Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    2007: I'm not there (Todd Haynes)

    DE REGISSEUR

    Voor een overzicht van het werk van Todd Haynes, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

    HET VERHAAL

    Het verhaal van Bob Dylan wordt verteld aan de hand van 6 personages gespeeld door 5 verschillende acteurs en 1 actrice (zie afbeelding 1).

    COMMENTAAR

    Halverwege het vorige decennium waren biopics over popsterren behoorlijk populair. Denk bijvoorbeeld aan "Ray" (2004, Taylor Hackford) over Ray Charles, "Walk the line" (2005, James Mangold) over Johnny Cash of "Control" (2007, Anton Corbijn") over Joy Division zanger Ian Curtis. Todd Haynes voegt daar met zijn Bob Dylan biopic "I'm not there" een hele nieuwe dimense aan toe.

    Deze nieuwe dimensie is niet dat het hoofdpersonage door verschillende acteurs gespeeld wordt. Dat wordt vaker gedaan, al was het maar om de hoofdpersoon gedurende meerdere levensfasen te kunnen volgen. De nieuwe dimensie is dat er eigenlijk helemaal geen hoofdpersoon is. De acteurs / actrice geven gestalte aan personages die allemaal wel een facet belichamen van het leven van Bob Dylan, maar in deze film zijn voorzien van verschillende namen zoals bijvoorbeeld Jude, Arthur en Jack. Daarmee wordt benadrukt dat de verschillende facetten van Bob Dylan onafhankelijk van elkaar moeten worden gezien en (in de film zelfs letterlijk) "een eigen leven" leiden.

    Meest in het oog lopend personage is Jude Quinn, al was het maar om dat deze wordt gespeeld door de actrice Cate Blanchett. Het verhaal van Jude Quinn gaat over een artiest die de acoustische gitaar verruild voor de electrische, en daarmee zijn fanschare van het eerste uur van zich vervreemdt. Waar de banden met de oorspronkelijke fans steeds losser worden, worden de relaties met de jet set steeds inniger. Het drugsgebruik dat hiermee gepaard gaat wordt Jude Quinn uiteindelijk fataal. Het verhaal van Jude Quinn refereert aan de periode 1965 - 1966 in de carrière van Dylan, waarin hij met electrische gitaar optreedde op het Newport Folk Festival en daarna een minder succesvolle tour door de UK maakte. Deze fase in zijn carrière was eerder onderwerp van de documentaire "Eat the document" (1972, D.A. Pennebaker).

    Hoe moeten de verschillende karakters en dus de verschillende facetten van Bob Dylan worden geïnterpreteerd? Daar wordt verschillend over gedacht. Wikipedia ziet, in haar Engelstalige artikel over de film, de verschillende facetten vooal als rollen die Bob Dylan in zijn leven speelde. Bob Dylan de dichter, Bob Dylan de profeet, Bob Dylan de rebel enzovoort. De namen van sommige personages in de film lijken in deze richting te wijzen. Zo heet één van de alterego's van Bob Dylan Arthur Rimbaud, een verwijzing naar een Franse dichter uit de 19e eeuw. Roger Ebert gaat in zijn recensie een hele andere richting op. Zijn visie komt er kortweg op neer dat de verschillende facetten van Bob Dylan (en dus de verschillende personages in de film) zich niet zo makkelijk in hokjes laten plaatsen als de eerste interpretatie wel veronderstelt. De schrijver van een biografie, maar ook de regisseur van een "biopic" gaat er vaak vanuit dat hij met een "logisch verhaal" moet komen. Elke wending in het leven van zijn hoofdpersoon moet kunnen worden verklaard. In werkelijkheid zit het leven echter lang niet altijd zo logisch in elkaar. En dus giet de biograaf en de regisseur van een biopic een logisch "sausje" over de werkelijkheid. Het vernieuwende aan de film van Todd Haynes (ik volg nog steeds Roger Ebert) is dat deze dit sausje heeft weggelaten. En dus lopen zijn personages (= de verschillende facetten van Bob Dylan) kris kras door elkaar heen in de film, zonder dat de onderlinge relatie altijd even helder is. Ikzelf geloof meer in de visie van Roger Ebert. Immers niet alle personages omvatten (zoals bij Arthur Rimbaud) een verwijzing naar een historische figuur en dus naar de rol die Bob Dylan in dat personage speelt.

    Nadeel van de aanpak van Haynes is wel dat de film erg gefragmenteerd wordt en soms moeilijk te volgen is. Roger Ebert, die in zijn recensie aangeeft te beschikken over de nodige achtergrondinformatie over Dylan (noot 1), stelt zichzelf de vraag of het mogelijk is deze film op waarde te schatten als je niet over deze achtergrondkennis beschikt (hijzelf vindt het een goede film). Ik zit een beetje in de spiegelbeeldige situatie. Ik vond de film te chaotisch voor een meesterwerk, maar sluit niet uit dat je daar anders over denkt als je meer van het leven van Bob Dylan weet.

    Noot 1: Ebert verwijst naar de documentaires "Don't look back" (1967, D.A. Pennebaker) en "No direction home: Bob Dylan" (2005, Martin Scorsese).

    DATUM: 11 februari 2017

    WAARDERING: 7

    I'm Not There. (2007) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters