Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1963: This sporting life (Lindsay Anderson)

    DE REGISSEUR

    Lindsay Anderson (1923 - 1994) was een prominente regisseur van de New Social Realism beweging (zie het introductieartikel over de Engelse - en Ierse cinema). Zijn bekendste werken dateren dan ook uit de jaren '60 ("This sporting life" (1963) en "If" (1968)). "This sporting life" was aanvankelijk geen succes, maar is nu de hoogts gewaardeerde Anderson film (volgens IMDB). "If", dat gaat over een geweldadige opstand die uitbreekt in een Engelse kostschool, was de eerste van drie films die Anderson maakte met de acteur Malcolm McDowell (bekend van onder andere "A clockwork orange" (1971, Stanley Kubrick)). De andere twee films met McDowell waren: "O lucky man!" (1973) en Brittania hospital (1982). Halverwege de jaren '80 maakte Anderson nog een documentaire over een tournee van de popgroep Wham, die als één van de eersten in China optraden.

    HET VERHAAL

    Frank Machin is de ster van het plaatselijke rugbyteam. Hij woont op kamers bij een weduwe. Gaandeweg lijkt er iets te ontstaan tussen huisbazin Margaret  en haar huurder. Margaret is echter nog niet over het verlies van haar eerste echtgenoot heen, terwijl Frank zjn gevoelens wel op een zeer ongelukkige manier uit.

    COMMENTAAR

    Hoelang je ook al filmliefhebber bent, je blijft op (aangename) verassingen stuiten. Als je aan de stroming van "New Social Realism" denkt, die begin jaren '60 in Engeland opkwam, zijn de eerste titels die je te binnen schieten "Look back in anger" (1959, Tony Richardson) en "Saturday night and sunday morning" (1960, Karel Reisz). Wellicht minder bekende titels uit deze stroming, als "A taste of honey" (1961, Tony Richardson) en nu ook weer "This sporting life" blijken hiervoor echter zeker niet onder te doen.

    De regisseurs van de "New Social Realism" vonden hun onderwerp in het algemeen in de traditionele arbeidersklasse zoals die met name in het Noorden van Engeland nog veel voorkwam in die tijd. Aangezien hun hoofdpersonage veelal een jonge man is, spelen twee zaken een hoofdrol in zijn leven: klassebewustzijn en vrouwen. Wat betreft klassebewustzijn kan een onderscheid worden gemaakt tussen hoofdpersonen die trachten het lot van de arbeiders te verbeteren en hoofdpersonen die juist de arbeidersklasse trachten te ontstijgen. Wat betreft vrouwen valt op in hoeveel films van het "New Social Realism" de hoofdpersoon moet kiezen tuzssen twee geliefden. Een keuze die trouwens niet altijd louter wordt gemaakt op basis van romantische motieven.

    Alvorens ik dieper inga op "This sporting life" eerst een klein samenvattend overzicht van enkele voor de stroming karakteristieke films langs de lijnen die ik niet genoemd heb. Hierbij is "Room at the top" (1959, Jack Clayton) meegenomen in plaats van "A taste of honey". Deze laatste film heeft immers een vrouw als hoofdpersoon en valt als zodanig een beetje buiten het vaste patroon.

    - In "Look back in anger" is hoofdpersoon Jimmy Porter vastbesloten het arbeidersmileu te ontstijgen. Veel succes heeft hij  hier niet mee. Zijn frustraties reageert hij af op zijn vrouw Alison. Als deze hem verlaat begint hij een relatie met haar beste vriendin Helena.
    - Ook in "Room at the top" is hoofdpersoon Joe Lampton van plan carrière te maken. Hij houdt van de wat oudere Alice, maar een relatie met Susan (de dochter van zijn baas) is natuurlijk veel beter voor zijn carrière.
    - In "Saturday night and sunday morning" vindt Arthur Seaton het best om arbeider te blijven. Op de automatische piloot doet hij zijn "9 to 5" om daarna de bloemetjes buiten te zetten. Hij heeft een relatie met de (wat oudere) vrouw van een collega, en daarnaast ook nog een vriendinnetje dat meer van zijn eigen leeftijd is. Hij heeft deze vriendinnetjes "just for the fun", ingewikkelde (carrièretechnische) motieven moeten we er niet achter zoeken.

    Dan nu toch de overstap gemaakt naar "This sporting life", het onderwerp van deze recensie. Hoe staat Frank Machin, de hoofdperoon van deze film, ten opzichte van de zojuist beschreven thema's? Frank is een mijnwerker die Rugby-ster is geworden. Wat dat betreft is hij er in feite in geslaagd de arbeidersklasse te ontgroeien, althans in financiële zin. Het is misschien wat overdreven om dit meer geluk dan wijsheid te noemen, maar een tomeloze ambitie (zoals bij Jimmy Porter of Joe Lampton) ligt er niet aan ten grondslag. Zoals in tot nog toe alle genoemde films spelen ook in het leven van Frank Machin twee vrouwen een rol. Dat is in de eerste plaats zijn alleenstaande hospita Margaret en in de tweede plaars Mrs Weaver, de echtgenoot van de manager van zijn club. Deze Mrs Weaver maakt de veel jongere Frank nadrukkelijk het hof. Joe Lampton zou er geen moeite mee hebben gehad deze situatie in zijn voordeel uit te buiten. Frank is hier echter te eerlijk voor, en heeft ook niet de benodigde sociale inteligentie. Zijn botte afwijzing van Mrs Weaver luidt het einde in van zijn tot dan toe voorspoedige rugbycarrière.

    Hoofdgerecht van de film is de relatie tussen Frank en Margaret. Deze relatie mag met recht stroef genoemd worden. Frank doet in het begin oprecht zijn best, maar de reactie van Margaret op zijn attenties is ijzig. Zij is duidelijk nog niet over het overlijden van haar echtgenoot heen. De film brengt dat orgineel in beeld doordat Margaret op meerdere momenten de schoenen van deze echtgenoot poetst alsof ze hem elk moment terugverwacht. Echt mis gaat het pas als Frank zijn pas verworven rugby rijkdom in de strijd gaat gooien. Misschien denkt hij dat, als kleine attenties niet het gewenste resultaat opleveren, de inzet van groot materieel wel helpt. Hij kan er niet verder naast zitten (een jaar later zouden de Beatles "Can't buy me love" zingen). Zijn op de stoep geparkeerde witte limousine valt volledig uit de toon in de straat. Als Margaret zich uiteindelijk heeft laten overhalen om met haar huurder uit eten te gaan en zich voor de spiegel heeft zitten opdoffen (waarschijnlijk voor het eerst sinds de dood van haar man) gaan de mondhoeken niet naar boven maar naar beneden als Frank opeens een peperdure bontmantel cadeau doet. Trouwens het etentje, waarbij Frank in een chique restaurant luidkeels om een patatje oorlog blijft vragen, is ook niet echt een succes.

    Ze zeggen wel eens dat iemand een grote mond en een klein hartje heeft. Frank Machin combineert zijn kleine hartje vooral met een volkomen gebrek aan sociale intelligentie. De frustraties waar dit toe leidt resulteren dan weer in geweldsuitbarstingen uit pure machteloosheid. Zo is de cirkel op een trieste manier weer rond, en de regisseur is wel zo wijs om deze cirkel niet met een happy end te doorbreken. Wat dat betreft heeft de film wel wat weg van "Raging bull" (1980, Martin Scorsese), waarin de hoofdpersoon er ook tot zijn frustratie achterkomt dat met nieuw verworven rijkdom niet automatisch een stijging op de sociale ladder te koop is. Waar "Raging bull" echter past in een traditie van boksfilms (bijna een subgenre), is "This sporting life" als rugbyfilm een eenling gebleven.

     

    DATUM: 19 oktober 2016

    EIGEN WAARDERING: 8

    This Sporting Life (1963) on IMDb


    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters