Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    2008: Gran Torino (Clint Eastwood)

    DE REGISSEUR

    Voor een overzicht van het werk van Clint Eastwood, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

    HET VERHAAL

    Walt Kowalski (Clint Eastwood) is een gepensioneerde fabrieksarbeider (Ford fabrieken). Hij bekijkt de ontwikkelingen in zijn buurt vanaf zijn veranda. Wat hij ziet bevalt hem allerminst. Dat wordt er niet beter op als zijn Aziatische buurjongen op een avond zijn oldtimer "Gran Torino" probeert te stelen.

    COMMENTAAR

    Clint Eastwood maakte naam als acteur in de spaghetti Westerns van Sergio Leone en als de geharde agent "Dirty Harry". Tijdens zijn eigen regisseursloopbaan bracht hij met "Unforgiven" (1992) een ode aan de spaghetti Westerns. "Gran Torino" kan in dit opzicht worden beschouwd als een ode aan de "Dirty Harry" periode. Ook Walt Kowalski neemt, als hem iets niet bevalt, graag een geweer ter hand.

    In beide films is de hoofdpersoon een oude man die geplaagd wordt door herinneringen aan zijn geweldadige verleden. In "Unforgiven" had William Munny zelf de keuze voor een geweldadige loopbaan gemaakt. In "Gran Torino" had Walt Kowalski als dienstplichtig militair die naar Korea werd uitgezonden niet echt een keuze. Dat maakt de nachtmerries die hem 's nachts nog steeds bezoeken er echter niet minder om. De manier waarop Kowalski in "Gran Torino" in het reine komt met zijn verleden is zeer verrassend. Hij zweert het geweld af, voorkomt dat een nieuwe generatie wordt opgezadeld met dezelfde last die hem zijn hele leven zo heeft geplaagd, en keert de andere wang toe. Het gebruik van een Bijbelse metafoor in de vorige zin is niet toevallig. In al zijn overdrijving (waarop ik later terug kom) heeft het einde wel iets Bijbels.

    "Gran Torino" past niet alleen uitstekend in het oeuvre van Eastwood, het is ook een verrassend actuele film. Het gaat over het feit dat de globalisering niet voor iedereen tot voordelen heeft geleid. Iets waar we in de jaren na de kredietcrisis (de film zelf is van voor de kredietcrisis) steeds meer oog voor krijgen. Zo heeft Walt Kowalski zijn hele leven bij de Ford fabrieken gewerkt. Zijn "Gran Torino", die hij zelf nog gemaakt heeft, is zijn grote trots. Het is dan ook voor hem nagenoeg onverteerbaar dat zijn zoon verkoper van Aziatische auto's is geworden. Ook de buurt, waar hij zijn hele leven heeft gewoond, ziet hij hard hollend achteruit gaan door de komst van allerlei immigranten. Elke nationaliteit brengt zijn eigen jeugdbende mee, en de rivaliteit tussen deze jeugdbendes leidt tot een escalatie van geweld in de wijk. Als een soort mopperende Archie Bunker slaat Walt het gade, niet voor zijn TV maar vanaf zijn veranda (afbeelding 1). Saillant detail is dat, gelet op de naam, de voorvaderen van Walt Kowalski waarschijnlijk ook niet uit de USA afkomstig waren. Het benadrukt nog eens de aard van de Amerikaanse samenleving als een steeds voortgaande "melting pot", dat Walt deze ironie zelf niet in de gaten heeft.

    In de loop van de film komt Walt er steeds meer achter dat goede buren belangrijker zijn dan ongeïntereseerde familie. In de openingsscene, tijdens de begrafenis van de vrouw van Walt, kan zijn kleindochter haar ogen niet van haar mobieltje afhouden. Later in de film belt de zoon van Walt hem op om even bij te kletsen. Zijn opmerking dat hij druk is en eigenlijk niet veel tijd heeft,  geeft echter meteen al aan dat alle andere antwoorden als "Alles gaat goed" en "Er is niets bijzonders aan de hand" in feite niet gewenst zijn.

    Waar de kloof met de familie gedurende de film steeds groter wordt, komen Walt en zijn buren in snel tempo (volgens sommigen te snel tempo) nader tot elkaar. Dit is met name de verdienste van het buurmeisje, die blijkbaar in staat is door de mopperende facade van Walt heen te kijken. Via haar leert hij ook de jongere buurjongen kennen, degene die zijn "Gran Torino" probeerde te stelen. Hij merkt dat deze jongen een grote kans loopt te worden gerecruteerd door één van de gangs, en hij ziet ook in hoe zonde dat zou zijn. Er ontstaat iets van een grootvader - kleinzoon relatie (afbeelding 2), die in de verte doet denken aan de vader - zoon relatie uit "A perfect world" (1993, Eastwood). Het is deze grootvader - kleinzoon relatie die de film naar zijn verrassende einde voert.

    Op diverse plekken kwam reeds ter sprake dat de film enige overdrijving soms niet schuwt. Toen ik de film zag viel mij dat in het begin ook op. De film opent met de begrafenis van de vrouw van Walt. Eastwood komt in beeld met zijn markante grijze kop, doorgroefd van het verdriet. Even later komt er een priester in beeld met een baby face die tegeltjeswijsheden over de dood begint te debiteren. Non verbaal heeft de film zijn punt dan al lang gemaakt. Als, in een dialoog tussen Eastwood en de priester, hetzelfde punt even later nogmaals (maar dan verbaal) gemaakt wordt, denk je bij jezelf: "Was dat nou nodig?". Ook op andere punten gaat de film soms in de "overdrive". Wat te denken van het maandelijkse bezoek van Kowalski aan zijn Italiaanse kapper, waarbij deze vrienden vooral in de vorm van wederzijdse beledigingen met elkaar communiceren. Voor sommigen flauw, ik vond het eigenlijk wel grappig.

    En dan het einde. Onwaarschijnlijk? Zonder meer! Als tegenhanger van het einde van "Unforgiven" echter desalniettemin briljant.

    DATUM: 27 mei 2016

    EIGEN WAARDERING: 8

    Gran Torino (2008) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters