Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1931: M (Fritz Lang)

    DE REGISSEUR

    Voor een inleiding op het werk van Fritz Lang, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

    HET VERHAAL

    Een stad wordt geterroriseerd door een kindermordenaar. In de beginscene (ik kom later uitgebreid op deze scene terug) zien we deze moordenaar (Hans Beckert, gespeeld door Peter Lorre in de rol van zijn leven) de scholiere Elsie Beckmann paaien met een ballon (afbeelding 1). Terwijl Elsie met hem meegaat, zit haar moeder (steeds ongeruster) thuis te wachten met de lunch. Aan het slot van de beginscene zien we de ballon van Elsie in zijn eentje terug, verstrikt in de hoogspanningsleidingen.

    Door alle moorden ontstaat er een panniekerige sfeer in de stad. De druk op de politie om de moordenaar te pakken wordt steeds groter. De politie doet steeds meer invallen in café's waar de onderwereld ook actief is. De onderwereld besluit dat het zo niet langer kan. Het werken wordt hun gewoon onmogelijk gemaakt. De moordenaar moet gepakt worden. Ze schakelen daarop het netwerk van bedelaars in om tips aan hun door te geven. 

    Op een gegeven moment hoort een blinde bedelaar iemand een thema uit "Peer Gynt" fluiten. Datzelfde melodietje had hij gehoord toen hij de ballon voor Elsie Beckmann verkocht (afbeelding 2). Hij waarschuwt een handlanger en die zet met krijt de "M" van Murderer op de jas van Hans Beckert. Daarna ontstaat een klopjacht en weet de onderwereld Hans Beckert te pakken te krijgen.

    Zij brengen hem voor een soort van onderwereld-gerecht (afbeelding 3) en daar levert Hans Beckert / Peter Lorre zijn beroemd geworden speech af (afbeelding 4, ook daar kom ik later op terug) die in essentie neerkomt op ontoerekeningsvatbaarheid. Tijdens het onderwereldgerecht doet de politie een inval en slaat Hans Beckert in de boeien. In de slotscene zien we dat hij voor een reguliere rechtbank geleid wordt.

    ANALYSE ALGEMEEN

    In de biografie van Fritz Lang heb ik al gewezen op de overeenkomst van "M" met "Fury" (1936). "M" is echter gewaagder omdat het de rechten op een eerlijk proces benadrukt, zelfs van iemand die schuldig is. Dat is ook de symbolische betekenis van de slotscene. Het is waar dat in het midden van de film een montage voorkomt waarin wordt afgewisseld tussen de politie die op zoek is naar Hans Beckert, en de onderwereld die hetzelfde doet. In deze montage lijken onder- en bovenwereld erg veel op elkaar. Het zal ongetwijfeld een steek onder water zijn geweest naar corruptie bij de politie. Gegeven de laatste scene kan men m.i. zeker niet de conclusie trekken dat de boodschap van de film is dat onder- en bovenwereld één pot nat zijn.

    ANALYSE BEGINSCENE

    Hoewel "M" in zijn geheel een goede film is, is de beginscene briljant. Ik heb deze dan ook in een clip  geplaatst. De manier waarop de moord op Elsie Beckmann op 1001 manieren wordt gesuggereerd, maar nergens wordt getoond! Let op de volgende momenten in de clip.

    0:06     Aftelliedje bij een kinderspelletje. Het liedje gaat over de boeman.
    1:46     De kindermoordenaar komt ter sprake tussen Elsie's moeder en één van haar buurvrouwen.
    2:26     Klok komt voor de 1e keer in beeld. Het is 12:00 uur. Elsie komt zo thuis voor de lunch.
    3:06     Frau Beckmann dekt vast de tafel.
    3:36     Elsie is aan het ballen tegen een plakkaat "Moordenaar gezocht".
    3:53     De schaduw van Hans Beckert komt in beeld. Deze schaduw valt op zijn "eigen" poster. "Wat heb jij een mooie bal!"
    4:19     Klok komt voor de 2e keer in beeld. Het is 12:20, Elsie is nog steeds niet thuis.
    4:40     Klasgenootjes van Elsie arriveren in het flatgebouw. Elsie is er niet bij.
    4:57     Hans Beckert koopt een ballon voor Elsie. We horen het thema uit "Peer Gynt".
    5:09     Frau Beckmann wordt hoe langer hoe ongeruster. Ze kijkt over de leuning naar beneden. Het trapportaal is geheel leeg.
    6:20     De klok komt voor de 3e keer in beeld. Het is inmiddels 13:15 uur.
    6:56     Nogmaals een shot van een leeg trapportaal.
    7:06     Nogmaals een shot van een leeg bord, wachtend op Elsie
    7:14     De bal waarmee Elsie aan het spelen was rolt in beeld, zonder Elsie.
    7:21     De ballon die Hans Beckert voor Elsie gekocht had is in de lucht gevlogen en verstrikt geraakt in de hoogspanningsleidingen.

    ANALYSE ONDERWERELD-TRIBUNAAL

    Ik noemde al de beroemde speech (beter is misschien te spreken van een biecht) die Hans Beckert houdt op het onderwereld-tribunaal. Als ik deze scene terugzie, vind ik hem nog steeds indrukwekkend. Dat heeft enerzijds te maken met het overtuigende spel van Peter Lorre (zwetend, rollend met zijn ogen, op de rand van "overacting"), maar anderzijds is de tekst ook gewoon erg goed. Omdat een tweede clip wat overdreven zou zijn druk ik hieronder de tekst af van deze scene, met daarnaast een foto van Peter Lorre (afbeelding 4).

    Hans Beckert: I can't help what I do! I can't help it, I can't...
    Criminal: The old story! We never can help it in court!
    Hans Beckert: What do you know about it? Who are you anyway? Who are you? Criminals? Are you proud of yourselves? Proud of breaking safes or cheating at cards? Things you could just as well keep your fingers off. You wouldn't need to do all that if you'd learn a proper trade or if you'd work. If you weren't a bunch of lazy bastards. But I... I can't help myself! I have no control over this, this evil thing inside of me, the fire, the voices, the torment!
    Schraenker: Do you mean to say that you have to murder?
    Hans Beckert: It's there all the time, driving me out to wander the streets, following me, silently, but I can feel it there. It's me, pursuing myself! I want to escape, to escape from myself! But it's impossible. I can't escape, I have to obey it. I have to run, run... endless streets. I want to escape, to get away! And I'm pursued by ghosts. Ghosts of mothers and of those children... they never leave me. They are always there... always, always, always!, except when I do it, when I... Then I can't remember anything. And afterwards I see those posters and read what I've done, and read, and read... did I do that? But I can't remember anything about it! But who will believe me? Who knows what it's like to be me? How I'm forced to act... how I must, must... don't want to, must! Don't want to, but must! And then a voice screams! I can't bear to hear it! I can't go on! I can't... I can't...

    DATUM: 20 oktober 2012

    EIGEN WAARDERING: 10

    M (1931) on IMDb






    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters