Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1970: De rode cirkel (Jean Pierre Melville)

    DE REGISSEUR

    Jean Pierre Melville (1917 - 1973) werd geboren als Jean Pierre Grumbach. Hij koos zijn artiestennaam als eerbetoon aan de Amerikaanse schrijver Herman Melville. Jean Pierre Melville stond in hoog aanzien bij de regisseurs van de "Nouvelle vague", maar was zeker geen onderdeel van deze stroming. Zijn films bevatten duidelijk Amerikaanse invloeden en kunnen qua genre als neo noirs worden geclassificeerd.

    HET VERHAAL

    Een pas vrijgelaten gevangene (Corey gespeeld door Alain Delon) en een zojuist ontsnapte gevangene (Vogel gespeeld door Gian Maria Volontè) ontmoeten elkaar toevallig en zette gezamenlijk een juwelenkraak op.

    COMMENTAAR

    In "De rode cirkel" komt een overval-scene op een juwelierszaak voor die bijna in real time gefilmd lijkt te zijn. Aan alle details wordt aandacht besteed. Als vanzelf gaan je gedachten uit naar de (minimaal net zo lange) overval scene uit "Du Rififi chez les hommes" (1955, Jules Dassin). De vergelijking ligt zo voor de hand dat Melville na het verschijnen van "Rififi" zijn plannen om "De rode cirkel" te maken voorlopig even uitstelde. Misschien niet onverstandig, want als ik heel eerlijk ben, valt de vergelijking niet in het voordeel van "De rode cirkel" uit. Met name het verhaal van "Rififi" heeft toch wat meer body. "De rode cirkel" moet het vooral hebben van de sfeertekening.

    Tijdens het kijken kwamen er ook andere films bij mij op. Zo deed de executiescene in het bos mij erg denken aan "Millers crossing" (1990, Joel & Ethan Coen). Meestal check ik dergelijke associaties na de film nog even. Ben ik de enige die het is opgevallen? Bij "Millers crossing" trof ik wel een verwijzing aan naar het werk van Jean Pierre Melville, echter naar een andere film ("Le doulos" (1963)). De beïnvloeding van de gebroeders Coen door het werk van Melville is overigens een aardig voorbeeld van een cinematografische omweg. Via Melville doen Joel en Ethan Coen in feite inspiratie op uit de filmtraditie van hun geboorteland.

    Last but certainly not least een vergelijking met het werk van Jacques Becker, en dan met name met "Touchez pas au grisbi" (1954). Ook hier trof ik na enig zoeken op het internet een relatie met het werk van Melville, maar wederom met een andere film. Op "The cine tourist" (een website die een link legt tussen geografische plaatsen en de films die zich op deze plaatsen afspelen) trof ik een essay aan over gangsterfilms spelend in het Parijs van de jaren '50. In dit verband werden genoemd:  (1) "Touchez pas au grisbi" (1954, Jacques Becker), (2) "Du Rififfi chez les hommes" (1955, Jules Dassin) en "Bob le flambeur" (1956, Jean Pierre Melville). 

    Toch is ook een vergelijking tussen "Touchez pas au grisbi" en "De rode cirkel" verhelderend, al was het maar vanwege de verschillen. Op het eerste gezicht heeft Corey (Alain Delon) veel gemeen met Max (Jean Gabin), de crimineel uit "Touchez pas au grisbi". Beiden frequenteren nachtclubs en gebruiken deze locaties om hun netwerk in stand te houden en op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen in de onderwereld. Max heeft daarnaast echter een onderduikadres dat hij zo huiselijk mogelijk heeft ingericht en waar hij graag verblijft. Deze huiselijkheid is geheel vreemd aan Corey. De film wrijft dit er nog eens in door tegenover de gangsters een rechercheur te zetten die elke avond als hij thuis komt een uitgebreide welkomsritueel heeft met zijn vele katten.

    De gangsters Corey en Vogel leven volgens een erecode waarin naast professionaliteit slechts plaats is voor onpersoonlijkheid. De film brengt deze onpersoonlijkheid (noem het gerust eenzaamheid) over op de kijkers door:

    - kadrering van de opnamen;
    - kleurstelling (koude kleuren als groen en blauw (zie afbeelding 2 waarin de uitdrukking "leven vanuit een koffer" wel zeer letterlijk genomen is));
    - afwezigheid van dialoog;
    - afwezigheid van elke achtergrond.

    Corey is vrijgelaten en Vogel is ontsnapt, maar waarvoor zaten ze vast? Wat was hun verleden? We komen het de hele film niet te weten. Aan het begin van dit commentaar zei ik dat "Du Rififi chez les hommes" qua verhaal meer body heeft. Misschien is de afwezigheid van verhaal / achtergrondinformatie echter wel het stijlmiddel waarmee Melville ons de eenzaamheid van zijn personages wil later ervaren.

    DATUM: 9 december 2017

    EIGEN WAARDERING: 7

    De Rode Cirkel (1970) on IMDb


    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters