Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    2008: Waltz with Bashir (Ari Folman)

    DE REGISSEUR

    Ari Folman (1962) is met name werkzaam in de televisiewereld. "Waltz with Bashir" is zijn meest bekende uitstapje naar de filmwereld. Binnenkort (juli 2013) komt zijn nieuwe film "The congress" uit. Ook deze film is een mix van animatie en normale beelden. In tegenstelling tot "Waltz with Bashir" is het geen documentaire maar een science fiction film. Het verhaal van "The congress" is geschreven door Stanislaw Lem, dezelfde auteur die ook het verhaal achter "Solaris" (Tarkovski, 1972) geschreven heeft.

    HET VERHAAL

    Het verhaal begint met een vriend van de regisseur die hem verteld over zijn nachtmerries met betrekking tot de oorlog in Libanon, meer dan twintig jaar geleden. Naar aanleiding van dit gesprek duikt de regisseur in zijn eigen herinneringen aan deze oorlog, en merkt hoe fragmentarisch en onbetrouwbaar ze zijn. De rest van de film bestaat uit gesprekken van de regisseur met bekenden uit die tijd, in een poging de puzzelstukjes van zijn herinneringen in elkaar te passen.

    COMMENTAAR

    De vorm van de film is opmerkelijk. Een oorlogsdocumentaire in de vorm van een animatie. De animatiefilm wordt van oudsher geassocieerd met de kinderfilm, maar de laatste jaren komen er steeds meer animatiefilms voor volwassenen. Ik noem slechts "Les triplettes de belleville" (Chomet, 2003), "Persepolis" (Satrapi, 2007) en "Le magasin de suicide" (Leconte, 2012). Hier heeft de animatievorm een duidelijke meerwaarde. De film gaat niet alleen over de oorlog maar ook over de herinneringen aan  en de nachtmerries over deze oorlog. Vooral dat laatste laat zich natuurlijk het best in animatievorm illustreren. De oranjerode lucht, verlicht door lichtkogels, geeft de film in sommige scenes een welhaast surrealistische sfeer.

    De documentaire gaat niet alleen over de oorlog, maar ook over de (on)betrouwbaarheid van herinneringen. De diverse toenmalige strijdmakkers blijken hele andere herinneringen te hebben aan de bewuste dagen, 20 jaar geleden. Wat dat betreft is de thematiek vergelijkbaar met "Rashomon" (Kurosawa, 1950). Ook in die film wordt door de diverse hoofdrolspelers een geheel ander verhaal verteld over dezelfde gebeurtenis. Bij de voorbereiding van dit stukje las ik de recensie van Roger Ebert er nog eens op na, en bleek ik niet de enige te zijn die deze link gelegd had. Opmerkelijk is trouwens ook het tijdsverschil tussen de periode waarin de oorlog aan de gang was (1982) en de periode waarin de film speelt (2006-2008). Oorlogsfilms gaan vaker in op de traumaverwerking door de soldaten, denk aan films als "The deer hunter" (Cimino, 1978). "Coming home" (Ashby, 1978) en "Birdy" (Parker, 1984). Deze films spelen echter meestal onmiddellijk na thuiskomst, en niet 20 jaar later.

    De Bashir uit de titel slaat op Bashir Gemayel, president van Libanon van 23 augustus 1982 tot 14 september 1982. Op laatstgenoemde datum kwam hij om het leven bij een bomaanslag. De korte periode van zijn presidentschap en de manier waarop hij om het leven kwam, illustreert reeds de chaotische toestand waarin Libanon zich in die tijd bevond. Toch was het niet de naam Bashir Gemayel die herinneringen bij mij opriep, maar wel de namen van de Palestijnse vluchtelingenkampen Sabra en Shatila. In deze vluchtelingenkampen werd tussen 16 en 18 september 1982 een slachting aangericht door de Christelijke Falangisten. De slachting was een wraakneming voor de bomaanslag op president Bashir Gemayel . Duizenden mensen kwamen om het leven. Tot de op dag van vandaag is de rol van het Isrealische leger onduidelijk. Wat wisten ze, waarom deden ze niets, in hoeverre dragen ze medeverantwoordelijkheid? In de film wordt meermaals de vergelijking met het getto van Warschau getrokken. Onuitgesproken blijft daarbij de boodschap dat, gezien de geschiedenis, juist Israel dit soort willekeurige slachtpartijen tegen elke prijs had dienen te voorkomen. De omvang van de slachting wordt pas goed duidelijk gemaakt door het schokkende einde van de film. Als donderslag bij heldere hemel houden de animaties op en zien we in de laatste 5 minuten van de film journaalbeelden. Huilende vrouwen lopen daags na de slachting door de straten van de kampen. De straten liggen bezaait met lijken van geëxecuteerde mannen. 

    DATUM: 23 juni 2013

    EIGEN WAARDERING: 8

    Vals Im Bashir (2008) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters