Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1991: Raise the red lantern (Zhang Yimou)

    DE REGISSEUR

    Voor een introductie op het werk van Zhang Yimou, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

    HET VERHAAL

    Het verhaal speelt in de jaren 20 van de vorige eeuw. Nadat haar vader is overleden kan haar familie de studie niet meer betalen en wordt Songlian (Gong Li) concubine van een rijke landheer. Zij is zijn vierde vrouw. Al snel ontdekt Songlian dat de vrouwen onderling in een nietsontziende competitie zijn verwikkeld om de aandacht van de meester. Deze beslist elke avond bij welke vrouw hij de nacht zal doorbrengen, en het hofje van de betreffende vrouw (elke vrouw heeft haar eigen hofje rondom het centrale huis) wordt versierd met rode lantaarns. Zolang de rode lantaarns in haar hofje branden heeft de betreffende vrouw allerlei voorrechten en aanzien bij het bedienend personeel.

    De eerste vrouw staat een beetje buiten de competitie. Zij is ongeveer ven dezelfde leeftijd als de meester en heeft hem een, inmiddels volwassen, zoon gegeven. Ze wordt zelden meer door de meester bezocht, maar behoudt haar status omdat zij de officiële vrouw is (de andere zijn "maar" bijvrouwen). De competitie vindt derhalve plaats tussen de 2e vrouw, de 3e vrouw en Songlian. In eerste instantie lijkt Songlian het meest te vrezen te hebben van de 3e vrouw, die moet wennen aan het feit dat ze niet meer de jongste, meest aantrekkelijke vrouw is. Gaandeweg de film wordt echter duidelijk dat de 2e vrouw doortrapter is. Zij heeft een verbond gesloten met het hulpje van Songlian, die er in het geheim van droomt zelf op een dag bijvrouw te zijn en haar kamertje heeft gedecoreerd met rode lantaarns ter ondersteuning van deze dagdromen.

    Op een gegeven moment denkt Songlian haar zusters af te troeven. Ze zegt dat ze zwanger is in de hoop dat zo de meester vaker langskomt en ze op een gegeven moment echt zwanger is. Een soort self fulfilling prophecy dus. Het zet echter een fatale keten van "verklikkingen" in gang. Om te beginnen ontdekt het hulpje van Songlian in het wasgoed menstruatiebloed. Zij brieft dit door aan de 2e vrouw, waarna de hofarts langskomt en Songlian vanwege haar bedrog in ongenade valt. Zij heeft echter wel enig idee waar het lek zit, en gooit uit wraak de illegale rode lampionnen uit het kamertje van haar hulpje op het binnenplein. Het is voor een hulpje natuurlijk streng verboden om ook maar te denken dat ze bijvrouw kan worden, dus het hulpje wordt streng gestraft en moet de hele koude winternacht op haar knieën op het plein zitten. Hierdoor krijgt ze hevig koorts en overlijdt tenslotte. Songliang heeft nu spijt van haar wraakoefening en ter gelegenheid van haar 20e verjaardag zet ze het op een drinken. In haar dronkenschap verklapt ze de verhouding tussen de hofarts en de 3e vrouw, wat uiteindelijk tot het ophangen van de 3e vrouw leidt.

    Op het eind van de film zien we de 5e vrouw binnenkomen. Songlian doolt, aangegrepen door alle gebeurtenissen, verdwaasd rond over het binnenplein.

    COMMENTAAR

    De doorbraak van Zhang Yimou viel ongeveer samen met de periode waarin mijn interesse voor films werd geboren. Zijn films hebben daarom altijd een speciale plek behouden. Ik weet zelfs nog de bioscopen waarin ik "Ju Dou" (Springhaver in Utrecht) en "Raise the red lantern" (Alhambra in Amsterdam, inmiddels al weer geruime tijd dicht) zag.

    De hernieuwde kennismaking viel niet tegen. Het blijkt een film met een dubbele bodem. Het stond me nog bij dat het ging om vrouwenonderdrukking. Toen ik de film voor de tweede keer zag dacht ik echter op een gegeven moment: hier wordt vrouwen inderdaad het leven zuur gemaakt, maar dan toch vooral door andere vrouwen. De meester zelf speelt in de film geen nadrukkelijke rol. Hij is zelfs zo afwezig dat sommige beweren dat hij gedurende de film niet in beeld komt. Hoewel dat niet waar is (we zien hem een paar keer op de rug en vanaf een afstand, maar nooit in close up) is het wel een teken aan de wand. Het duurt een tijdje voor je je bewust wordt van de dubbele bodem. Tussen de vrouwen onderling is het inderdaad haat en nijd, maar dat komt omdat ze in een systeem zitten dat dat bijna onvermijdelijk maakt. Ze hebben geen eigen leven, hun status is geheel een afgeleide van de aandacht van de meester dus is het niet meer dan logisch dat er een moordende competitie om deze aandacht ontstaat. In gelijke zin laten ook Siskel en Ebert zich uit in de filmbeschouwing die als clip op de Zhang Yimou pagina is geplaatst (tegelijk een eerbetoon aan Roger Ebert, de dit jaar overleden filmrecensent).

    Die competitie om aandacht wordt gesymboliseerd door de rode lantaarns. Diezelfde rode lantaarns geven de film ook zijn visuele aantrekkingskracht. Het felle rood contrasteert prachtig met het grauwe gebouw. Een contrast dat alleen maar mooier wordt als er tijdens de winter sneeuw ligt. Als hommage aan deze rode lantaarns heb ik de recensie dan ook voorzien van een viertal afbeeldingen die, van boven naar beneden, het volgende voorstellen.

    1: De lantaarns staan klaar, op welke vrouw zal deze avond de keuze vallen?
    2: De keuze is gemaakt, het hofje van de uitverkoren vrouw is klaar voor de nacht.
    3: De ronde lantaarns brengen het hulpje in de juiste stemming voor dagdromerij in haar kamertje.
    4: De droom is over, haar geheim is letterlijk op straat gegooid.

    DATUM: 15 juli 2013

    EIGEN WAARDERING: 9

    Da hong deng long gao gao gua (1991) on IMDb


    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters