Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1962: What ever happened to baby Jane? (Robert Aldrich)

    DE REGISSEUR

    Voor een overzicht van het werk van Robert Aldrich, zie de recensie van "Kiss me deadly".

    HET VERHAAL

    "Baby" Jane Hudson (Bette Davis) was in haar jeugd een kindsterretje. Zij wist, mede door een alcoholverslaving, haar succes niet te continueren toen ze eenmaal volwassen was. Blanche Hudson (Joan Crawford) was tijdens haar "early twenties" een gevierd filmactrice. Door een ongeval kwam ze in een rolstoel terecht en dat betekende einde carrière.

    Nu zijn de zussen op leeftijd en wonen samen in een huis. Blanche is afhankelijk van Jane. Als op de televisie oude films van Blanche herhaald worden laait bij Jane de jaloezie op.

    COMMENTAAR

    "What ever happened to baby Jane?" was in feite de tweede come back van Bette Davis. Haar eerste come back maakte ze met "All about Eve" (1950, Joseph Mankiewicz). Davis was toen 42 jaar, en in het toen vigerende studiosysteem was dat voor een vrouwelijke actrice best oud. Met ingang van "All about Eve" was Davis niet meer in dienst van een vaste studio (in haar geval Warner Brothers), maar werd ze freelance actrice. Ten tijde van "What ever happened to Baby Jane?" was Davis inmiddels 54 en lagen de rollen, ook als freelance actrice, niet meer voor het oprapen.

    In de film spelen Bette Davis en Joan Crawford twee zussen die elkaar niet echt aardig vinden. In werkelijkheid gunden deze twee actrices elkaar het licht in de ogen ook niet. Zo heeft Bette Davis eens over haar tegenspeelster gezegd dat ze "met elke mannelijke ster van MGM naar bed was geweest, met uitzondering van Lassie". Wellicht gedwongen door het teruglopen van de aanbiedingen zagen de dames zich genoodzaakt om tegen het einde van hun carrière toch samen in een film te spelen. Misschien speelde de wens om de ander af te troeven op de achtergrond ook een rol. Vanuit het standpunt van de regisseur is de casting beter te begrijpen. In feite hoefden zijn hoofdrolspelers zich niet in te leven in hun rol, ze konden gewoon zichzelf zijn. Wel schijnt hij aan het begin van de film gezegd te hebben dat hij er niet helemaal zeker van was of hij nu een film ging regisseren of scheidsrechter zou worden bij een gevecht.


    Als we tegenwoordig naar de film kijken kunnen we ons niet meer voorstellen hoe schokkend het in 1962 voor de toenmalige bioscoopbezoers moet zijn geweest. De norm was destijds dat er alles aan gedaan werd om actrices zo mooi mogelijk in beeld te brengen. In "What ever happened to baby Jane?" is eerder het omgekeerde het geval. Bette Davis ziet er met de dikke laag make-up op haar gezicht veel ouder uit dan 54.

    Op het eerste gezicht is baby Jane Hudson de kwade genius van de film. Gedreven door jaloezie terroriseert zij haar zus, die (met de trap als onneembare hindernis) zit opgesloten op de 1e verdieping. De combinatie van trap (hindernis) en telefoon onderaan de trap (enige mogelijkheid om met de buitenwereld te kunnen communiceren, afbeelding 1) geven de film een onvervalst claustrofobisch effect.

    Hoe beter je kijkt, hoe meer medelijden je echter krijgt met de "dader". Wat dat betreft is er wel enige overeenkomst met bisschop Edvard Vergerus in "Fanny en Alexander" (1982, Ingmar Bergman). Ook dit personage is slecht op het eerste gezicht, maar tevens tragisch bij nader inzien. Als baby Jane, die droomt van een come back, als oude vrouw het nummer oefent waar ze als kindsterretje zo veel succes mee had (zie clip) lopen de rillingen je over de rug (noot 1). De film krijgt dan duidelijke ondertonen van "Sunset boulevard" (1950, Billy Wilder), waarin Norma Desmond (Gloria Swanson) ook maar niet wil inzien dat haar carrière al lang voorbij is. Zo bekeken zit er zelfs een lijn in de come backs van Bette Davis. In haar eerste come back speelt ze een actrice op het hoogtepunt van haar roem, die scherp in de gaten heeft dat de neergang over niet al te lange tijd zal inzetten. In haar tweede come back speelt ze een kindsterretje die de neergaande lijn allang achter de rug heeft, maar hardnekkig weigert in te zien dat iedereen haar allang vergeten is.

    "What ever happened to baby Jane?" begint met een optreden van de kleine baby Jane. Na afloop spoort vader Hudson het publiek aan om toch vooral een baby Jane doll te kopen (afbeelding 2a). Deze pop blijft gedurende de hele film een rol spelen (afbeelding 2b). Op een gegeven moment gaat de pop kapot en krijgt een gat in haar hoofd (afbeelding 2c), daarmee de mentale neergang van haar eigenares markerend.

     

    Noot 1: Op de één of andere manier is het eng als onze verwachtingen omtrent de leeftijd van een personage plotseling gelogenstraft worden. In "What ever happened to baby Jane?" gaat het om een oude vrouw die zich plots als kleuter begint te gedragen. Ook het omgekeerde bezorgt ons echter de kriebels. Denk aan "Don't look now" (1973, Nicolas Roeg) en "The others" (2001, Alejandro Alemabar), waarin scenes zitten waar een jong meisje opeens een oude vrouw blijkt te zijn. 

     

    DATUM: 19 oktober 2017

    EIGEN WAARDERING: 8 

    Wat is er toch van Baby Jane terechtgekomen? (1962) on IMDb


    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters