Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    2015: The revenant (Alejandro Inarritu) (Mexico)

    DE REGISSEUR

    Voor een overzicht van het werk van Alejandro Inarritu, zie de recensie van "Biutiful" (2010).

    HET VERHAAL

    Hugh Glass (Leonardo DiCaprio) begeleidt als gids een groepje pelsjagers. De groep in het algemeen, en Hugh in het bijzonder heeft geen geluk. De groep wordt overvallen door de Indianen. Op de vlucht besluiten ze hun schip te verlaten (loopt vanuit de bergen teveel in de gaten), en de tocht over land te vervolgen. Even weg van de groep wordt Hugh overvallen door een beer met jongen, een aanval die hij ternouwernood overleeft. Aangezien de groep aangewezen is op de gids wordt van takken provisorisch een brancard gemaakt. Het meesjouwen van de brancard door het ontoegenkelijke gebied zorgt echter voor (te) veel oponthoud. De groep gaat op eigen richtingsgevoel verder en een aantal vrijwillgers blijven (tegen een vette bonus) bij Hugh achter.

    Bonusjager John Fitzgerald (Tom Hardy) hoopt op een snel overlijden van Hugh. Als dat niet gebeurd besluit hij stiekem de natuur een handje te helpen. Hij wordt echter ontdekt door de zoon van Hugh, en er ontstaat een gevecht waarbij laatstgenoemde de dood vindt. Als de derde achterblijver / verpleger (een nog jonge jongen) terugkomt van waterhalen bij de rivier, zegt John dat hij Indianen heeft gesignaleerd, dat de zoon de benen heeft genomen en dat ze er verstandig aan doen hetzelfde te doen. Aldus geschiedt. Hugh wordt, op sterven na dood, aan zijn lot overgelaten. Eenmaal terug in de bewoonde wereld incassert John zijn bonus (hij heeft Hugh zogenaamd netjes begraven), zijn jonge metgezel (die inmiddels zijn twijfels heeft over het Indianenverhaal) wil geen geld accepteren.

    Hugh weet op miraculeuze wijze te overleven. Hij aanvaard kruipend en strompelend de terugreis. Hij heeft maar één doel: wraak nemen op John Fitzgerald, die voor zijn ogen zijn zoon heeft vermoord.

    COMMENTAAR

    Ik houd van films, maar bijna altijd kan ik voor de films op mijn verlanglijstje terecht bij het filmhuis. Het was dan ook voor het eerst sinds jaren dat ik voor "The revenant" weer eens in een "echte" bioscoop kwam. Het was even wennen. Een immense zaal (die bij de middagvoorstelling voor 90% leeg was), een megagroot doek maar vooral de surround sound. De film begint met een bijna zwart beeld waarbij de de ademhaling van Leonardo di Caprio op de achtergrond hoorbaar is en steeds luider wordt. Hé wat raar er zat toch niemand achter mij, o nee het is de film.

    Maar genoeg over de bioscoop, naar de film. Ik ben geen echte liefhebber van het Western-genre, maar ik maak graag een uitzondering voor Westerns die in het Noordwesten van de VS spelen (noot 1). Helaas zijn er daar niet zoveel van. Eigenlijk schiet alleen "McCabe & Mrs Miller" (1971, Altman) mij nu te binnen. Dit heeft waarschijnlijk vooral met het landschap te maken. In plaats van het open landschap met de verzengende zon en het woestijnzand uit Monument valley vindt men in het Noordwesten een meer bebost en daardoor gesloten landschap met vooral veel regen en modder. Het geeft de films een wat minder heroïsch en wat meer authentiek karakter. Als je hier wil wonen, ben je een echte pionier!

    Niet alleen de plaats van handeling definieert een Western. Minstens zo belangrijk is de relatie tussen Indianen en blanken. In dit opzicht heeft de Western een ontwikkeling doorgemaakt. In de begintijd waren de Indianen de bad guys, de wilden, die de blanken (die alleen maar het land verder wilden ontwikkelen) naar het leven stonden. Vanaf eind jaren '50 / begin jaren '60 begon dit standaard beeld te schuiven, totdat in "Dances with wolves" (1990, Kevin Costner) de rollen bijna helemaal waren omgedraaid. "The revenant" heeft een wat cynische kijk op de verhouding tussen Indianen en blanken. Er zijn geen "good guys" en "bad guys", het is ieder voor zich. Op zijn tocht komt Hugh Glass op een gegeven moment het aan de boom bungelende lijk van een Indiaan tegen, die hem in een eerder stadium had geholpen. Om de nek van het lijk hangt een bordje met de tekst: "We zijn allemaal wilden". Beter had het motto van de film niet verwoord kunnen worden.

    Het is ieder voor zich met één gemeenschappelijke vijand, de medogenloze natuur en de ijzige kou. Wat dat betreft heeft de film veel gemeen met andere films, al zijn het dan geen Westerns, waarin de trektocht door subarctische gebieden centraal staat. Ik denk dan met name aan "Dersu Uzala" (1975, Kurosawa) en "Letter never sent" (1959, Kalatozov), die zich beiden afspelen in Siberië. Want hoewel de natuur aan de ene kant een medogenloze vijand is, speelt ze aan de andere kant een prachtige hoofdrol in al deze films, inclusief "The revenant".

    Hugh Glass is een hoofdpersoon die het mensbeeld van de hele film als het ware personifieert. Zijn enige drijfveer is wraak nemen op de moordenaar van zijn zoon. Wat dat betreft doet Hugh wel een beetje denken aan Mattie Ross uit "True grit" (2010, Joel & Ethan Coen) als is zij op zoek naar de moordenaar van haar vader. Wij bewonderen hem om de volhardendheid waarmee hij dit doel nastreeft, maar echt symphatiek is hij niet. Hij was zeer gehecht aan zijn overleden vrouw (die een paar keer in de vorm van een geestverschijning opduikt) en zijn zoon, de rest van de mensen beoordeeld hij vooral naar de mate waarin zij hem kunnen helpen zijn doel te bereiken.

    Als kijker kunnen we Hugh misschien wel bewonderen (om zijn vasthoudendheid), maar niet echt begrijpen. Daarvoor missen we teveel informatie over zijn achtergrond. Op een gegeven moment gaat zich dat toch wel tegen de film keren. Zo was Hugh getrouwd met een Indiaanse die is overleden toen hun dorp bij een blanke aanval werd platgebrand. Hijzelf wist bij deze aanval hun zoon ternauwernood te redden. Hoe kwam Hugh in een Indiaans dorp terecht?

    Zoals we hebben gezien was Hugh een echte "family man". Hij adoreert vrouw en zoon, terwijl hij de rest van de mensheid vooral instrumenteel benadert. Wat dat betreft komt hij in zekere mate overeen met Uxbal (Javier Bardem) uit "Buitiful" (2010, Inarritu). Ook deze heeft de opvoeding van zijn kinderen in belangrijke mate overgenomen van zijn vrouw (noot 2). In zijn geval niet omdat ze dood is maar omdat ze geestelijk instabiel is. Hoe komt zo'n family man terecht in de bij uitstek solitaire rol van gids in dit desolate gebied? Misschien laat ik mij trouwens bij het stellen van de laatste vraag teveel beïnvloeden door die andere NoordWestern "McCabe & Mrs Miller", waar de plaatselijke nederzetting bijna geheel uit vrijgezellen bestond.

    Noot 1: "The revenant" speelt in de bovenloop van de Missouri in de staat Montana.
    Noot 2: Een andere overeenkomst is de ontvankelijkheid voor bovennatuurlijke signalen, al is deze ontvankelijkheid in het geval van Hugh Glass waarschijnlijk toe te schrijven aan extreme uitputting.

    DATUM: 18 februari 2016

    EIGEN WAARDERING: 7   

    The Revenant (2015) on IMDb


    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters