Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1987: Pelle erobreren (Bille August) (Denemarken)

    DE REGISSEUR

    Bille August (1948) verwierf bekendheid met "Pelle erobreren" (1987) en "Den goda viljan / best intentions" (1992). Laatstgenoemde film was gebaseerd op een autobiografisch script van de hand van Ingmar Bergman. In de rest van de jaren '90 vielen zijn films wat tegen, al moet erbij worden gezegd dat ze vaak gebaseerd waren op gerenomeerde boeken. Ik noem "The house of the spirits" (1993, boek van Isabel Allende), "Smilla's sense of snow" (1997, boek van Peter Hoeg) en "Les Miserables" (1998, boek van Victor Hugo). Bij het verfilmen van dit soort boeken krijg je al snel dat kijkers achteraf het boek toch beter vonden. In het eerste decennium van de nieuwe eeuw werd het een beetje stil rond Bille August, maar sinds 2010 vertoont zijn produktiviteit een opleving. Zo maakte hij in 2013 "Night train to Lisbon" en is momenteel een film in voorbereiding over een patiënt in een psychiatrisch ziekenhuis ("55 steps, 2017).

    HET VERHAAL

    Pelle emigreert met zijn vader Lasse (die weduwnaar is) van Zuid Zweden naar het Deense eiland Bornholm. Beiden zijn er van overtuigd het goede leven tegemoet te gaan. Dit valt echter tegen als ze in de haven aankomen. In tegenstelllng tot andere passagiers vinden ze maar moeilijk werk. Lasse is te oud en Pelle is nog te jong. Uiteindelijk vinden ze werk als stalknechten op boerderij de Steinhof. Het is echter allesbehalve wat ze er van verwacht hadden. Lasse en Pelle staan onderaan de pikorde, en de bazen boven hen zijn hard en sadistisch.

    COMMENTAAR

    Emigratie komt vaak voor als achterliggend thema van een film. Vaak is Amerika dan het land van bestemming. De emigranten zijn vaak afkomstig uit het Zuiden van Europa, bijvoorbeeld Italië. Denk aan de 1e episode van 'KAOS" (1984, gebroeders Taviani) of aan het oeuvre van Martin Scorsese. Ook Ierland komt vaak voor als land van herkomst, meest recentelijk nog in "Brooklyn" (2015, John Crowley).

    Emigratie vanuit Scandinavië zien we wat minder frequent terug, daarvoor is het imago van Scandinavië waarschijnlijk te welvarend. Een uitzondering die de regel bevestigt zijn een tweetal films van Jan Troell ("The emigrants" (1971) en "The new land" (1972)) waarin het verhaal verteld wordt van Zweden die naar Minnesota USA vertrekken. Dus toch weer Amerika als land van bestemming. Overigens is er inderdaad een behoorlijke Scandinavische populatie in Minnesota ontstaan die we bijvoorbeeld tegenkomen in een film als "Fargo" (1996, Joel en Ethan Coen). 

    In "Pelle erobreren" gaat het om emigratie binnen Scandinavië (van Zweden naar Denemarken). Lasse en Pelle komen terecht in een gemeenschap die wel wat weg heeft van de dorpsgemeenschap in "Dass weisse band" (2009, Michael Haneke), al zit de wreedheid en het sadisme in "Pelle erobreren" wat meer aan de oppervlakte. Pelle weet zich beter aan deze vijandige omgeving aan te passen dan Lasse en wordt op deze manier steeds zelfstandiger van zijn vader. Wat dat betreft is "Pelle erobreren" net zo zeer een film over opgroeien als over emigratie.

    Het loskomen van Pelle van zijn vader wordt geïllustreerd in twee sleutelscenes. In de eerste scene wordt Pelle vernederd door de rechterhand van de bedrijfsleider, een opgeschoten knaap die duidelijk plezier heeft in dit soort machtsmisbruik. Zijn vader zweert wraak, maar komt bij de eerste confrontatie (onder de ogen van zijn zoon) niet veel verder dan een "ja baas, nee baas". Pelle weet vanaf dat moment dat hij van zijn vader niet veel te verwachten heeft en dat hij voor zichzelf moet opkomen.

    De tweede sleutelscene is de door Pelle gearrageerde ontmoeting tussen zijn vader en de weduwe van een visser (althans daar gaat iedereen vanuit, haar man is al lange tijd vermist). In een ontroerende scene maken deze twee mensen op leeftijd elkaar het hof, waarbij praktische zaken zeker niet uit het oog verloren worden. Lasse denkt dat de idealen waarvoor hij uit Zweden is vertrokken (zondagochtend een kop koffie op bed en zondagavond varkensvlees met rozijen) eindelijk binnen handbereik zijn. Voor Pelle wordt duidelijk dat de ambities van zijn vader inderdaad niet verder reiken dan dat. Als hij vanuit Bornholm verder de wijde wereld in wil trekken (en dat wil hij) zal hij dat zelf moeten doen. De film begint met Pelle die met zijn vader mee emigreert. De film eindigt met de eigen emigratie van Pelle. Zijn vader is te oud en te moe om met hem mee te gaan. Hij blijft achter op de Steinhof.

    Hoewel Pelle het titelpersonage is steelt Max von Sydow als de antiheld Lasse naar mijn mening de show. Bekend geworden met de films van Ingmar Bergman zullen velen hem ten tijde van "Pelle erobreren" hebben gezien als de veteraan aan het eind van zijn loopbaan. Wisten zij veel dat hij in 2016 nog zou schitteren in "Les premiers les derniers" (Bouli Lanners). 

    DATUM: 27 januari 2018

    EIGEN WAARDERING: 7

    Pelle erobreren (1987) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters