Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1989: Jesus of Montreal (Denys Arcand) (Canada)

    DE REGISSEUR

    Denys Arcand (1941) is één van de meest prominente regisseurs van Canada. Hij is afkomstig uit het Franstalige Quebec.

    Arcand is het meest bekend geworden door een trilogie die bestaat uit: "The decline of the American empire" (1986), "The barbarian invasions" (2003) en "Days of darkness" (2007). Hierbij gaan de eerste twee genoemde films over dezelfde groep van babyboomers (noot 1). De laatste film staat qua karakters wat losser van de eerste twee.

    Ook "Jesus of Montreal" (19889) bleef, met een Oscar nominatie en de jury-prijs in Cannes, niet onopgemerkt.

    HET VERHAAL

    Al sinds onheugellijke tijden voert de Rooms Katholieke kerk van Montreal jaarlijks het passiespel op. De formule begint een beetje sleets te raken en kan op steeds minder enthousiasme van het publiek rekenen. De pastoor benadert Daniel, een toneelspeler, om de traditie nieuw leven in te blazen. Daniel verzamelt een groep medespelers om zich heen, en leest zich in recente archeologische en theologische discussues omtrent de figuur van Jezus Christus in.

    Het resultaat is een vernieuwend passiespel. Het publiek is weer enthousiast, de toneelspelers leven zich steeds meer in hun rollen in, maar de Katholieke kerk is "not amused".

    Op last van de (kerkelijke) autoriteiten wordt de voorstelling onderbroken. Hierbij breken ongeregeldheden uit met het publiek, waarbij hoofdrolspeler Daniël (die Jezus speelt en inmiddels aan het kruis hangt) ernstig gewond raakt. Na een nachtelijke tocht langs diverse ziekenhuizen overlijdt hij. Zijn organen worden gebruikt voor diverse donaties.

    COMMENTAAR

    De film kan in drie delen worden ingedeeld. Het deel voordat het passiespel begint, heeft wel iets weg van "The blues brothers" (1980, John Landis). Net als Jake en Elwood moet Daniël zijn overtuigingskracht benutten om zijn medespelers uit soms heel andere werkzaamheden los te weken. Na de onderbreking van het passiespel deed het zeulen met de gewonde Daniël mij denken aan "The death of Mr Lazarescu" (2005, Cristi Puiu).

    Het meest interessante deel van de film is het middelste gedeelte (tijdens het passiespel). In de meeste recensies wordt, wat betreft dit deel van de film, gewezen op de toenemende mate waarin Daniël zich vereenzelvigt met zijn rol. Daniël wordt als het ware een soort nieuwe Jezus. Het meest geprononceerd doet zich dat voor als Daniël uit zijn dak gaat bij een auditie voor een commercial door een medespeelster. De regisseur eist tijdens deze auditie dat ze haar trui uittrekt. Niet omdat de commercial in kwestie enig bloot vereist, maar gewoon om te laten merken dat hij de baas is. De woede-uitbarsting van Daniël die daar op volgt, is waarschijnlijk bedoeld als een verwijzing naar Jezus die de geldwisselaars de tempel uitjaagt. Ook de transplantatie van de netvliezen van Daniël (maar dat is al bijna het eind van de film) kan men zien als een verwijzing naar Jezus die blinden weer laat zien.

    Toch vond ik dit in elkaar opgaan van speler en rol niet het sterkste element van de film. De film is voor mij vooral een ode aan de integriteit van kunst in het algemeen en toneel in het bijzonder. De medespelers van Daniël worden allemaal gerecruteerd uit artistiek volstrekt onbeduidende maar commercieel interessante rollen. Door mee te spelen in het passiespel zetten zij deze carrière op het spel. Illustratief is het commentaar dat een medespeelster krijgt als ze zegt dat ze in het passiespel gaat meespelen ("Wat moet jij nou met z'n rol? Je kont is je grootste talent.). Illustratief is ook de opgefokte sfeer die er hangt tijdens de eerdergenoemde auditie. Het is een beetje de sfeer van "je bent jong en je wilt wat", die ook wel tot uitdrukking komt in de film "Fame" (1980, Allan Parker) en de hierop gebaseerde gelijknamige televisieserie (1982 - 1987).

    Tijdens een cursus filmgeschiedenis die ik enige tijd geleden gevolgd heb in filmhuis "Chassé" zag de docent duidelijk op tegen de les over de jaren '80. Een decennium dat hij maar niets vond. "Jesus of Montreal" is eigenlijk de antithese van "Fame", en durfde daarmee tegen de tijdgeest in te gaan. Dat is het echte sterke punt van deze film.  

     

    Noot 1: Babyboomgeneratie staat in Nederland voor de generatie die het gevolg was van de geboortegolf na de Tweede Wereldoorlog. Het is derhalve de vraag of je in Canada wel van een babyboomgeneratie kan spreken. Bedoeld wordt hier de generatie die in de jaren '60 volwassen werd en die de "quiet revolution" in Quebec heeft meegemaakt / vormgegeven. De "quiet revolution" staat voor een periode van emancipatie en secularisatie van de Franstalige Canadese gemeenschap. Meer over de "quiet revolution" is te vinden op Wikipedia.

    DATUM: 29 september 2016

    EIGEN WAARDERING: 7

    Jésus de Montréal (1989) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters