Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    Stanley Kubrick (1928 - 1999)

    Stanley Kubrick was de eerste regisseur waarvan ik een DVD kocht, zelfs meteen een hele DVD box. Dit geeft goed de plaats weer die hij rond de eeuwwisseling innam op mijn lijstje van favoriete regisseurs. Elke film die hij maakte was compleet anders dan de vorige. En hoewel de kritieken bij het verschijnen van de film niet altijd onverdeeld positief waren, een aantal jaren later waren de meeste filmkenners het er toch wel over eens dat het opnieuw een meesterwerk betrof dat de standaard zette voor het genre in kwestie. Nu inmiddels meer dan 10 jaar zijn verstreken sinds zijn dood in 1999, moet ik toch constateren dat Kubrick een paar plaatsen gezakt is op mijn lijstje. Steeds maar weer een compleet andere film maken is natuurlijk knap, maar het verhindert wel het ontstaan van zoiets als een persoonlijke stijl. Of deze persoonlijke stijl moet zijn gelegen in het perfectionisme dat al zijn films kenmerkt, een perfectionisme dat op den duur echter koud en afstandelijk overkomt. De plek die Kubrick heeft achtergelaten is ingevuld door regisseurs als Bergman en Ozu. Met name het verschil tussen Kubrick en Ozu kan haast niet groter zijn, in die zin dat Ozu vooral films maakte die compleet hetzelfde waren als zijn vorige.

    Ondanks deze wat kritische inleiding is en blijft Kubrick natuurlijk een belangrijke regisseur, wiens films zeker de moeite waard zijn. Dit werd nog eens bevestigd door de tentoonstelling die het Eye filmsinstituut in 2012 aan hem gewijd heeft. Door het beperkte aantal films binnen zijn oeuvre was voor elke film een aparte zaal ingericht en kon je als het ware door zijn carrière heenlopen.

    Wat hierbij opviel was dat Kubrick eigenlijk begonnen was als een vrij normale regisseur. Dit geldt zeker voor zijn films tot en met "Spartacus" (1960).

    De twee films die hij daarna maakte, "Lolita" in 1962 en "Dr Strangelove" in 1964, kunnen als een soort overgangsfase worden gezien. De onderwerpkeuze is al controversieel (resp. de relatie tussen een volwassen man en een tienermeisje en een (inkt)zwarte komedie over de koude oorlog) maar de manier waarop het verhaal verteld wordt is nog vrij traditioneel. Pas bij "2001: A space odyssey" (1968) toont Kubrick zich definitief van zijn excentrieke kant. Nu is ook de manier waarop het verhaal verteld wordt bijzonder. Sterker nog, er wordt in het geheel geen verhaal verteld en tot op de dag van vandaag duiken nog alternatieve interpretaties van deze film op. Nu breekt de fase aan waarvan in de inleiding sprake was, en waarin elke nieuwe film een complete verrassing is. "A clockwork orange" (1971) is tegelijkertijd science fiction en heel erg jaren 70. Na twee excentrieke films verkent Kubrick met "Barry Lyndon" (1975)  het genre van het historisch epos. Het meest opzienbarende aan deze film is dat die in wezen heel traditioneel is. Wel treedt bij deze film het perfectionisme van Kubrick m.i. het meest pregnant op de voorgrond. Hij stond erop dat de binnenscenes bij kaarsicht werden opgenomen, en dat vereiste zeer speciale, voor die tijd state of the art achtige, lenzen. "The shining" (1980) is een horrorfilm naar een boek van Stephen King. Kubrick permiteert zich m.b.t. dit boek zoveel artistieke vrijheden dat slaande ruzie met de auteur het gevolg is.

    In het laatste deel van zijn carrière worden de tussenpozen tussen de films steeds langer. "Full metal jacket" is een Vietnam film uit 1987. Het Vietnam genre was tegen die tijd met films als "The deer hunter"(1978, Michael Cimino), "Apocalypse now" (1979, Francis Ford Coppola) en "Platoon" (1986, Oliver Stone) echter reeds redelijk verzadigd. Van trendsetter was Kubrick trendvolger geworden. Ook zijn laatste film "Eyes wide shut" (1999) viel tegen.

    Een aspect waar ik tot slot nog aandacht voor wil vragen is de gelukkige hand die Kubrick in zijn hoogtijdagen had met zijn muziekkeuze. Het betreft hier veelal klassieke muziek die verwerkt is in "2001: A space odyssey" (Strauss), "A clockwork orange" (Beethoven) en "Barry Lyndon" (Schubert).

    DATUM: 15 augustus 2012

    Filmposters