Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    2012: Barbara (Christian Petzold)

    DE REGISSEUR

    Christian Petzold (1960) vormt samen met Angele Schanelec en Thomas Arsian de Berlijnse school. De regisseurs van de Berlijnse school filmen vrij afstandelijk, zij doen geen al te grote moeite om de kijker zich te laten identificeren met de hoofdpersoon. Wat dat betreft doen zij wel wat denken aan Robert Bresson. 

    Christian Petzold werkt in de meeste van zijn films samen met actrice Nina Hoss.

    HET VERHAAL

    Het is 1980, de val van de muur is nog niet in zicht. Barbara (Nina Hoss) is een arts die in een ziekenhuis in Oost Berlijn werkt. Zij heeft een uitreisvisum voor het buitenland aangevraagd. In plaats daarvan wordt ze overgeplaatst naar een provincieziekenhuis in de buurt van de Baltische zee. André Reiser (Ronald Zehrfeld) is daar hoofd van de medische staf. Ook hij heeft eerder in een meer prestigieus ziekenhuis gewerkt. In ruil voor het onder het tapijt vegen van een beroepsfout is hij informant van de Stasi geworden. Tussen de twee collega's ontwikkelt zich een moeizame relatie (afbeelding 2). 

    COMMENTAAR

    In het begin van de nieuwe eeuw is er onder regisseurs een opmerkelijke belangstelling voor de Duitse geschiedenis.

    Deze belangstelling geldt zowel de West- Duitse geschiedenis ("Lore" (2012, Cate Shortland), "Im labyrith des schweigens" (2014, Giulio Ricciarelli) en "Der Staat gegen Fritz Bauer" (2015, Lars Kraume)), als Oost Duitsland ("Goodbye Lenin" (2003, Wolfgang Becker"), "Das leben der anderen" (2006, Florian Henckel von Donnersmarck)).

    "Barbara" is wat dat betreft de laatste in de rij inzake Oost Duitsland. De film is duidelijk anders dan de (n)ostalgie van "Goodbye Lenin" en het goed (dissident) tegen kwaad (Stasi agant) in "Das leben der anderen". Het centrale thema in "Barbara" is het feit dat je in Oost Duitsland niemand kon vertrouwen (iedereen kon informant van de Stasi zijn) en de schizofrene samenleving waar dat feit toe leidt.

    Hoewel "Barbara" een spannend plot heeft dat het gezegde dat "het leven datgene is wat gebeurd terwijl je iets anders aan het plannen bent" uitstekend illustreert, is de overtuigende manier waarop Nina Hoss als Barbara vorm weet te geven aan dit unheimische levensgevoel misschien wel het grootste pluspunt van deze film. Dat blijkt meteen in de beginscene, haar eerste werkdag bij het provinciale ziekenhuis. Ze arriveert met de bus en gaat demonstratief op een bankje voor het ziekenhuis zitten, pas als haar werkdag begint (en geen minuut eerder) gaat ze naar binnen. Terwijl ze op het bankje zit rookt ze achteloos een sigaret, terwijl ze heel goed weet dat ze door het raam door haar nieuwe chef in de gaten gehouden wordt. Hoezeer ze haar nieuwe collega's (niet) vertrouwt blijkt diezelfde dag tijdens de middagpauze, als ze (al even demonstratief) aan een apart tafeltje gaat lunchen. Ook thuis kan ze geen moment relaxen. Bij elke auto die voor haar huis stopt spitst ze de oren (afbeelding 1), en niet zonder reden want telkens als de Stasi haar een paar uur uit het oog verloren is volgt een huiszoeking.

    Naast het overtuigende spel van Hoss is de film ook met oog voor detail gemaakt. Zo is daar het provinciestadje aan de kust, waar het altijd lijkt te waaien (noot 1). Alleen deze locatie al geeft de film een andere karakter dan de andere twee films over Oost Duitalsand, die zich allebei in Oost Berlijn afspelen (noot 2). Barbara leest een jonge patiënte waar ze zich erg verbonden mee voelt af en toe voor. Ze leest dan voor uit "The adventures of Huckleberry Finn" van Mark Twain, een boek over de zoektocht naar vrijheid. Veelzeggend is tenslotte het mandje groenten uit de eigen moestuin dat Barbara krijgt van de famile van een Stasi agent (dezelfde Stasi agent die haar in de gaten houdt) als ze als arts deze famile bezoekt. In "Das leben der anderen" krijgt de Stasi agent aan het eind van de film twijfels over zijn werk. Daar is hier geen sprake van! Tijdens werktijd is hij de Stasi agent en zij degene die niet volledig overtuigd is van de zegeningen van het communistische regime (noot 3) zodat ze met een huiszoeking vereerd wordt. Na werktijd is hij de man van de patiënt en zij de dokter die wat groente uit de moestuin meekrijgt. Hoe schizofreen wil je het hebben? 

    Noot 1: Regelmatig zien we Barbara tegen deze wind in fietsen. Afgezien van "24 eyes" (1954, Keisuke Kinoshita) ken ik geen enkele andere film waarin de hoofdpersoon zoveel fietst.

    Noot 2: In "Barbara" is het feit dat de twee hoofdpersonen (om verschillende redenen) zijn overgeplaatst uit de grote stad een centraal element in het verhaal.

    Noot 3: Merk op dat nergens uit de film blijkt dat Barbara een dissidente is, zoals de schrijver in "Das leben der anderen" dat wel was. Ze is bij het regime in ongenade gevallen omdat ze wilde emigreren, en daarmee aangaf niet in de zegeningen van het communisme te geloven. 

     

    DATUM: 23 september 2017

    EIGEN WAARDERING: 8 

    Barbara (2012) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters