Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    2013: La vie d'Adèle (Abdellatif Kechiche)

    DE REGISSEUR

    Abdellatif Kechiche (1960) is geboren in Tunesië en kwam op 6-jarige leeftijd naar Frankrijk. Zijn carrière als acteur begon in 1987, die als regisseur in 2000. Het meeste succes tot nu (2013) toe heeft hij behaald met "La vie d'Adèle" (2013), dat de Palme d'Or in Cannes won.  Hij schrijft de scenario's van zijn films meestal zelf.

    HET VERHAAL

    Ook het scenario voor "La vie d'Adèle" schreef Kechiche zelf. Het is (losjes) gebaseerd op de striproman "Blue is the warmest colour" (Julie Maroh, 2010). Het verhaal vertelt de relatie tussen Adèle (Adèle Exarchopoulos) en Emma (Léa Seydoux). In het begin van de film is Adèle een middelbare scholiere van 15 jaar, en op het schoolplein wordt er tussen de meisjes en jongens heel wat gekeken en teruggekeken. Op een gegeven moment loopt ze in de stad toevalligerwijze langs Emma, die opvalt door haar blauw geverfde haren. Diezelfde nacht droomt ze van Emma.

    Later loopt ze Emma weer tegen het lijf. Dit keer in een homobar, waar ze naartoe is meegenomen door een homofiele schoolkameraad en waar ze (toch wel) nieuwsgierig rondloopt. Dit keer raken ze aan de praat, wat het begin vormt van een stormachtige relatie. Hoe het schoolplein van Adèle denkt over "lesbo's" in het algemeen en de vriendschap van Adèle met het meisje met het blauwe haar in het bijzonder, zien we in een schokkende scene waaruit maar beter niet geciteerd kan worden. Ook volgen er bezoekjes aan de wederzijdse ouders.

    De jaren verstrijken (hoewel de film tamelijk vaag is over het precieze aantal) en Adèle gaat het kleuteronderwijs in terwijl Emma na de kunstacademie gaat schilderen. Ter gelegenheid van een tuinfeest wordt  Adèle geïntroduceerd bij de artistieke vriendenclub van Emma. Weer verstrijkt er enige tijd en een collega van Adèle doet, onwetend van haar relatie met Emma, een versierpoging. Als deze collega haar na een borrel naar huis brengt, en bij het afscheid in de auto wordt er gezoend barst de bom. Emma, die alles door het raam gezien heeft werpt Adèle twee verwijten voor de voeten. Ze is a) ontrouw en b) schaamt ze zich voor Emma, anders had ze de collega wel even mee naar binnen genomen. In wat gerust een verbale explosie mag worden genoemd wordt Adèle zonder verdere plichtplegingen het huis uit gezet.

    In de rest van de film zien we nog twee ontmoetingen tussen Emma en Adèle. De eerste in een café, de tweede bij een receptie ter gelegenheid van de opening van een expositie van de schilderijen van Emma. De relatie is over en Emma heeft een nieuwe vriendin. Uit de scene tijdens deze receptie wordt duidelijk dat Emma voor Adèle toch nog steeds een slecht geheelde wond is.

    HET COMMENTAAR

    "La vie d'Adèle" heeft niet alleen veel publiciteit gekregen omdat het in Cannes in de prijzen viel. Minstens evenveel publiciteit leverden de seks-scenes op. Om te beginnen klaagden de twee hoofdrolspeelsters dat deze scenes heel vaak over moesten, en dat de opnamen voor wat betreft deze scenes gênant waren geweest. Daarnaast was er kritiek op de manier waarop deze scenes in beeld werden gebracht, een manier die door diverse recensenten als pornografisch werd betiteld. Punt van kritiek was dat een groot deel van de film door de ogen van Adèle wordt bekeken, en dat de cameravoering hierop is aangepast. Juist in de seks-scenes is deze cameravoering echter losgelaten. Deze scenes worden vanuit het gezichtspunt van een derde / toeschouwer in beeld gebracht en zijn daardoor inderdaad wat voyeuristisch. Laten we deze filmtheoretische discussies even voor wat ze zijn, de bedoelde scenes zijn wat mij betreft vooral te lang. Ook met minder en kortere scenes had de heftigheid van de relatie tussen Emma en Adèle kunnen worden aangeduid. Dat de film als totaal dan ook wat korter was geworden kan bij een film van 179 minuten toch moeilijk een probleem worden genoemd.

    Om eerlijk de waarheid te zeggen had ik, voor dat ik naar de bioscoop ging, mijn twijfels over "La vie d'Adèle". Zou een film over een relatie tussen twee meisjes, waarbij de één tot de ontdekking komt dat ze lesbisch is de vergelijking aankunnen met "Fucking Amål" (Moodysson, 1998). Deze film over hetzelfde thema, heeft nog altijd een speciale plek in mijn hart. Achteraf moet ik zeggen dat dat heel erg is meegevallen. Eigenlijk begint "La vie d'Adèle" waar "Fucking Amål" ophoudt. Op het einde van "Fucking Amål" is nog geenszins zeker dat Elin en Agnes een relatie zullen krijgen. Wel is zeker dat Agnes haar "anders zijn" heeft geaccepteerd en bereid (en in staat) is de intolerantie van "het schoolplein" op dit punt te weerstaan. Agnes is aan het eind van "Fucking Amåal" ongeveer 15 jaar, de leeftijd die Adèle aan het begin van de film heeft. Wat ik wel opmerkelijk vond aan het begin van de film was de rol van Samir. Deze schoolvriend van Adèle is tamelijk openlijk homo, en in tegenstelling tot de relatie tussen Adèle en Emma is dat blijkbaar geen punt op het schoolplein.

    Dan nu de relatie tussen Adèle en Emma. Erg sterk aan de film vond ik de scenes waarin de (nieuwe) partner werd geïntroduceerd bij ouders en vriendenkring. Een onderwerp dat vaak wordt overgeslagen in films maar toch een spannend moment is in een nieuwe relatie. Ook een onderwerp waarin klassenverschillen scherp in beeld gebracht kunnen worden. Adèle is namelijk duidelijk van eenvoudiger komaf dan Emma. Kechiche laat zich deze kans niet ontgaan. Als Adèle de ouders van Emma voor het eerst ontmoet, wordt ze ingewijd in de kunst van het oesters eten. Als Emma de ouders van Adèle voor het eerst ontmoet, zet Kechiche ons even op et verkeerde been. Je verwacht dat voor deze ouders de lesbische relatie van hun dochter wel een schok zal zijn. Niets lijkt hier echter op te wijzen, Emma wordt allerhartelijkst ontvangen. Totdat uit een terloopse opmerking blijkt dat de ouders van Adèle van niets weten, en denken dat Emma een "gewone" schoolvriendin is.

    Nog veelzeggender, en dan mede in relatie tot de uiteindelijke breuk, is het tuinfeest waarin Adèle wordt voorgesteld aan de vriendenkring van Emma. Ik weet niet hoe ze het in Frankrijk noemen, maar in Nederland hebben we daar het woord grachtengordel voor. Het is namelijk een nogal elitair en cultureel gezelschap. Als het tuinfeest voorbij is en Emma en Adèle naar bed gaan, volgt een veelzeggende scene. In de eerste plaats zegt Emma tegen Adèle dat ze het "goed gedaan heeft" (blijkbaar was ze bang dat Adèle in de ogen van haar vrienden zou tegenvallen en te "volks" zou zijn) en in de tweede plaats zegt ze dat ze "wat met haar dagboek moet doen en moet gaan publiceren" (blijkbaar vindt Emma zelf ook dat Adèle te "volks", of althans niet artistiek genoeg, is).

    In de vorige alinea zei ik dat de scene na het tuinfeest in relatie moet worden gezien met de "breuk-scene". In de "breukscene" krijgt Adèle twee verwijten voor haar kiezen. De eerste is dat ze zich schaamt voor Emma. Zoals blijkt uit de vorige alinea is dat nogal een hypocriet verwijt, want het is eigenlijk eerder andersom. Het tweede verwijt is dat Adèle ontrouw zou zijn geweest. Ook dit verwijt is niet helemaal te rijmen met het feit dat Emma duidelijk de meest wereldwijze van de twee is. Adèle is voor haar zeker niet de eerste relatie (en zal ook niet de laatste zijn). Blijkbaar stelt Emma aan Adèle hogere eisen omtrent monogamie dan aan zichzelf.

    Er is in deze scene dus sprake van een dubbele hypocrisie. De hypocrisie van "schamen voor" zie je ook in de rest van de film wel een beetje terug. De hypocrisie van de "dubbele norm inzake monogamie" tref je eigen alleen aan in deze scene. Ik vindt de scene daarom nogal overdone. De Emma van deze scene is niet de Emma van de rest van de film. De Emma van de rest van de film is zonder twijfel meer ervaren en misschien wat minder sympathiek dan Adèle, maar beslist niet de furie die we hier zien. Een wat minder heftige scene zou geloofwaardiger zijn geweest (1).  

    Na de breuk blijkt dat de film eigenlijk niet alleen over een lesbische relatie gaat, maar ook zeker over de eerste liefde meer in het algemeen. Emma (zoals gezegd de meer ervarene van het tweetal) komt er wel overheen, maar voor Adèle doet het lang pijn. Opnieuw is de film erg vaag over de vraag hoeveel tijd er precies verstrijkt. Adèle draagt haar haar anders, heeft inmiddels een bril en geeft een dictee in plaats van spelletjes te doen met kleuters. Ze is als juf ook duidelijk strenger geworden. Dit alles suggereert een tijdverloop van enkele jaren. Op een dag zien we haar een mooie blauwe jurk aandoen en naar de al genoemde receptie van Emma gaan. Nog steeds doet het haar pijn om Emma met haar nieuwe vriendin te zien. Op deze receptie ontmoet ze ook weer een jongen van het tuinfeest. Hij probeert duidelijk om haar te versieren. Als kijker vrees je al voor een zoetsappig happy end. Gelukkig weet Kechiche deze valkuil te vermijden en zien we Emma in de laatste beelden alleen naar huis lopen. Hoewel ... tijdens de aftiteling zag ik "La vie d'Adèle" hoofdstuk 1 en 2, een cliffhanger is dus niet helemaal uitgesloten.

    Zowel Adèle Exarchopoulos (Adèle) als Léa Seydoux (Emma) leveren een uitstekende acteerprestatie af. Als ik een keuze tussen de twee zou moeten maken, zou deze keuze op Adèle vallen. Dit terwijl ik op de poster (zie begin van deze recensie) Emma  de meest interessante en in elk geval mysterieuze van de twee vond. Adèle heeft echter een zeer expressief gezicht, waarmee ze een scala aan emoties heel precies weet te raken. Misschien dat ik dat wat meer duidelijk kan maken door ook een foto in deze recensie te plaatsen waarin we de twee hoofdrolspeelsters "en face" (en niet "en profiel", zoals op de poster) zien.

    (1) Bij een liefdesrelatie, en vooral bij het einde daarvan, kan heftig en geloofwaardig natuurlijk prima samengaan. Het moet dan echter wel "kloppen" met de personages. Aan het einde van de "Last picture show" (Bogdanovich, 1971) zit zo'n heftige scene. Ruth (Cloris Leachman) is een ongelukkig getrouwde huisvrouw die iets heeft met een veel jongere middelbare scholier. Als hij een meisje krijgt van zijn eigen leeftijd laat hij haar vallen als een baksteen. Zodra de relatie uit is, belt hij weer bij haar aan. In dit geval was de heftigheid wel overtuigend, vooral omdat de wanhoop van Ruth er doorheen schijnt. Bij Emma is geen sprake van een soortgelijke wanhoop die haar heftigheid invoelbaar maakt. 

    DATUM: 15 november 2013

    EIGEN WAARDERING: 8

    La vie d'Adèle (2013) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters