Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1982: Come back to the 5 & dime, Jimmy Dean Jimmy Dean (Robert Altman)

    DE REGISSEUR

    Voor een overzicht van het werk van Robert Altman, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

    HET VERHAAL

    Twintig jaar na zijn dood komt de "James Dean fanclub" van McCarthy Texas weer bij elkaar in de "five and dime (noot 1)" store waar het allemaal begon. Mona (Sandy Dennis), Sissy (Cher), Joanne (Karen Black), Stella Mae (Kathy Bates) en Edna Louise (Marta Heflin) bewaren mooie herinneringen aan de tijd dat James Dean zijn laatste film "Giant" (1956, George Stevens) vlak in de buurt (voor Amerikaanse begrippen dan) opnam. In de afgelopen twintig jaar heeft hun leven ook minder mooie herinneringen opgeleverd.

    COMMENTAAR

    Wie herinnert zich nou nooit eens iets "als de dag van gisteren", terwijl het in werkelijkheid toch echt veel langer geleden is? In "Come back to the 5 & dime, Jimmy Dean Jimmy Dean" keren de dames van de "disciples of James Dean" terug naar hun tienerjaren. Het is het soort jeugdsentiment waar ook een film als "Cinema Paradiso" (1988, Guiseppe Tornatore) om draait. Ik trek deze vergelijking niet zomaar, want in beide films wordt aan het eind de vergankelijkheid op een soortgelijke wijze in beeld gebracht. In Cinema Paradiso blijkt de dorpsbioscoop, waar de hoofdpersoon zoveel gelukkige uurtjes heeft doorgebracht, totaal vervallen te zijn. In "Come back to the 5 & dime, Jimmy Dean Jimmy Dean" treft de dorpswinkel, waar de bijeenkomsten van de fanclub werden gehouden, een soortgelijk lot.

    Toch zijn er ook verschillen tussen de beide films aan te wijzen. Deze verschillen hebben nog niet eens zozeer te maken met de manier waarop het verhaal verteld wordt. In "Cinema Paradiso" begint het verhaal in het heden, waarna een lange flashback volgt naar de jeugd van de hoofdpersoon. Pas tegen het einde keert de film weer terug naar het heden. "Come back to the 5 & dime, Jimmy Dean Jimmy Dean" spring voortdurend heen en weer tusen 1975 en 1955. Veel belangrijker is naar mijn mening het feit dat in "Cinema Paradiso" de hoofdpersoon als een geslaagd man (= bekende filmregisseur) naar zijn geboortedorp terugkeert. Ook dan blijft de film "bittersweet", want de vraag blijft knagen of zijn carrière de hoofdpersoon nu echt zoveel gelukkiger heeft gemaakt? Dat "sweet" kan er wel af in "Comme back to the 5 & dime, Jimmy Dean Jimmy Dean", waar alle fanclubleden terugkijken op een leven dat, om het eufemistisch uit te drukken, niet in alle opzichten geslaagd is te noemen. De associatie tussen het verglijden van de tijd in het leven van de hoofdpersonen en het fysieke verval van gebouwen waar zij een dierbare herinnering aan bewaren kan hier nog een stap verder worden doorgevoerd. In "Cinema Paradiso" is weliswaar de dorpsbioscoop vervallen, het Siciliaanse stadje zelf bruist nog van het leven. Dat kan waarschijnlijk niet gezegd worden van McCarthy Texas. Hoewel de camera de "five and dime" store niet verlaat (noot 2) krijg je  sterk de indruk dat het verval van de winkel onderdeel is van het verval / de leegloop van het stadje zelf. Ik moest sterk denken aan de sfeer aan het eind van "The last picture show" (1971, Peter Bogdanovich). Hoe zou het zijn als de tieners uit die film na twintig jaar een reunie zouden houden in Anarene (overigens ook een klein stadje in Texas)? Ik denk dat je een film zou krijgen die heel erg lijkt op "Come back to the 5 & dime, Jimmy Dean Jimmy Dean".

    Waar de werkelijkheid tekort schiet, wordt vaak geprobeerd het imago door middel van mooie verhalen wat op te krikken. Zie voor een voorbeeld de zogenaamde revolutionairen uit "12:08 East of Bucharest" (2006, Corneliu Porumboiu). Soms zijn de verhalen zo mooi dat mensen er zelf in gaan geloven. Zo gelooft Mona nog steeds dat haar zoon het gevolg is van een one night stand met haar idool tijdens de trip naar de set van "Giant" en denkt Sissy nog steeds dat ze de grootste en mooiste borsten van het dorp heeft.

    Spiegels spelen vaak een belangrijke rol in de filmtaal. Meest uitgesproken voorbeeld is wel "Orphee" (1950, Jean Cocteau) waarin spiegels de toegangspoort tot de onderwereld zijn. In "Come back to the 5 & dime, Jimmy Dean Jimmy Dean" worden spiegels gebruikt om heen en weer te springen tussen 1975 en 1955 (afbeelding 2: Mona, in het rode jack, staat achter de spiegel in de 1955 wereld. Sissy en Joanna staan in de 1975 wereld). Misschien is de tienerwereld ook wel een heel andere wereld.

    Noot 1: Een "five and dime" store is een kruidenierswinkel waar de artikelen zijn ingedeeld in verschillende prijsklassen. Artikelen voor 5 cent, artikelen voor 10 cent etc. Het doet een beetje denken aan het oorspronkelijke concept van de Hollandse Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam (HEMA).

    Noot 2: "Come back to the 5 & dime, Jimmy Dean Jimmy Dean" was oorspronkelijk een toneelstuk op Broadway, overigens ook geregiseerd door Robert Altman. 

    DATUM: 7 april 2017

    EIGEN WAARDERING: 8

    Come Back to the 5 & Dime, Jimmy Dean, Jimmy Dean (1982) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters