin Iris uitgaangsgelegenheden bezoekt. In de eerste scene zien we haar in een dansgelegenheid als onvervalste muurbloem, drinkend van  een flesje limonade met rietje (afbeelding 2). Aan het eind van de scene zoomt de camera meedogenloos in op de hoeveelheid lege frisdankflesjes onder haar stoel. In de tweede scene is ze in een nachtclub en wordt ze  eindelijk ten dans gevraagd. In een zo mogelijk nog meedogenlozer close up zien we de twee schuifelen (afbeelding 3). Iris in de zevende hemel, de man zich duidelijk vervelend.

    Het schuivelen wordt een one night stand en de one night stand leidt tot een zwangerschap. Als Iris dit meldt aan de aanstaande vader krijgt ze per kerende post antwoord. Een enveloppe met bankbiljetten voor de abortus. Op dat moment knapt er iets in Iris en aan het eind van de film neemt ze op een verschrikkelijke manier wraak op iedereen in haar omgeving. De gelijkenis met "Carrie" (1976) van Brian de Palma dringt zich onmiddelijk op, al is het hier met veel minder effectbejag gedaan.

    Tot slot nog enkele woorden met betrekking tot de brief die Iris aan de verwekker van haar kind schrijft. Terwijl ze deze brief aan het schrijven is leest een voice over de inhoud voor, en die is zonder meer opvallend voor een film met zo weinig dialoog. Waar er gesproken wordt, is dat in one-liners (en dan zeker niet van het poëtische type). Om een voorbeeld te geven, als haar stiefvader erachter komt dat Iris een jurk gekocht heeft en niet haar hele salaris afdraagt, beperkt zijn commentaar zich tot één woord:"Hoer". Des te opvallender is het elegante taalgebruik in de brief, zeker ook gezien de achtergrond van Iris. Onrealistisch of een manier om aan te geven dat stille waters diepe gronden kunnen hebben? Ik hou het op het laatste.

    DATUM: 5 augustus 2012

    EIGEN WAARDERING: 8

    Tulitikkutehtaan tyttö (1990) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters