Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1959: Imitation of life (Douglas Sirk)

    DE REGISSEUR

    Voor een introductie op het werk van Douglas Sirk, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

    HET VERHAAL

    In 1947 raakt Lora Meredith (Lana Turner), een jonge weduwe die droomt van een carrière als actrice, haar dochter Susie kwijt tijdens een dagje op het strand. Zij vindt haar terug bij Annie Johnson, een zwarte alleenstaande moeder (afbeelding 1). Terwijl Susie speelt met Sarah Jane, de dochter van Annie, raken de twee moeders aan de praat. Resultaat van dit gesprek is dat Annie en Sarah Jane bij Lora intrekken waarbij Annie tegen kost en inwoning helpt met de huishouding. In relationeel opzicht was het dagje strand overigens zeer productief, want Lora heeft er in de vorm van Steve Archer ook nog een nieuwe aanbidder aan overgehouden.

    Tegen alle verwachting in (ze is niet meer zo piep) slaagt Lora er toch in haar carrière als actrice van de grond te krijgen. De prijs die ze hier voor moet betalen is dat al haar aandacht opgeslokt wordt door haar rollen, de verplichte party's en de agenten die in ruil voor hun bemiddelende werk wat persoonlijke aandacht van de actrice verwachten. Voor wat betreft het huishouden is dat geen probleem, ook als de kleine flat wordt ingeruild voor een riante villa houdt Annie dat piekfijn op orde. Steve en haar dochter Susie schieten er echter (te) vaak bij in, zodat Lora ook totaal niet in de gaten heeft dat de puberende Susie een kalverliefde voor Steve ontwikkelt. De bom barst dan ook pas als Lora besluit zich niet langer meer te laten leven door haar agenda en de relatie met Steve een nieuwe impuls te geven.

    Ondertussen heeft Annie zo haar eigen problemen met Sarah Jane. De vader van Sarah Jane was blank, en dientengevolge heeft ook Sarah Jane een lichte huidskleur. Al snel heeft zij in de gaten dat deze huidkleur maatschappelijk gesproken niet onbelangrijk is, en zij distantieert zich dan ook zoveel mogelijk van haar moeder. Als deze zich wel met haar blijft bemoeien vertrekt ze met de Noorderzon. Pas na het overlijden van haar moeder komt de spijt.

    COMMENTAAR

    "Imitation of life" (1959) was een remake van de gelijknamige film van John Stahl ("Leave her to heaven" (1945)) uit 1934. 

    In zijn meest bekende film, "All that heaven allows" (1955) stelde Sirk leeftijdsdiscriminatie en discriminatie naar sociale klasse centraal. Todd Haynes maakte in 2002 een hommage aan deze film met "Far from heaven", waarin rassendiscrimimatie centraal stond. Het was voor mij dan ook een verrassing te ontdekken dat reeds in 1959 Sirk zijn eigen film rond het thema rassendiscriminatie had gemaakt.  Evenals in "Far from heaven" maken zowel blanken als zwarten zich aan deze vorm van discriminatie schuldig. Toch is er een verschil. In "Far from heaven" wordt de relatie tussen een blanke vrouw en een zwarte man door beide gemeenschappen afgekeurd. Met andere woorden blanken discrimineren gekleurde mensen, maar omgekeerd hebben gekleurde mensen liever geen blanken in hun kennissenkring. In "Imitation of life" denkt Sarah Jane dat ze verder komt in het leven door haar negeroïde achtergrond zoveel mogelijk te verbergen. Los van de vraag of ze hier gelijk in heeft, kan ook dit worden opgevat als een vorm van discriminatie. In feite gaat het hier om kleurlingen die zichzelf (of in elk geval hun eigen groep) discrimineren. Hoewel het gedrag van Sarah Jane in de film extreem en op het pathetische af is (ze wil als kind al uitsluitend met een blanke pop spelen), heeft de achterliggende vraag nog niets aan actualiteitswaarde ingeboet. Ook in het kader van de vrouwenemancipatie is de vraag wel gesteld hoe emancipatorisch het nu eigenlijk is om gelijkheid na te streven door vooral het gedrag van de andere groep (in dit geval mannen) te imiteren.

    Na deze verhandeling over (rassen)discriminatie komt het misschien als een verrassing, maar naar mijn mening vormt dit thema niet de essentie van de film. Deze gaat toch vooral over de moeder - dochterverhouding. Een verhouding die in beide gevallen niet goed is. Waar Susie haar moeder verwijt dat ze te ambitieus was, verwijt Sarah Jane haar moeder juist dat ze niet ambitieus genoeg was en zichzelf altijd maar wegcijferde. De relatie Lora - Susie deed mij trouwens denken aan "Ugetsu Monogatari" (1953, Mizoguchi). Daar gaat het weliswaar om de verhouding tussen een man en zijn vrouw, maar in beide gevallen denkt de één (man / moeder) de ander (vrouw / dochter) een plezier te doen met het maken van carrière en het streven naar rijkdom, terwijl het tegenovergestelde juist het geval is.

    Zoals in de introductie op het werk van Sirk vermeld, staat hij er om bekend zijn maatschappijkritische noten te verpakken in de vorm van "weepies" of "tearjerkers". Verfilmde bouquetreeks-boekjes waarop vooral een vrouwelijk publiek afkwam. Deze verpakking is in "Imitation of life" nadrukkelijker aanwezig dan in "All that heaven allows". Aan romantische en melodramatische scenes geen gebrek. Wat te denken van Susie die een paard voor haar verjaardag krijgt en samen met Steve een tocht gaat maken (over de kat op het spek binden gesproken)? Hofleverancier van dramatische scenes zijn echter Annie en Sarah Jane. Als Sarah Jane het huis verlaten heeft, zegt ze tegen haar (streng gelovige) moeder als bibliothecaresse te werken bij een universiteitsbibliotheek. In werkelijkheid werkt ze echter als animeermeisje bij een nachtclub (afbeelding 2). Overbodig te vertellen wat een schok het is (voor beiden) als haar moeder onverwacht langs komt. De film sluit af met de begrafenis-scene van Annie. Ook in deze slotscene trekt Sirk nog even alle melodramatische registers open als een door spijt verteerde Sarah Jane zich op de kist stort. Het is misschien kitsch, maar het is wel mooie kitsch.

    DATUM: 5 februari 2016

    EIGEN WAARDERING: 8 

    Imitation of Life (1959) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters