Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1953: Le salaire de la peur (Henri Georges Clouzot)

    DE REGISSEUR

    Voor een overzicht van het werk van Henri Georges Clouzot, zie het inleidende artikel op de aan hem gewijde pagina.

    HET VERHAAL

    Het verhaal begint in Las Piedras, een klein gat in Zuid Amerika. Er is niets te beleven (afbeelding1), en de enige werkgelegenheid komt van de oliemaatschappij Southern Oil Company (SOC, een vewijzing naar Standard Oil Company). Op een gegeven moment breekt er in een olieveld van de SOC een grote brand uit, en de enige manier om die onder controle te krijgen is via explosies met behulp van nitro-glycerine (???). De nitro-glycerine moet dan wel naar dat olieveld (gelegen op een afstand van 300 miles van Las Piedras) vervoerd worden, en dat is een gevaarlijk karweitje. Nitro-glycerine kan immers al bij kleine schokken zelf exploderen, en de weg voert door de jungle en is vol met kuilen. Het karweitje is zelfs zo gevaarlijk dat ze hun eigen personeel er niet voor in willen zetten en op zoek gaan naar 4 chauffeurs uit het dorp. Uit de selectiefase komt een bont gezelschap bestaande uit:

    - Mario (Yves Montand), een playboy uit Parijs;
    - Jo (Charles Vanel), een gangster op leeftijd die betere dagen heeft gekend;
    - Luigi (Folco Lulli), een sympathieke (de enige van de hoofdpersonen) Italiaan die juist heeft vernomen dat zijn werk als cementmenger zijn longen onherstelbaar heeft beschadigd;
    - Bimba (Peter van Eyck), een Duitser die heeft geleden onder het Nazi-regime.

    De hoofdmoot van de film bestaat uit de tocht door de jungle met vrachtwagens die je beter kunt omschrijven als rijdende bommen. Uiteindelijk overleeft alleen Mario deze tocht. Als hij de beloning heeft opgestreken en naar Las Piedras heeft gebeld begint hij opgelucht aan de tocht naar huis. Op de tonen van "Die schöne blaue Donau (de muziek die ook in "2001, a space odeyssee" van Kubrick zou worden gebruikt) zien we afwisselend het feest in de kroeg van Las Piedras en de over de weg zwierende Mario. Hij heeft echter te vroeg gejuicht want zijn onoplettendheid leidt er toe dat hij op de terugweg in een ravijn stort en overlijdt.

    COMMENTAAR

    "Le salaire de la peur" is de bekendste film van Henry George Clouzot, maar wat mij betreft niet de beste. Zelf schat ik "Les diaboliques" (1955) en "Le corbeau" (1943) hoger in. De oorzaak is voornamelijk dat "Le salaire de la peur" een briljant middengedeelte combineert met een niet zo briljant begin en einde.

    Het begin, waarin de situatie in Las Piedras geschetst wordt, duurt te lang. Bovendien hebben we na dit begin nog geeneens echt goed kennis gemaakt met de hoofdpersonen. Dit begin zorgde er wel voor dat de film als anti-Amerikaans werd gezien, en in Amerika in eerste instantie in een sterk verkorte versie op de markt kwam. Steen des aanstoots was de gewetenloze wijze waarop de Amerikaanse oliemaatschappij omgaat met de bewoners van Las Piedras. Bij de selectie van de chauffeurs zoeken ze bewust naar mensen die zo weinig mogelijk "gezeur" geven als ze opgeblazen worden. Zie het volgende citaat:

    Bill O'Brien: The Hell with the Union! There's plenty of tramps in town, all volunteers. I'm not worried. To get that bonus, they'll carry the entire charge on their backs.
    Bradley: You mean you're gonna put those bums to work?
    Bill O'Brien: Yes, Mr. Bradley, because those bums don't have any union, nor any families. And if they blow up, nobody'll come around bothering me for any contribution.

    Het begin deed mij een beetje denken aan "Soy Cuba" (Kalatozov, 1964), maar dan met minder spectaculair camerawerk.

    Na het, in mijn ogen, wat zwakke begin volgt echter een briljant middenstuk. Zodra de vrachtwagens gaan rijden is de spanning te snijden. Elk moment kan er immers wat gebeuren. De spanning bereikt een hoogtepunt als de vrachtwagens één voor één een haarspeldbocht moeten nemen waarbij ze een (half verrotte) houten vlonder moeten benutten. De spanning heeft ook gevolgen voor de hoofdpersonen en hun onderlinge relatie. Zo heeft Jo zijn zenuwen op een gegeven moment niet meer in bedwang, wat tot een gespannen relatie leidt met Mario, met wie hij samen één vrachtwagen bemant. Deze zenuwinzinking was de reden dat Jean Gabin de rol van Jo niet voor zijn rekening wilde nemen. Hij was bang dat het ten koste zou gaan van zijn stoere imago.

    Het einde is ironisch. Met uiterste concentratie heeft Mario de heenweg, met een vrachtwagen vol nitro-glycerine, tot een goed einde gebracht. Vervolgens vat hij de terugweg iets teveel op als een plezierritje, de concentratie verslapt en een ravijn wordt hem noodlottig. Je zou het als een gril van het lot kunnen opvatten, zoals die ook geregeld optreden in de boeken van W.F. Hermans. Niemand heeft zijn eigen levensverhaal in de hand. Op mij kwam het einde een beetje gekunsteld en geforceerd over. Meestal wordt een "happy end" er met de haren bijgesleept. Hier is dat bij wijze van uitzondering het geval met een "unhappy end".

    DATUM: 6 april 2013

    EIGEN WAARDERING: 8

    The Wages of Fear (1953) on IMDb




    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters