Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    2006: Pan's labyrinth (Guillermo del Toro) (Mexico)

    DE REGISSEUR

    Guillermo del Toro (1964) vormt samen met zijn twee Mexicaanse collega's Alfonso Cuaron en Alejandro Gonzales Inarittu een vriendengroep die ook wel bekend staat als "The three amigos of cinema". Hoewel ze allemaal een geheel eigen stijl hebben, zijn deze regisseurs met z'n drieën verantwoordeijk voor de opleving van de Mexicaanse cinema aan het begin van deze eeuw.

    Guillermo del Toro is een liefhebber van het fantasy genre. Afwisselend verbindt hij dit met elementen van het actiegenre ("Hellboy" (2004), "Hellboy 2" (2008) en "Pacific rim" (2013)) en politiek georiënteerde horror ("The devil's backbone" (2001), "Pan's labyrinth" (2006) en "The shape of water" (2017)).

    HET VERHAAL

    Het is 1944. Franco heeft de Spaanse burgeroorlog gewonnen, maar her en der zijn er nog haarden van vezet. De moeder van Ofelia is in de oorlog weduwe geworden en is hertrouwd met de fascistische kapitein Vidal, die zijn hoofdkwartier heeft in een oude watermolen en van daaruit rebellen bestijdt die zich in de omliggende bossen verschuilen. In deze bossen heeft Ofelia een oud doolhof ontdekt dat haar door het lezen van sprookjes getrainde fantasie prikkelt.

    COMMENTAAR

    In tegenstelling tot "Lord of the rings" (2001 - 2003, Peter Jackson) bestaat "Pan's labyrinth" niet geheel uit fantasy, maar worden fantasy elementen gecombineerd met een verhaal dat speelt in "de echte wereld".

    Die echte wereld (afbeelding 1) bestaat in dit geval uit het Spanje tijdens de burgeroorlog. Een periode waarover del Toro eerder reeds "The devil's backbone" (2001) maakte.

    De fantasywereld (afbeelding 2) is de wereld van de faun. De oorspronkelijke titel van de film was dan ook "El labirinto del fauno". Om de één of andere reden is dit in het Engels vertaald als "Pan's labyrinth". Veel maakt het overigens niet uit. Pan is afkomstig uit de Griekse mythologie en de faun is een wezen uit Romeinse sagen. In beide gevallen gaat het om de god van het woud die hoorns op zijn hoofd heeft en de poten van een geit.

    De centrale vraag waar het in deze film om gaat, is wat de verhouding is tussen de echte en de fantasy-wereld. Zoals in veel gevallen is de fantasy-wereld alleen toegankelijk voor kinderen (in dit geval Ofelia). De kapitein maar ook de moeder van Ofelia zijn geheel en al van deze wereld vervreemd. Alleen huishoudster Mercedes weet zich nog de melodie van een oud slaapliedje te herrineren, al is ze de woorden vergeten.

    Hoewel de fantasywereld dus vooral een kinderwereld is, wil dit niet zeggen dat het een vriendelijke wereld is. Ofelia krijgt van de faun zeer gevaarlijke opdrachten en de faun is op zijn  zachtst gezegd "not amused" wanneer Ofelia niet in haar missie slaagt. Overigens was het "harde" karakter van de sprookjeswereld niet ongebruikelijk in de tijd dat sprookjes nog volksvertellingen waren. Pas nadat de gebroeders Grimm en Hans Christiaan Andersen er de scherpe kantjes van hadden afgevijld kregen sprookjes de vorm waarin we ze tegenwoordig kennen. Ik heb hier ook één en ander over opgemerkt bij "Company of wolves" (1984, Neil Jordan), een verfilming van het roodkapje verhaal.

    Het is niet eenvoudig een relatie te leggen tussen de opdrachten van Ofelia in de fantasie-wereld en de echte wereld. Bij "Koning van Katoren", het jeugdboek van Jan Terlouw uit 1971, was dat een stuk eenvoudiger. Zo heeft het bestijden van "de vogels van decibel" iets met geluidsoverlast te maken terwijl "de draak van smook" staat voor milieuvervuiling. In "Pan's labyrinth" ligt de zaak, zoals gezegd, niet zo eenvoudig. Wel kan een relatie worden gelegd met het verhaal van Abraham in het Oude Testament. Abraham kreeg de opdracht om zijn zoon aan God te offeren, en slaagde voor de test toen hij hiertoe bereid bleek (de jongen bleef overigens gespaard). Ofelia moet haar jonge broertje offeren aan de faun, en slaagt voor de test als ze dit weigert. 

    De boodschap lijkt te zijn dat je altijd de stem van je eigen geweten moet volgen, welke autoriteit je ook tegenover je hebt. Een boodschap waar ik persoonlijk niet zo heel erg van onder de indruk ben. Ook de wrede kapitein Vidal volgt misschien wel de stem van zijn geweten, alleen is dat in zijn geval een heel dun en gemeen stemmetje. Vergelijk de opoffering die Ofelia zich aan het eind van de film voor haar broertje getroost met de volstrekte desinteresse van kapitein Vidal als hij er aan het begin van de film achter komt dat hij net twee onschuldige mensen heeft doodgeschoten waarvan hij dacht dat het rebellen waren, terwijl het in werkelijkheid om stropers ging (zoals ze hem ook gezegd hadden). 

    DATUM: 3 maart 2018

    EIGEN WAARDERING: 8

    Pan's Labyrinth (2006) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters