Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1957: Witness for the prosecution (Billy Wilder)

    DE REGISSEUR

    Voor een inleiding op het werk van Billy Wilder, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

    HET VERHAAL

    Sir Wilfrid Robarts (Charles Laughton) is een vermaarde advocaat, die net ontslagen is uit het ziekenhuis en thuis verder moet herstellen van een hartaanval. Tot groot ongenoegen van zijn privé-verpleegster Miss Plimsoll (Elsa Lanchester) kruipt het bloed waar het niet gaan kan en zit Sir Wilfrid (ondanks zijn fragiele gezondheid) binnen de kortste keren tot over zijn oren in een rechtszaak.

    Het betreft hier de rechtszaak waarin de gelukszoeker Leonard Vole (Tyrone Power) er van verdacht wordt een alleenstaande oude dame te hebben ingepalmd, haar te hebben aangezet om hem in haar testament op te nemen om haar tenslotte te vermoorden. Al snel nadat hij deze zaak op zich heeft genomen maakt Sir Wilfrid kennis met Christine Vole (Marlene Dietrich), de vrouw van de verdachte. Hij begint haar uit te leggen dat aan een alibi verschaft door een geliefde in de regel weinig waarde wordt gehecht. Tot zijn verbijstering is de vrouw echter niet van plan VOOR haar man te getuigen, maar juist TEGEN hem.

    Daarmee lijkt de zaak hopeloos, maar aan het einde volgen een paar verrassende wendingen.

    COMMENTAAR

    "Witness for the prosecution" heeft de status van een klassieker. Met Agatha Christie als schrijfster van het verhaal, Billy Wilder als regisseur en een topacteur (Charles Laughton) resp. filmicoon (Marlene Dietrich) in de hoofdrollen kan dat ook bijna niet anders. Toch maakt de film zijn status wat mij betreft niet helemaal waar. Centraal in de film staan twee verhalen: enerzijds de "crime story" waarin het echtpaar Vole de hoofdrol vervult en anderzijds de "personal story" tussen Sir Wilfrid en zijn betuttelende verpleegster. Laatstgenoemde verhaallijn is wat mij betreft zeer geslaagd, het is vooral de "crime story" die mij teleurstelt.

    Laat ik beginnen met het goede nieuws. De relatie tussen Sir Wilfrid en Miss Plimsoll is zeer vermakelijk. Wij leren Sir Wilfrid al vroeg in de film kennen als een zeer ervaren advocaat. Wat cynisch ook, getuige zijn visie op de rechtsstaat, die hij zich tussen neus en lippen door in het eerste gesprek met zijn nieuwe cliënt laat ontglippen.

     

    Leonard Vole: But this is England, where I thought you never arrest, let alone convict, people for crimes they have not committed.
    Sir Wilfrid: We try not to make a habit of it.

    Deze ervaren man wordt opeens als een klein kind behandeld, zodra hij patiënt is geworden. Dit uiteraard tot zijn grote ongenoegen, zoals wel blijkt uit de volgende dialoog (afbeelding 1).

    Miss Plimsoll: Shall we roll up the window, Sir Wilfrid?
    Sir Wilfrid: Just roll up your mouth, you talk too much. If I'd known how much you talk I'd never have come out of my coma.

    Let ook op het woordje "wij" in de eerste zin. Dit woordje komt veelvuldig voor in het vocabulaire van Miss Plimsoll, bijvoorbeeld in zinnen als "Wij gaan nu een dutje doen". Je haren gaan recht overeind staan van dergelijk betuttelend taalgebruik en de sympathie ligt dan ook meteen bij Sir Wilfrid. In feite speelt hij de rol van de oude opa die door de zuster van het bejaardentehuis van zijn borreltje wordt afgehouden en daartegen al zijn, niet geringe, vindingrijkheid in stelling brengt.

    Overigens heeft Miss Plimsoll de beste bedoelingen met Sir Wilfrid. Zij is dan ook niet te vergelijken met de sadistische nurse Ratched uit "One flew over the cuckoo's nest" (Forman, 1975). Aan het eind van de film blijkt ze Sir Wilfrid ook beter door te hebben dan deze zelf voor mogelijk had gehouden. Sir Wilfrid neemt steeds een thermoskannetje mee naar de zittingen, waarin Miss Plimsoll warme chocolade heeft gedaan. Dit om zijn pillen mee in te nemen. Via een ingenieuze wisseltruc neemt hij echter in werkelijkheid een thermoskannetje brandy mee. Als hij, na afloop van de rechtszaak, dit thermoskannetje vergeet merkt Miss Plimsoll op:

    Miss Plimsoll: [hands Sir Wilfrid his thermos bottle] Sir Wilfrid, you've forgotten your brandy!  

    Charles Laughton (Sir Wilfrid) en Elsa Lanchester (Miss Plimsoll) waren in het echte leven met elkaar getrouwd. Misschien is dit wel de reden dat ze deze haat-liefde verhouding (of, wat minder scherp geformuleerd, bezorgdheid - irritatie verhouding) zo goed over het voetlicht kunnen brengen. Elsa Lanchester, hoewel misschien niet heel bekend, is overigens een actrice die altijd een uitstekende bijrol weet neer te zetten. Naast deze film vallen nog te noemen haar rollen als Anna van Kleef in "The private life of Henry VIII" (Korda, 1933) (overigens ook tegenover Charles Laughton) en als de huishoudster Mrs Oates in "The spiral staircase" (Siodmak, 1945). Haar meest bekende rol is ongetwijfeld die van bride of Frankenstein in de gelijknamige film (James Whale, 1935).

    Tegenover het acteergeweld van Laughton en Lanchester, valt de eigenlijke "crime story" wat in het niet. Dat ligt zowel aan het verhaal zelf, als aan de twee belangrijkste personages in dit verhaal. Het verhaal zelf is verrassend genoeg. Ik zal daar verder zo weinig mogelijk over zeggen. Het bevat aan het eind echter net één verrassing teveel, waardoor het een beetje gemaakt overkomt.

    Tyrone Power (1914 - 1957), mag dan nu niet zo bekend meer zijn, in die dagen was hij een flinke publiekstrekker. Hij was een beetje de opvolger van Douglas Fairbanks en Errol Flynn en zijn bekendste film was "The mark of Zorro" (Mamoulian, 1940). "Witness for the prosecution" zou zijn laatste film blijken te zijn, en hoewel hij meer bekendheid genoot om zijn uiterlijk dan om zijn acteertalent, zet hij in deze film toch best een redelijke prestatie neer. Het is vooral Marlene Dietrich (1901 - 1992) die teleurstelt. Haar hoogtijdagen waren na WO II wel voorbij, en in deze film is zij toch een beetje een persiflage op zichzelf geworden. Zie bijvoorbeeld de flash back waarin zij Leonard Vole ontmoet die, vlak na het einde van WO II, als Brits soldaat nog in het inmiddels verslagen Duitsland ronddoolt. Marlene Dietrich speelt hier een nachtclubartiest (afbeelding 3) die herinneringen moet oproepen aan haar rol in "Der blaue engel" (von Sternberg, 1930) maar die in werkelijkheid geen moment "sexy" is. Ook terug in het heden (van de film)  is haar personage niet geloofwaardig. Aan het eind van de film (ik hoop dat ik niet teveel verklap) blijkt onder de oppervlakte van deze ijskoningin een gloeiende vulkaan van passie schuil te gaan. Deze metamorfose is goed voor de verrassende ontknoping maar met een geloofwaardige karakterontwikkeling heeft het niets te maken.

    DATUM: 28 september 2014

    EIGEN WAARDERING: 7

    Witness for the Prosecution (1957) on IMDb



    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters