Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    2008: Let the right one in (Tomas Alfredson) (Zweden)

    DE REGISSEUR

    Tomas Alfredson (1965) brak door met "Let the right one in" (2008). In 2011 werd deze horror film gevolgd door de Koude oorlog spionage-thriller "Tinker, Tailor, Soldier, Spy". Tomas Alfredson komt uit een artistiek gezin. Zijn vader is acteur en zijn oudere broer is ook regisseur.

    Het succes van "Let the right one in" leidde in 2010 tot een Amerikaanse remake ("Let me in", Matt Reeves).

    HET VERHAAL

    "Let the right one in" gaat over de vriendschap tussen Oskar en zijn nieuwe buurmeisje Eli. Oskar woont met zijn moeder in de Stockholmse buitenwijk Blackeberg. Op school is hij erg eenzaam en wordt veel gepest door een groepje van 3 klasgenoten. Op een avond, als hij zijn frustratie over de pesterijen aan het afreageren is door met een mes een boom te mishandelen, loopt hij zijn nieuwe buurmeisje Eli tegen het lijf. Ze is voor een Zweedse winter erg luchtig gekleed en ook haar antwoord op de vraag naar haar leeftijd is een beetje vreemd.

    Oskar: How old are you?
    Eli: Twelve... more or less.
    Eli: What about you?
    Oskar: Twelve years, eight months and nine days. What do you mean, "more or less"?

    Eli en Oskar worden vrienden en op aandringen van Eli slaat Oskar op een keer flink van zich af bij weer een nieuwe pesterij. Hij weet de grootste pestkop flink te raken. Ook komt hij erachter wat Eli nu precies bedoelde met "ongeveer 12". Eli is namelijk een Vampier en is al eeuwen twaalf. Voor Oskar overigens geen reden om de vriendschap te verbreken.

    Tegen het eind van de film probeert de grootste pestkop wraak te nemen. Hij doet dat uiteraard niet alleen maar samen met zijn hulpjes. Op een listige manier weten ze Oskar alleen het zwembad in te lokken en houden hem daar kopje onder. In een van de meest bloederige scenes van de film (en dat wil wat zeggen in een Vampier film) snelt Eli hem te hulp en vliegen de lichaamsdelen in het rond. Aan het eind van de film zitten Oskar en Eli in de trein. Eli, die niet tegen daglicht kan, verborgen in een koffer. Via klopsignalen in Morse-code houden ze contact, net zoals ze dat als buurjongen en buurmeisje thuis vaker deden via de muur.

    HET COMMENTAAR

    "Let the right one in" speelt zich zoals gezegd af in de Stockholmse voorstad Blackeberg. In de film is dit een depressieve wijk die doet denken aan de flats waarin de "Dekalog" (1988 - 1990) van Kieslowksi zich afspeelt. Dat niet alles koek en ei is in de meer perifere gedeelten van Stockholm is sinds de rellen van 2013 algemeen bekend.

    In deze wijk woont Oskar alleen met zijn moeder. Af en toe gaat hij naar zijn vader toe, maar de reden dat deze twee niet langer samen wonen kom je niet te weten. Tijdens zo'n bezoek aan zijn vader brengen ze de avond door met spelletjes. Het gemak waarmee de vader het spelletje verruild voor de fles als de alcoholistische buurman langs komt, geeft je als kijker wel een zeker vermoeden met betrekking tot de oorzaak van de echtelijke breuk.  Ook Eli woont samen met een oudere man, die in de 1e helft van de film vooral heel druk is met pogingen om haar van vers bloed te voorzien. Halverwege de film laaft zij zich aan het bloed van deze man zelf, met zijn dood als gevolg. Het boek waar de film op gebaseerd is, schijnt meer aandacht te besteden aan de relatie tussen Eli en haar oudere metgezel, maar de filmkijker blijft hieromtrent in het duister tasten.

    Het verhaal richt zich vooral op Oskar en Eli. Wat in hun relatie in de eerste plaats van belang is, is het feit dat ze allebei nog geen pubers zijn. Ergens in de film vraagt Oskar aan Eli of ze zijn meisje wil zijn, maar dat heeft meer te maken met de behoefte om zich ouder voor te doen dan met welke ontluikende seksualiteit ook. Bovendien merkt Eli terecht op dat het niet kan, aangezien ze geen (gewoon) meisje is. En dus wordt ze niet zijn meisje maar blijft gewoon zijn vriendinnetje.

    Waar de film in essentie over gaat is pestgedrag en de verwerking daarvan door het slachtoffer. Oskar wordt geterroriseerd door een groepje medescholieren (zie afbeelding 1). Zijn frustratie kanaliseert hij in geweldsfantasieën. Zo houdt hij een plakboek bij van artikelen over geweldsmisdrijven in de krant en mishandelt hij een boom met zijn zakmes, daarbij fantaserend dat het één van zijn kwelgeesten is (zie afbeelding 2). Kijk je zo tegen de film aan, dan is Eli eigenlijk de vleesgeworden wraakfantasie van Oskar. In de volgende dialoog komt dat ook naar voren.

    Eli: [points her finger at Oskar] So scream! Squeal!
    Eli: Those were the first words I heard you say.
    Oskar: I don't kill people.
    Eli: No, but you'd like to. If you could... To get revenge. Right?
    Oskar: Yes.
    Eli: Oskar, I do it because I have to.

    En zo komen we bij de scene waar de film zijn titel (neem ik aan) aan heeft te danken. Eli belt aan en als Oskar open doet blijft ze buiten staan. Vampiers kunnen alleen naar binnen gaan als ze daartoe worden uitgenodigd. Oskar vertikt dit en daagt Eli uit om toch binnen te komen. Wat voor vreselijks gebeurd er dan als ze zomaar binnenkomt? Uiteindelijk doet Eli een stap naar voren en begint na een paar seconden op diverse plekken te bloeden. Er komt bloed uit haar neus en er komen tranen van bloed uit haar ogen. Geschrokken omarmt Oskar Eli en zegt dat ze welkom is, waarna het bloeden stopt. Peter Bradshaw noemt dit terecht een essentiële scene en heeft het in zijn recensie in "The guardian" over "de hemofilie van de afwijzing". Ik was dan ook nogal verbaasd om op Wikipedia te lezen dat Alfredson deze scene in eerste instantie had willen skippen omdat hij dacht dat het te Amerikaans over zou komen.

    In een eerdere fase van de film heeft Eli aangeboden toe te treden tot het leven van Oskar (Eli: Be me, for a while. [pause]. Eli: Please Oskar... Be me, for a little while.). Nu Oskar deze uitnodiging in de bovenbeschreven scene heeft aanvaard, is het einde van de film (waarin Oskar met behulp van Eli verschrikkelijk wraak neemt op zijn kwelgeesten) een logisch gevolg van hun verbond. In afbeelding 3 is te zien hoe heftig het daarbij toegaat.

    De afgelopen jaren is "pesten" en de gevolgen die dit kan hebben een actueel thema. Op filmgebied liggen de voorbeelden minder voor het oprapen. De film die het eerst in mijn gedachten schiet is "Carrie" (Brian de Palma, 1976, in 2013 is een remake van Kimberly Pierce verschenen). Een niet geheel representatief voorbeeld, want in deze film is de leeftijd van de vriendjes en vriendinnetjes al wel aangebroken en is de reden dat het slachtoffer gepest wordt juist het feit dat ze er op dat gebied "uit ligt". 

    Naast het thematische deel (de relatie (of het verbond?) tussen Oskar en Eli) komen in deze film daarnaast ook nog alle Vampier clichés voorbij. Zo kan Eli niet tegen licht en worden haar slachtoffers (als ze het al overleven) zelf Vampier. Voor mij persoonlijk had dit onderdeel wel wat minder gemogen. De minuten die hierdoor uitgespaard waren hadden dan bijv. kunnen worden besteed aan wat meer aandacht voor de thuissituatie van Oskar. Dit puntje van kritiek kan echter niet verhelen dat het hier een bijzondere en ook moedige toevoeging betreft aan het Vampier genre.

    DATUM: 4 november 2013

    EIGEN WAARDERING: 7

    Låt den rätte komma in (2008) on IMDb









    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters