Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1956: Giant (George Stevens)

    DE REGISSEUR

    George Stevens (1904 - 1975) begon zijn carrière als cameraman. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij hoofd van de filmafdeling van generaal Eisenhower. Hij filmde de landing in Normandië, de ontmoeting tussen Russische en Amerikaanse soldaten aan de Elbe en maakte beelden van de concentratiekampen. Laatstgenoemde beelden speelden een rol bij de processen van Neurenberg tegen de Nazi top.

    Na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde Stevens zich tot regisseur. Zijn meest vruchtbare peiode was de eerste helft van de jaren '50 waarin hij films maakte als "A place in the sun" (1951), "Shane" (1953) en "Giant" (1956).

    HET VERHAAL

    "Giant" volgt het echtpaar Jordan (Rock Hudson) en Leslie (Elizabeth Taylor) Benedict vanaf hun huwelijk tot aan het uitvliegen van de kinderen. Tijdens deze periode ontwikkelt knecht Jett Rink (James Dean in zijn laatste film) zich tot serieuze concurrent van Jordan. Bij de dood van de zus van Jordan krijgt Jett namelijk een klein stukje land (van de onmetelijke familierange Reata) toebedeeld voor bewezen diensten. Laat er nou net op dit kleine stukje land olie gevonden worden.

    COMMENTAAR

    "Giant" heeft zijn faam voornamelik te danken aan het feit dat het de laatste film van James Dean (afbeelding 1) zou worden. Nog tijdens de post production overleed hij bij een verkeersongeval. Dit feit zegt natuurlijk weinig over de kwaliteit van de film. Ik wil hier overigens allerminst mee suggereren dat "Giant" overschat zou worden of dat de film van slechte kwaliteit zou zijn. "Giant" is een lange film (3 uur en 21 minuten), maar weet van de eerste tot de laatste minuut te boeien. De film is misschien niet briljant, maar het is een goed voorbeeld van de grootschalige epossen uit de glorietijd van Hollywood  zoals ze nu (d.w.z. sinds de jaren '80 van de vorige eeuw) niet meer gemaakt worden.

    Inhoudelijk gesproken staan er twee grote thema's centraal in "Giant". Het eerste is racisme. Hoewel "Giant" in de tijd gesproken een behoorlijke periode na de Ameriikaanse burgeroorlog (1861 - 1865) speelt, wordt dit thema  hiermee wel enigszins geassocieerd. Leslie, afkomstig uit het Noordelijke Maryland, staat voor de idealen van rassengelijkheid en emancipatie. Jordan ziet, evenals overigens alle andere Texanen, zijn Mexicaanse bedienden duidelijk als tweederangs burgers. In het begin irriteert het hem dan ook ontzettend dat zijn vrouw voorkomend en belangstellend is tegenover deze bedienden. Je moet ze niet teveel complimentjes maken, daar worden ze maar lui van.

    De tegenstelling tussen Noord en Zuid wordt er meteen in het begin van de film als het ware ingeramd. In de eerste beelden van de film is Jordan Benedict op zakenreis in Maryland. Een groep ruiters met honden (op jacht geweest?) rijdt een stuk mee met zijn trein. Het ziet er allemaal erg groen en Engels uit. Bij aankomst blijkt één van de ruiters de dochter van zijn zakenpartner te zijn. Natuurlijk volgt er een romance , en niet lang daarna reist Jordan Benedict samen met zijn nieuwe vrouw terug naar Texas. Bij aankomst stappen ze uit in een dorre woestijn waarin ze "verwelkomd" worden met een zandstorm. Het ziet er ontzettend niet Engels uit. Eigenlijk lijkt het heel erg op "The wind" (1928, Victor Sjöström), en dat kan kloppen want daarin staat een reis van Virginia naar Texas centraal. Virginia is de staat ten zuiden van Maryland.

    In de loop van de film zien we dat Jordan zich ontwikkelt op het punt van racisme. Zich ontwikkelt is overigens nog voorzichtig uitgedrukt, hij maakt een draai van 180 graden. En zo kan het gebeuren dat aan het eind van de film de inmiddels al wat oudere Jordan op de vuist gaat met de eigenaar van een wegrestaurant  die weigert een Mexicaans gezin te bedienen. De invloed van Leslie heeft zijn werk gedaan, maar ook het feit dat Jordan in de loop van de film een Mexicaanse schoondochter en een halfbloed kleinkind krijgt zal aan de omwenteling hebben bijgedragen.

    Het tweede thema gaat over de tegenstelling tussen oud en nieuw geld. Jordan Benedict is de representant van oud geld. Hij is verbonden met de agrarische samenleving waarin je rijkdom werd gemeten in aantal hectaren en aantal koeien. Jett Rink is de representant van nieuw geld. Hij is verbonden met de industriële samenleving, die een onstilbare honger heeft naar olie.

    Het oude geld verliest het van het nieuwe geld. Niet alleen omdat er toevallig olie zat onder het postzegeltje (vergeleken met de hele ranche Reata) grond van Jett, maar ook omdat zijn conservatieve denkbeelden Jordan verhinderen over te stappen naar een nieuwe branche (misschien zit er ook wel olie onder de grond in de rest van Reata). Deze conservatieve inslag lijkt wel een beetje op die van heer Bommel, wanneer die in het verhaal "de windhandel" (1959, Marten Toonder) te maken heeft met de oliebaron Poene Beurskraker. De conservatieve inslag heeft, als we de olieindustrie even verlaten, ook wel wat weg van Don Vito Corleone, die in "The Godfather part 1" (1972, Francis Ford Coppola) moeite heeft om zijn crimineel imperium de overstap te laten maken van gokken, drank en vrouwen naar verdovende middelen. Nu heeft Don Corleone in de vorm van Michael Corleone nog een zoon die (in "The Godfather part 2" (1974, Francis Ford Coppola)) wel de benodigde "moderniseringen" weet door te voeren. Jordan Benedict mist, tot zijn grote verdriet, een dergelijke opvolger. Zijn zoon heeft duidelijk niet de ambitie om ranger te worden. Dit wordt al op jonge leeftijd duidelijk als hij voor zijn verjaardag een pony krijgt en vervolgens doodbang is voor het dier. De zoon van een knecht beleeft duidelijk meer plezier aan dit verjaardagscadeau. Overigens is de preoccupatie van Jordan Benedict met zaken als traditie, familie en opvolging ook iets wat hij gemeen heeft met Don Vito Corleone. Met enig recht zouden we hem de legale versie van de Godfather kunnen noemen.

    Hoewel zoals gezegd niet geniaal behoort "Giant" wel degelijk tot het canon van de filmgeschiedenis. Dit betekent dat in "Giant" andere films geciteerd worden en dat op zijn beurt "Giant" geciteerd wordt in latere films. Lezers van mijn recensies weten dat ik het leuk vind om op dergelijke citaten te letten. de verwijzing naar "The wind"(1928, Victor Sjöström) is bovenstaand al ter sprake gekomen. Een andere verwijzing komen we tegen in de vorm van Luz Benedict, de oudere zuster van Jordan. Deze runt het huishouden op de ranche en maakt vanaf het begin duidelijk dat ze haar nieuwe schoonzuster ziet als een indringster en een bedreiging van haar positie. Haar reactie op het huwelijk en de nieuwe mevrouw lijkt sprekend op die van Mrs Danvers, hoofd van de huishouding in "Rebecca" (1940, Alfred Hitchcock). 

    Op zijn beurt wordt "Giant" ook weer geciteerd in andere films. Wat met name opvalt is dat regisseur Terrence Malick de film blijkbaar erg goed bekeken heeft. In "Badlands" (1973) komt een passage voor waarin hoofdrolspeler Martin Sheen een houding aanneemt die bijna letterlijk overeenstemt met een pose van James Dean in "Giant" (zie de bij de recensie van "Badlands" opgenomen afbeelding). In "Days of heaven" (1978) lijkt de woning van de plantage-eigenaar gekopieerd van het indrukwekkende herenhuis dat de familie Benedict bewoont (afbeelding 2).

    DATUM: 28 juli 2018

    EIGEN WAARDERING: 8

    Giant (1956) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters