Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1987: Babettes gaestebud (Gabriel Axel) (Denemarken)

    DE REGISSEUR

    Gabriel Axel (1918 - 2014) wisselde een tijd acteren en regisseren af. Pas vanaf de jaren '70 (hij was toen al 50) kwam de nadruk definief op regisseren te liggen. Zijn best gewaardeerde werken liggen aan het begin en aan het eind van zijn carrière. De "Altid ballade" (1955), zijn regisseursdebuut over een modaal gezin in Denemarken, viel goed in de smaak. Met Babettes gaestebud" haalde hij zelfs een Oscar voor de beste buitenlandse film terwijl hij al tegen de 70 liep.

    HET VERHAAL

    Het verhaal speelt zich af in het dun bevolkte westen van Jutland. Daar leeft een pastoor met zijn twee dochters Martine (Birgitte Federspiel) en Philippa (Bodil Kjer). De dochters zijn trouw aan (het geloof van) hun vader en wijzen alle avances van mannen af. In het geval van Martine kwam de bewondering van een officier uit de cavalerie. In het geval van Philippa van een bariton uit de opera van Parijs.

    Als de dames inmiddels op leeftijd zijn meldt zich op zekere dag een vluchtelinge uit Parijs. Zij heet Babette en is gevlucht voor het geweld in Parijs dat volgde op het verlies van de Frans - Duitse oorlog in 1871. Het adres van de dames is haar gegeven door de bariton uit de vorige alinea. Zij trekt bij de dames in en doet het huishouden in ruil voor kost en inwoning (de dames zelf houden zich met name met liefdadigheidswerk binnen hun geloofsgemeenschap bezig).

    Als de honderdste geboortedag van de vader van de dames nadert, ontvangt Babette het bericht dat ze de loterij in Frankrijk gewonnen heeft (de bariton koopt jaarlijks een lot op haar naam). Zij stelt voor ter ere van het eeuwfeest het diner voor haar rekening te nemen. Via via hoort de officier uit de cavalerie (inmiddels ook op leeftijd en opgeklommen tot de rang van generaal) van het diner en nodigt zichzelf uit. De ascetische geloofsgemeenschap slaat inmiddels de angst om het hart als ze de voorbereidingen voor het copieuze maal zien. Zou achter zoveel wereldlijk genot niet de duivel zitten?

    Het laatste deel van de film is gewijd aan de maaltijd. De geloofsgemeenschap weet niet wat haar overkomt en de generaal moet terugdenken aan een diner dat hij eens had in het beroemde restaurant "Café Anglais" in Parijs. Dat is op zich niet zo vreemd want aan het eind van de avond onthult Babette dat zij ooit de chef kok van dit restaurant was. Na het diner is er niets meer van haar loterijprijs over en, tot grote vreugde van de dames, kondgt zij aan bij hen in de kost te zullen blijven.

    COMMENTAAR

    "Babettes gaestebud" kan met recht een film van routiniers worden genoemd. Niet alleen de regisseur was op leeftijd, ook diverse acteurs hadden hun sporen al ruimschoots verdient. Denk bijvoorbeeld aan Stéphane Audran (geb. 1932) die de rol van Babette speelt en daarvoor  al met veel Franse regisseurs (waaronder Claude Chanrol, met wie ze van 1964 - 1980 getrouwd was) had samengewerkt. Of aan Bibi Andersson (geb. 1935) die de rol van Zweedse hofdame speelt en tot de vaste kring van acteurs rondom Ingmar Bergman behoorde. Enkele leden van de geloofsgemeenschap tenslotte worden gespeeld door acteurs die nog met Carl Theodor Dreyer hadden samengewerkt. Het verhaal is gebaseerd op een novelle van Karin Blixen, op wiens werk twee jaar daarvoor het succesvolle "Out of Africa" (1985, Sydney Pollack) was gebaseerd.

    In "Babettes gaestebud" wordt de protestants ascetische wereld van de dames geconfronteerd met de meer uitbundige katholieke wereld van Babette. De film heeft dan ook veel gemeen met "Fanny en Alexander" (1982, Ingmar Bergman), waarbij wel dient te worden aangetekend dat de dames vele malen symphatieker zijn dan de pastoor en zijn zusters in "Fanny en Alexander". Waar in "Fanny en Alexander" het rijke Roomse leven wordt vertegenwoordigd door de theaterkringen waarin de familie Ekdahl verkeerd, wordt deze wereld in "Babettes gaestebud" gesymboliseerd door het copieuze diner.

    Dat het diner met recht copieus is blijkt wel uit het menu van het diner dat Babette serveert:

    - Schildpaddensoep geserveerd met Amontillado sherry;
    - Blinis Demidoff gevuld met kaviaar en geserveerd met Veuve Cliquot champagne;
    - Pasteitje met kwartel, foie grass en truffelsaus geserveerd met Clos de Vougeot Pinot Noir;
    - Salade
    - Rum sponge tulband gevuld met vijgen geserveerd met champagne
    - Kaasplank met fruit geserveerd met Sauternes
    - Koffie met cognac.

    Er zijn weinig films waarin eten zo'n grote rol speelt als in deze film. In "La grande bouffe" (1973, Marco Ferreri), over een aantal verveelde mannen van middelbare leeftijd die hebben besloten zich in een laatste orgie letterlijk dood te vreten, speelt eten met name een negatieve rol. In "Big night" (1996, Campbell Scott en Stanley Tucci) proberen twee broers in Amerika een chique Italiaans restaurant van de grond te krijgen, terwijl hun cliëntele bij Italiaans eten vooral aan pizza denkt. Het meest in de buurt van "Babettes gaestebud" komt nog ""Like water for chocolate" (1992, Alfonso Arau). In deze film speelt eten niet alleen een positieve rol, het blijkt een waar afrodisiacum dat iedereen in vuur en vlam zet voor zijn echte geliefde (niet noodzakelijkerwijs degene met wie hij/zij getrouwd is). De film is gebaseerd op een boek van Laura Esquivel en uit de Nederlandse titel van dit boek (Rode rozen en tortillas) blijkt al de link die in het boek tussen eten en romantiek wordt gelegd. In "Babettes gaestebrud" gaat het er iets rustiger aan toe (de personages zijn dan ook al wat ouder), maar ook hier zorgt het eten er voor dat de (Platonische) vonk tussen de generaal en Martine met een vertraging van meer dan 40 jaar alsnog overslaat.

    Het diner neemt zeker een half uur in beslag en de beelden bezorgen je het water in de mond. Ik vroeg we wel af hoe de ascetische dames opeens zo'n professioneel fornuis in de keuken van hun eenvoudige huisje hebben staan, om nog maar te zwijgen van de prachtige koperen pannen (afbeelding 2). De aanloop naar het diner duurt bijna een uur en de regisseur neemt hier zijn tijd. De beelden van Jutland zijn prachtig, maar de wat lijzige voice over stem werkt in dit uur af en toe op de zenuwen.

     

    DATUM: 13 oktober 2017

    EIGEN WAARDERING: 7  

    Babettes gæstebud (1987) on IMDb


    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters