Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    2014: Wintersleep (Nuri Bilge Ceylan) (Turkije)

    DE REGISSEUR

    Nuri Bilge Ceylan (1959) is momenteel (i.e. 2014) de onbetwiste vaandeldrager van de Turkse cinema. Na het afronden van zijn opleiding heeft hij eerst een tijdje gereisd. Eenmaal terug in Turkije moest hij zijn dienstplicht nog vervullen, zodat pas daarna (op relatief late leeftijd) zijn carrière als regisseur kon beginnen.

    Ceylan brak door met zijn derde film "Uzak / Distant" (2002), daarna zijn eigenlijk al zijn films lovend ontvangen. Met een tussenperiode van meestal een paar jaar zijn achtereenvolgens verschenen: "Iklimler / Climates" (2006), "Three monkeys" (2008), "Once upon a time in Anatolia" (2011) en onlangs "Wintersleep" (2014).

    Waar "Uzak" en "Iklimler" vooral relatiedrama's zijn, wordt in "Three monkeys" en "Once upon a time in Anatolia" nadrukkelijk een crime element aan het verhaal toegevoegd. Met "Wintersleep" keert Ceylan weer terug naar het relatiedrama.

    HET VERHAAL

    Aydin (Haluk Bilginer) is een acteur in ruste die is teruggekeerd naar zijn geboortedorp in Capadocië. Daar beheert hij het onroerend goed dat zijn ouders hem hebben nagelaten. Dit onroerend goed omvat zowel een hotel als diverse woningen. Daarnaast schrijft hij een wekelijkse column voor de plaatselijke krant "Stem van de Steppe".

    Als het hotel in de wintermaanden rustiger wordt komen de spanningen tussen Aydin en zijn huisgenoten bovendrijven. Deze huisgenoten bestaan uit enerzijds Nihal (Melisa Sözen), de veel jongere vrouw van Aydin, en anderzijds Necla (Demet Akbag), de nog niet zo lang geleden gescheiden zus van Aydin. In lange gesprekken wordt de kijker ingewijd in deze spanningen. Daar bovenop speelt nog een conflict met een familie met huurachterstand. Bij wijze van eerste maatregel heeft Aydin beslag laten leggen op hun televisie en hun koelkast. Deze maatregel heeft zoveel kwaad bloed gezet dat de zoon van de familie in het begin van de film een steen door de ruit van de landrover van Aydin kinkelt.

    Met al die spanningen in de lucht is Aydin blij dat hij voor enige tijd naar Istanbul kan (hoewel het precieze doel van deze reis nooit duidelijk wordt). Eenmaal op het station bedenkt hij zich echter. Hij duikt een avond onder bij een alleenstaande vriend en keert de volgende dag met de staart tussen de benen terug naar het hotel.

    COMMENTAAR

    Met het woord "salon socialist" (noot 1) wordt in het algemeen iemand aangeduid die het in woord opneemt voor de onderdrukten van deze aarde, maar in wiens gedrag hier weinig van te merken is. Voortbordurend op de salon socialist zou ik hier de "salon Boedhist" willen introduceren. Deze is meestal iets ouder dan de salon socialist en ziet zijn eigen passiviteit (ten onrechte) aan voor wijsheid. Waar de daden van de salon socialist in tegenspraak zijn met zijn overtuiging, is dat (bij gebrek aan daden) bij de salon Boedhist niet het geval. Hij doet echter ook niets om zijn idealen tot werkelijkheid te maken. De salon Boedhist houdt tenslotte van het goede leven, zodat de enige overeenkomst tussen hem en de echte Boedha gelegen is in het postuur.

    Aydin (wiens naam in het Turks "intellectueel" betekent) is een echte Salon Boedhist zoals bovenstaand beschreven. Hij schrijft filosofische columns, maar zitten de lezers van het plaatselijke suffertje daar nou echt op te wachten? Hij is tamelijk hardvochtig als huisbaas, maar verschuilt zich achter de beheerder als het echt spannend wordt. "Nee, ik weet daar niets van, U moet echt bij de beheerder zijn". Hij maakt zijn jonge vrouw belachelijk door haar inzet voor goede doelen te ridiculiseren, maar op het moment dat hij haar aanbiedt te helpen met de administratie schrikt hij van zijn eigen voortvarendheid. Daar heeft hij het eigenlijk veel te druk voor.

    Uit het bovenstaande blijkt wel dat Aydin allesbehalve een vriendelijke man is. Hij is vooral een luie ijdeltuit. Toch ben ik wat minder negatief over hem dan het inktzwarte beeld dat uit andere recensies van deze film naar voren komt. Dat komt met name door het feit dat de kritiek OP Aydin niet altijd terecht is, net zoals de kritiek VAN Aydin in sommige opzichten best hout snijdt. Zo vraagt Aydin tijdens de lange gesprekken op diverse momenten aan met name Nihal om concreet aan te geven wat hij dan beter moet doen. Als antwoord krijgt hij slechts de verzuchting dat ze te moe is om daar nu op in te gaan. Aan de andere kant is de kritiek van Aydin aan Nihal dat ze wellicht wat naïef in haar goede doelen werk staat niet geheel onterecht. In één van de meest explosieve scenes van de film komt Nihal er zelf achter dat een gevulde envelop soms eerder olie op het vuur van de gekwetste trots gooit, dan dat het een oplossing voor het probleem in kwestie is.

    Helaas zijn de explosieve scenes nogal schaars in deze film. Het is een beschouwende film met erg veel dialoog. Dat is op zich niet erg, en misschien wel een beetje te verwachten van een regisseur die in zijn filmtoptien twee films van Ingmar Bergman heeft staan. Jammer is wel dat deze dialogen vaak nogal statisch in beeld gebracht zijn. Zo vinden de meeste dialogen met zus Necla plaats als Aydin op de laptop aan zijn column zit te weken, terwijl Necla op de bank daarachter een boekje zit te lezen (afbeelding 1). Vergelijken we dit met de dialogen die plaatsvinden in het huis van de vriend (afbeelding 2), dan valt op dat deze veel dynamischer verfilmd zijn. We zijn hier getuigen van een avond met mannen onder elkaar. Eerst vindt het gesprek plaats aan de tafel, later wordt het verplaatst naar de bank. De betogen blijven van een hoog (literair) gehalte (het wordt nergens gelal) maar het stijgende alcoholpercentage verhoogt wel het vuur dat in deze betogen wordt gelegd. Dit maakt het geheel veel levendiger dan het gepolijste cynisme waarmee Aydin en Necla met elkaar converseren.   

    noot 1: Zie over het woord "salon socialist" het artikel in de Wikipedia.

    DATUM: 7 oktober 2014

    EIGEN WAARDERING: 7

    Kis Uykusu (2014) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters