Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1957: 12 Angry men (Sidney Lumet)

    DE REGISSEUR

    Sidney Lumet (1924 - 2011) mag dan niet één van de meest beroemde regisseurs zijn, hij heeft wel een zeer divers oeuvre opgebouwd. Zo gaan zijn films over het Amerikaasen strafproces ("12 Angry men"), de Holocaust ("The pawnbroker", 1964), corruptie bij de politie ("Serpico", 1973) en de macht van de media ("Network", 1976). Hij is daarmee een representant van de jaren 50 regisseur, die controversiële onderwerpen niet uit de weg gaat. Altijd neemt hij zijn kijkers serieus, zelden biedt hij hem een makkelijke film aan.

    HET VERHAAL

    Twaalf mannen moeten beslissen over het vonnis in een moordzaak. Aan het begin zijn 11 van de 12 overtuigd van de schuld van de dader. De enige "dissident" houdt ze voor dat ze wel over het leven van iemand beslissen. Uitgangspunt dient te zijn dat de verdachte onschuldig is tenzij ze 100% zeker weten dat hij schuldig is. Deze twaalfde man weet met zijn argumenten zoveel twijfel te zaaien dat de anderen één voor één overstag gaan. Aan het eind van de film besluit de jury tot vrijspraak.

    COMMENTAAR

    Dit is zonder meer één van de beste films ooit gemaakt! Zowel qua acteerprestaties als qua filmtechniek.

    Het genre van het "court room drama" was in Amerika vrij populair. Dit genre wordt over het algemeen beheerst door slimme advocaten die ingenieuze pleidooien houden en op deze manier de jury voor zich trachten te winnen. De rechtzaal zien we in deze film echter maar heel kort (afbeelding 1). Na een intro van nog geen 5 minuten zitten we met 12 juryleden in een klein zaaltje. Van het misdrijf weten we dan nog niets. Die informatie komt stukje bij beetje tijdens de discussies tussen de juryleden. Maar in deze discussies gaat het helemaal niet altijd om slimme redeneringen en rationaliteit. Bij sommige juryleden zien we racisme langskomen, bij ander pure onverschilligheid. Zo is er een jurylid die het niets uitmaakt of het schuldig of onschuldig wordt, als ze er maar snel uit zijn. Hij heeft immers kaartjes voor de honkbalwedstrijd!

    In misschien wel de meest bekende scene van de film laat jurylid nummer 10 zijn racistische opvattingen de vrije loop (afbeelding 2). "We weten toch allemaal wat voor soort mensen dat zijn! Die kunnen leugen en waarheid niet uit elkaar houden. En over een motief hoeven we ons ook het hoofd niet te breken, dat soort mensen heeft helemaal geen motief nodig om iemand te vermoorden". Als een soort "cordon sanitaire" staan de andere juryleden de één na de ander op en keren de spreker hun rug toe (afbeelding 3).

     

    De film is gefinancierd door Henry Fonda, en die speelt ook de rol van het enige jurylid dat in eerste instantie kiest voor "niet schuldig". Het is echter zeker niet zo dat hij de "good guy" of de "smart guy" is. Zo simpel zit de film niet in elkaar! De juryleden die in eerste instantie voor schuldig gaan zijn niet allemaal racist of dom. Er zijn namelijk wel degelijk omstandigheden die in de richting van de verdachte wijzen. Sterker nog, aan het eind van de film weten we nog steeds niet of de verdachte het nu wel of niet gedaan heeft. Dat is ook niet de boodschap van de film. Die boodschap is veeleer dat bij twijfel iemand onschuldig is.

    Hoewel Henry Fonda dus niet de "good guy" is, is hij wel de enige bekende filmster in deze film. De rest van de acteurs komen uit de toneelwereld en hadden ten tijde van deze film hun sporen meer dan verdient in deze wereld. Een eersteklas cast. Overigens is het natuurlijk niet zo gek dat veel van de acteurs hun achtergrond in de toneelwereld hebben. Het verhaal speelt zich af in één ruimte en is uitermate geschikt voor toneel. Die beperking tot één ruimte was ook een uitdaging voor de cameraman, de oude rot in het vak Boris Kaufmann. Hij lost het uitstekend op. Hij begint de film door de juryleden iets van bovenaf (boven ooghoogte) te filmen. Gedurende de film gaat de camerapositie ongemerkt steeds ietsje omlaag. Aan het eind van de film komt het plafond van het kleine zaaltje in beeld. Het  effect is dat waar de discussies heftiger worden, de ruimte claustrofobischer wordt. Hierdoor wordt de spanning steeds groter.

    DATUM: 17 februari 2013

    EIGEN WAARDERING: 9

    12 Angry Men (1957) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters