Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1960: La verité (Henri-Georges Clouzot)

    DE REGISSEUR

    Voor een overzicht van het werk van Henri-Georges Clouzot, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

    HET VERHAAL

    Twee zussen gaan op kamers wonen in Parijs, en delen daarbij een appartement. Annie (Marie-José Nat) is de serieuze zus, zij studeert aan het conservatorium. Dominique (Brigitte Bardot) is de losbol, zij zwerft door de studentenbuurt en fladdert daarbij van man naar man. Op een gegeven moment komt Gilbert (Sami Frey), het vriendje van Annie en ook een conservatoriumstudent, op bezoek op een moment dat alleen Dominique thuis is. Hij valt als een blok voor haar seks-appeal (afbeelding 1).

    Er ontstaat een relatie, maar deze loopt stuk. Wat Dominique ziet als onschuldig plezier maken, ziet Gilbert toch duidelijk als flirten met andere mannen. Bovendien vindt Dominique dat Gilbert zijn klassieke muziek veel te serieus neemt en te weinig tijd vrijmaakt om uit te gaan (afbeelding 2). Gilbert keert uiteindelijk terug naar Annie. Pas als de relatie over is ontdekt Dominique dat Gilbert toch wel een speciale plek had in haar grote verzameling van vriendjes. Ze probeert hem weer terug te winnen. Gilbert, die inmiddels zijn eerste schreden zet in het dirigenten-vak, wijst haar (op een niet al te vriendelijke manier) af. Dit leidt tot een fatale crime passionelle.

    Het verhaal wordt verteld in de vorm van flash backs naar aanleiding van de rechtzetting waarin Dominique terecht staat.

    COMMENTAAR

    Het draait in deze film om de relatie tussen Dominique en Gilbert. Een relatie waarin gedurende de film een soort van kanteling plaatsvindt. Eerst lijkt Gilbert het slachtoffer te worden van de losbandigheid van Dominique. Hij zet zijn relatie op het spel voor wat voor Dominique ongetwijfeld niet meer zal zijn dan haar zoveelste avontuurtje. De kanteling vindt plaats op het moment dat Dominique zich realiseert dat het voor haar wel meer is. Vanaf dat moment is het Dominique die in de slachtofferrol terecht komt. Slachtoffer van de egoïstische Gilbert, die eigenlijk alleen maar op seks uit is, en haar laat vallen als het zo uitkomt.

    Nu moeten we wel bedenken dat het antwoord op de vraag wie de "good guy" is en wie de 'bad guy (of - girl), erg afhankelijk is van de persoon door wiens ogen we het verhaal zien. We zagen dat reeds in de recensie van "Letter from an unknown woman" (Ophuls, 1948). In "La verité" zien we het verhaal door de ogen van Dominique. Hadden we het verhaal van twee zusters die vechten om één man door de ogen van Gilbert gezien, dan had de film waarschijnlijk erg geleken op "Leave her to heaven" (John Stahl, 1945). Een zekere bezetenheid kan Dominique in de tweede helft van de film toch niet ontzegd worden.

    Bovenstaand was sprake van een (hypothetische) perspectiefwisseling van de vrouw naar de man, maar in beide gevallen wordt het verhaal dan nog steeds verteld door de ogen van een direct betrokkene. Een andere vraag, en ik denk dat de titel "La verité" daarop slaat, is hoe het verhaal eruit ziet door de ogen van een buitenstaander. In de film zien we dat terug door de vertelstructuur. De film is een rechtbankdrama waarin getuigenverklaringen worden afgewisseld met flashbacks waarin we zien hoe het gegaan is. De essentie van de film ligt in de constatering dat de getuigenverklaringen vaak totaal niet overeenstemmen met de manier waarop het in de praktijk gegaan is. Op die manier wordt het bestaan van zoiets als een "objectieve werkelijkheid" sterk in twijfel getrokken. Wat dat betreft heeft de film overeenkomsten met "Rashomon" (Kurosawa, 1950). Het mooiste voorbeeld vond ik de verklaring van de dokter / lijkschouwer, die aan de hand van een analyse van de manier waarop de kogels het lichaam van het slachtoffer waren binnengedrongen tot de conclusie komt dat hier sprake is van een koele afrekening. Als kijker weten we wel beter. Dominique is het huis van Gilbert binnengedrongen en probeert in haar wanhoop hem te chanteren door met zelfmoord te dreigen. Pas de koele reactie van Gilbert (vrij vertaald: "doe wat je niet laten kunt, maar laat mij met rust") zorgt ervoor dat er iets in haar knapt.

    Zoals reeds in de samenvatting van het verhaal beschreven, heeft Domique niet alleen een relatie met Gilbert, maar ook talloze avontuurtjes met andere mannen. Deze avontuurtjes zijn voor de verhaallijn misschien niet heel wezenlijk, maar dragen wel bij aan de studentikoze sfeer van de film. De avontuurtjes brengen ons in studentenkroegen (afbeelding 3) en studentenkamers (afbeelding 4), en het is alleen al leuk om op de posters aan de verschillende muren te letten. Zo zag ik een poster van "Alexander Nevski" (Eisenstein, 1938) langskomen en een poster die eruit zag als een leider van de Amerikaanse "equal rights" movement. Misschien was het dominee Martin Luther King (zo snel kon ik het niet zien), wat voor een film opgenomen voor 1963 toch opmerkelijk is.

    Nog een enkel woord over de hoofdrolspeelster en de regisseur. Bij Brigitte Bardot denk ik toch eerder aan een film van Roger Vadim dan aan een film van Henri-Georges Clouzot. Dat is echter niet helemaal terecht want Bardot heeft samengewerkt met diverse "serieuze" Franse regisseurs. Denk aan "Le mépris" (Jean Luc Godard, 1963) en "Viva Maria" (Louis Malle, 1965). Wat opvalt is dat, onafhankelijk van de regisseur, Brigitte altijd typische Bardot rollen blijft spelen. Een wat losbandig en naïef meisje dat met haar sensualiteit de mannen het hoofd op hol brengt.
    Clouzot was in 1960 over zijn creatieve hoogtepunt heen maar levert, op ervaring, toch een goede film af. Wat dat betreft zou "La verité" vergeleken kunnen worden met de plek die "The birds" (1963) inneemt in de carrière van Hitchcock. Pas met het mislukte project "L'enfer" (1964) wordt de neergaande lijn zichtbaar.

    DATUM: 27 juli 2014

    EIGEN WAARDERING: 8

    La vérité (1960) on IMDb


    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters