Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    2002: The man without a past (Aki Kaurismaki)

    DE REGISSEUR

    Voor een overzicht van het werk van Aki Kaurismaki, zie het openingsartikel van de aan hem gwijde pagina.

    HET VERHAAL

    Een man komt met de trein aan in Helsinki. Hij heeft alleen een koffer bij zich. Hij stapt uit en gaat in een park even op een bankje zitten. Als hij in slaap valt wordt hij overvallen en in elkaar geslagen door een bende straatrovers. Door een hersenbeschadiging verlies hij zijn geheugen.

    Hij komt terecht bij een kolonie zwervers die wonen in leegstaande zeecontainers. Hij ontmoet een soldaat van het Leger des Heils waarmee hij een relatie krijgt. En passant weet hij het Leger des Heils ook nog te moderniseren.

    COMMENTAAR

    In januari 2018  verzorgde filmhuis Chassé Cinema een Kaurismaki retroperspectief. "The man without a past" was de laatste film uit deze cyclus die ik zag. Hoewel het misschien wel de meest bekende film van Kaurismaki is, valt het mij toch moeilijk bij de bespreking van deze film nog iets nieuws te berde te brengen. De films van Kaurismaki zijn immers vaak variaties op een thema, net als overigens de films van zijn leermeester Yasujiro Ozu

    Voor mij was "The man without a past" het complement van "The match factory girl" (1990). In beide films speelt Kati Outinen een muurbloempje. In "The match factory girl" loopt ze de verkeerde man tegen het lijf, in "The man without a past" de goede (al heeft hij dan ook geen verleden). Dat beide films tot een andere trilogy behoren doet daar in mijn beleving niets aan af. "The match factory girl" behoort samen met "Shadows in paradise" (1986) en "Ariel" (1988) tot de trilogy van het proletariaat. "The man without  a past" behoort samen met "Drifting clouds" (1996) en "Lights in the dusk" (2006) tot de Finland trilogy. Sowieso neem ik trilogieën in het oeuvre van Kaurismaki met een korreltje zout. Een indeling van het oeuvre in verschillende trilogieën veronderstelt dat er in dit oeuvre inhoudelijke of stillistische scheidslijnen zijn aan te wijzen. Zoals aan het begin van deze recensie betoogt (films van Kaurismaki zijn variaties op een thema) is dat niet het geval.

    Opvallend aan "The man without a past" vond ik wel de voor Kaurismaki karakteristieke ingehouden humor. Neem de manier waarop de man zonder verleden (aan het eind van de film leren we dat hij in het verleden altijd muziekliefhebber is geweest) het orkestje van het Leger des Heils op de schop neemt en de orkestleden meer moderne muziekgenres bijbrengt. Het omturnen van de stijve heilsoldaten doet een beetje denken aan de manier waarop de mondaine graaf d'Algout de doorgewinterde communistische bureaucrate Ninotchka inwijdt in het Parijse uitgaansleven. Waar Ernst Lubitsch in "Ninotchka" (1939) de humor er bovenop legt, moet de kijker bij Kaurismaki dieper graven. In sommige gevallen weet je zelfs niet eens of je moet lachen of moet huilen. Wat te denken van een bewaker die wat bijverdient door zeecontainers te verhuren aan arme sloebers (een zogenaamde containermelker)?

    Nu we het toch over deze bewaker hebben, een tweede element dat opvalt in "The man without a past" is wat ik zou willen noemen het vertederende geweld. Daarmee bedoel ik zeker niet het in elkaar slaan van de hoofdpersoon aan het begin van de film (dat is tamelijk schokkend), maar wel alle geweldplegers daarna. Wat te denken van:

    - De bewaker die regelmatig dreigt met meedogenloze incassomaatregelen gebruikmakend van zijn bloeddorstige hond, die echter een lobbes blijkt te zijn;
    - De bankovervaller, die met de opbrengst achterstallige salarissen uitbetaalt die zijn ontstaan bij het faillissement van zijn bedrijf;
    - De minnaar die denkt dat hij met de man zonder verleden op de vuist moet om te bewijzen dat hij een goede minnaar is van zijn ex vrouw.

    Dat laatste bljkt niet nodig. Zodra de man zonder verleden zijn verleden heeft teruggevonden (hij was net gescheiden, in de koffer zaten de enige bezittingen die hij van huis had meegenomen) sluit hij dat meteen weer af en gaat terug naar Helsinki. Uiteindelijk voelt hij zich het meest op zijn gemak bij zijn mede containerbewoners (zie afbeeldiing 1) en niet te vergeten zijn heilsoldaat (zie de posters).

    DATUM: 10 maart 2018

    EIGEN WAARDERING: 8

    Mies vailla menneisyyttä (2002) on IMDb


    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters