Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    2003: Goodbye Lenin (Wolfgang Becker)

    DE REGISSEUR

    Wolfgang Becker (1954) is het best bekend door "Goodbye Lenin". In 1994 heeft hij samen met Tom Tykwer ("Lola rent", 1998) het produktiebedrijf "X Filme Creative Pool" opgericht. Samen met Tykwer maakte hij de film "Das leben ist eine baustelle" (1997).

    HET VERHAAL

    Alex leeft met zijn zus Ariane en zijn moeder Christiane in een flatje in Oost-Berlijn. Zijn vader was jaren geleden voor een congres in het Westen en kwam vanwege een nieuwe vriendin niet meer terug. Het is de tijd vlak voor de val van de muur. Nog voor de muur echter kan vallen krijgt Christiane een hartaanval en raakt in coma. Zij zal acht maanden in coma blijven. In die tijd valt de muur.  Als Christiane uit de coma komt is haar gezondheid nog steeds zorgelijk. De geringste opwinding kan dodelijk zijn. Hoe het nieuws van het verdwijnen van de DDR aan Christiane te vertellen? Hierbij dient bedacht te worden dat Christiane heilig in de socialistische heilstaat geloofde.

    Alex verzint een briljante oplossing. Hij vertelt het nieuws van de val van de muur niet! Hij haalt zijn moeder naar huis en laat de DDR in hun appartement voortleven. Dat blijkt gemakkelijker gezegd dan gedaan. Alle typische DDR produkten blijken uit de schappen van de supermarkt verdwenen te zijn. Het scoren van DDR potjes bij de glasbak en het overhevelen van Westerse produkten is het gevolg. Als zijn moeder vraagt om een TV zodat ze het nieuws kan volgen rest Alex weinig anders dan verder te gaan op het pad van list en (goed bedoelde) bedrog. Hij sluit de TV aan op een videospeler en neemt met een vriend fake DDR nieuws op (afbeelding 2). Als zijn moeder in een onbewaakt ogenblik buiten een ommetje maakt en de vele Westerlingen ziet volgt een hilarisch hoogtepunt. In het DDR nieuws wordt melding gemaakt van de ineenstorting van het Westen en het feit dat vele West-Duitsers hun toevlucht hebben gezocht in de DDR.

    Intussen is de vader van Alex ook weer gespot en Christiane heeft iets op te biechten. Zijn vlucht naar het Westen had niets met een nieuwe vriendin te maken en het was eigenlijk de bedoeling dat Christiane met de kinderen zou volgen. Alleen op het laatste moment durfde ze niet. De vader is inmiddels weer hertrouwd, maar op het einde van de film bezoekt hij nog éénmaal zijn eerste vrouw in het ziekenhuis. Alex heeft ook genoeg van de comedy en maakt een laatste DDR nieuws waarin de Duitse hereniging (uiteraard wegens het ineenstorten van West Duitsland) wordt aangekondigd.  Wat hij niet weet is dat zijn vriendin (ziekenhuiszuster Lara) het werkelijke verhaal inmiddels aan zijn moeder heeft verteld. Drie dagen na deze hereniging sterft zijn moeder.

    COMMENTAAR

    Samen met "Das leben der anderen" (2006) is  "Goodbye Lenin" DE film over de Duitse hereniging. Hierbij is "Goodbye Lenin" de meest lichtvoetige van de twee. Hoe Alex de werkelijkheid noodgedwongen steeds verder verdraaid totdat de draai met de zogenaamde ineenstorting van het Westen werkelijk 180 graden is, is zonder meer komisch. De humor is op bepaalde plekken echter bittersweet en vermengd met "ostalgie". Al snel krijgen de voormalige DDR burgers door dat ze weliswaar in een herenigd land leven, echter een kwade kans lopen een soort tweederangsburgers te worden. Zie in deze film bijvoorbeeld Ariane (de zus van Alex) die iets van socialistische economie studeerde aan de universiteit en in het herenigde Duitsland bij de Burger King terecht komt. Als Alex voor de verjaardag van zijn moeder een feestje heeft georganiseerd met zingende pionier kinderen en toespraken van kameraden spelen de buren en collega's het spel niet alleen mee omdat ze er voor betaald worden. Het is ook weer even "net als vroeger". Hoe beroerd vroeger ook was.

    Merkwaardig is het rotsvaste geloof van moeder Christiane in de DDR. Inwoners steunden de DDR uit opportunisme (carrière maken) of uit angst, maar er waren er volgens mij maar weinig die uit hart en ziel in de DDR geloofden. In het begin van de film wordt de suggestie gewekt dat Christiane zich met ziel en zaligheid op de partij heeft gestort nadat haar man haar had verlaten. De communistische partij als een soort vervangende echtgenoot! Hoe moeten we dit echter zien als we het werkelijke verhaal achter de verdwijning van de vader van Alex kennen? En gelooft Christiante werkelijk in de steeds absurder wordende afleveringen van het "DDR nieuws"? Ook als ze een wandelingetje door de stad heeft gemaakt en als Lara haar het werkelijke verhaal heeft verteld? We kunnen dit zien als zwakke punten in het verhaal, maar een andere interpretatie is ook mogelijk. Als echtgenoot van een gevluchte man was Christiane natuurlijk verdacht. Haar fanatieke geloof in het communisme was om de uiterlijke schijn naar buiten op te houden en de geheime dienst op een afstand te houden. Ook heeft ze na een tijdje het bedrog van Alex door maar wordt ze vertederd door de bezorgheid van haar zoon. Bij het laatste DDR nieuws (dat van de hereniging) kijkt ze dan ook nauwelijks naar de TV maar veel meer naar Alex.

    Wel een zwak punt van de film is dat deze (te) vol zit met sub-plots. Ik noem de romance van Alex met Lara en het weer opduiken van de vader. Dit zijn echter niet de enige sub-plots. Ook worden er filmcitaten (verwijzingen naar andere films) gemaakt waarvan het nut uitsluitend lijkt het tonen van filmkennis. Ik denk dan aan de beroemde scene van "2001, a space odyssey" (1968) waarin een bot in de lucht gegooid wordt en veranderd in een ruimteschip. Wel weer leuk is het filmcitaat uit "La dolce vita" (1960). In plaats van een Christusbeeld aan een helikopter komt Christiane op haar wandeling een Lenin beeld tegen dat aan een touw onder een helikopter bungelt (afbeelding 3, zie ook de filmposter aan het begin van dit artikel).

    DATUM: 21 december 2012

    EIGEN WAARDERING: 7

    Good Bye Lenin! (2003) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters