Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    2016: Brimstone (Martin Koolhoven)

    DE REGISSEUR

    Martin Koolhoven (1969) heeft in zijn filmcarrière een gevarieerd oeuvre opgebouwd. De televisiefilm "Suzy Q" (1999) leverde hem de nodige waardering op, maar plaatste hem wel in het alternatieve circuit. Tevens was deze film het begin van een samenwerking met actrice Carice van Houten, in feite was het haar doorbraakfilm. Ook in latere films van Koolhoven (waaronder "Brimstone" (2016)), zou Carice van Houten een rol vervullen. 

    Al snel maakte Koolhoven duidelijk dat hij zich niet wenste te beperken tot het alternatieve circuit. In 2005 had hij als Nederlandse regisseur de primeur dat hij twee mainstreamfilms binnen een jaar in de bioscoop had draaien ("Knetter" en "Het schnitzelparadijs"). In 2008 kwam "Oorlogswinter" naar het boek van Jan Terlouw uit. Daarna werd het een tijd stil rondom Martin Koolhoven. Hij was bezig met een internationale film met een internationale cast. Ruim 7 jaar zou hij aan dit project werken. Met "Brimstone" verbrak hij in 2016 het stilzwijgen.

    HET VERHAAL

    Een vrouw (afbeelding 1) komt in opstand tegen haar vader. Deze vader is de tirannieke predikant van een Nederlandse kolonistengemeenschap (afbeelding 2). Zijn interpretatie van het woord van de Heer betekent voor vrouwen absolute gehoorzaamheid en loopt opvallend vaak parallel aan zijn eigen sexuele behoeften.

    COMMENTAAR

    Het idee van een Nederlandse Western alleen al was voor mij spectaculair genoeg om zo snel mogelijk naar de bioscoop te gaan (ik zag de film tijdens een voorpremière). Bovendien een Western die zich niet afspeelt in het typische John Ford achtige landschap van het Zuidwesten van de Verenigde Staten (Monument valley), maar meer Noorderlijk (noot 1). Dit laatste lijkt een beetje een trend te worden. Was situering van het verhaal in het Noordwesten in "McCabe & Mrs Miller" (1971, Robert Altman) nog een uitzondering, de laatste tijd komt dit steeds vaker voor ("The revenant" (2015, Alejandro Inarritu)). 

    Hoewel dus alle lof voor de durf van regisseur Martin Koolhoven, kan ik er toch niet omheen dat de film mij tegenviel. Ik denk dat dit vooral komt doordat de regisseur teveel in één film heeft willen proppen. De combinatie van de genres Western en Horror is op zich al ambiteus, als je daar dan ook nog een maatschappelijke boodschap in wilt stoppen wordt het wel erg veel van het goede.

    Om te beginnen met de combinatie van Western en Horror. Deze combinatie ligt besloten in de rol van de tirannieke priester (Guy Pierce). Ook in de naam van de film komt dit al tot uitdrukking. Brimstone is namelijk niet alleen een ouderwetse naam voor sulfur, het is tevens (in "Fire and Brimstone") een aanduiding voor een stijl van preken waarin hel en verdoemenis centraal staan. Er zijn eerder films gemaakt gemaakt rond tirannieke priesters. Denk aan "Fanny en Alexander" (1982, Ingmar Bergmen), maar vooral aan "The night of the hunter" (1955, Charles Laughton) (noot 2). In "Fanny en Alexander" is de priester vooral fundamentalistisch. In "The night of the hunter" is hij gewoon slecht. Aan zijn hoogdravende preken ligt immers puur eigenbelang ten grondslag. Een eigenbelang waarvoor hij desnoods over lijken gaat. "Brimstone" biedt als het ware de overtreffende trap van "The night of the hunter". Deze priester is niet slecht, hij is duivels. Niet alleen kan hij voor een priester opvallend goed overweg met geweer en mes, ook pleegt hij moorden waarbij het in eerste instantie onduidelijk is hoe hij in hemelsnaam op de plaats van het misdrijf aanwezig heeft kunnen zijn (de vorige scene was hij immers ergens anders). Voeg hierbij een flink litteken in het gezicht, en het duivelse beeld is compleet.

    Door de duivelse trekken die de priester aanneemt, verschuift het karakter van de film richting horror. Dit bemoeilijkt in mijn ogen het (op een geloofwaardige manier) aansnijden van maatschappelijke thema's. Bij dit aansnijden van maatschappelijke thema's wordt de emancipatie van de vrouw het meest genoemd in andere recensies. Op zich logisch want hoofdpersoon Liz (Dakota Flanning) is inderdaad een onafhankelijke vrouw, die in opstand komt tegen de onderdrukking door (de geloofsinterpretatie van) haar vader. Een onderdrukking die haar moeder (Carice van Houten) zich nog liet welgevallen. Ook de strijd voor fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden in het deel van de film dat Liz als prostitué in een saloon werkt (denk ook aan "Unforgiven" (1992, Clint Eastwood)) wijst in die richting. Een ander thema, nauw gerelateerd aan de positie van de vrouw, is naar mijn mening minstens zo interessant. Het gaat om de geloofsbeleving van een gemeenschap die bestaat uit mensen die geëmigreerd zijn. De film speelt zich nadrukkelijk af in een Nederlandse kolonie, zelfs de Engelstalige acteurs deden hun uiterste best om steenkolenengels te praten. In zo'n gemeenschap bestaat de neiging om op een regide manier vast te houden aan het geloof van het moederland (de uitdrukking Roomser dan de Paus klinkt een beetje vreemd in deze streng protestantse context). Wat dat betreft is er geen verschil of dit geloof uit het moederland nu Christelijk of Islamitisch is. En zo raakt de film dus aan een zeer actueel thema. Door de overheersing van de horror-elemten echter naar mijn mening niet op een zeer overtuigende manier. 

    Noot 1: In werkelijkheid is de film op diverse locaties in Europa opgenomen.

    Noot 2: In een interview met de Filmkrant geeft Martin Koolhoven aan dat het enige echte filmcitaat dat naar deze film verwijst de scene is waarin Liz (Dakota Fanning) met een geweer in de aanslag op wacht zit op de veranda, om haar dochter te beschermen tegen de priester / haar vader. Deze scene vertoont grote gelijkenis met een scene uit "The night of the hunter" waarin Lillian Gish met een geweer in de aanslag zit (zie afbeelding rechtsonder bij de recensie van "The night of the hunter"). Zelf ervoer ik de scene waarin Liz aan het eind van de film zelfmoord pleegt door in het meer te springen ook als een filmcitaat naar "The night of the hunter". Met name de in het water uitwaaierende lange haren (zie ook afbeelding rechtsboven bij de recensie van "The night of the hunter") veroorzaakte bij mij dit gevoel.

    DATUM: 21 januari 2017

    EIGEN WAARDERING: 5

    Brimstone (2016) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters