Filmklassiekers op het tweede gezicht
Abonneren

Abonneer je op nieuw verschenen recenties!

Voor meer informatie over het gebruik van deze website klik HIER.

    Laatst geplaatst

     

     

    Verwacht

     

     

    Filmposters

    1985: Tampopo (Juzo Itami)

    DE REGISSEUR

    Juzo Itami (1933 - 1997) leidde aanvankelijk een leven van 12 ambachten en 13 ongelukken, voodat hij (al over de 50) in 1984 aan een loopbaan als regisseur begon. Zijn debuutfilm was "The funeral", waarin hij de Japanse begrafenisrituelen op de korrel nam. Bijna 25 jaar later zou Yojiro Takita ("Departures", 2008) een hit hebben met hetzelfde onderwerp. "Tampopo" (1985), dat de Japanse noedelsoep tot onderwerp heeft, was zijn doorbraak buiten Japan en zou zijn bekenste film blijven.

    Itami behandeld in zijn films typisch Japanse onderwerpen , en neemt deze graag op een lichtvoetige manier op de korrel. Dit werd hem niet altijd in dank afgenomen. Zo maakte hij in 1992 "The gangster's moll", waarin de Yakuza (de Japanse maffia) op de hak werd genomen. Zes dagen nadat deze film in roulatie was gegaan werd Itami in elkaar geslagen. 

    In zijn privéleven was Itami overigens niet zo lichtvoetig. In 1997 werd hij door de boulevard pers beschuldigd van vreemdgaan. Itami voelde zich zodanig in zijn eer aangetast dat hij zelfmoord pleegde, met een brief waarin hij de beschuldigingen weersprak in zijn zak.

    HET VERHAAL

    Vrachtwagenchauffeur Goro en zijn bijrijder Gan stoppen bij een ramen-bar (ramen = Japanse noedelsoep). Zij treffen de zoon van de eigenares huilend aan voor de deur. Hij is door drie klasgenootjes gepest. De eigenares zelf heeft het ook niet makkelijk, want haar klandizie bestaat vooral uit ongure types. Als deze types te opdringerig worden, neemt Goro het op voor de eigenares. Wat hem op een aframmeling komt te staan. 

    De eigenares verzorgt de kwetsuren van Goro en de volgende ochtend zitten Goro, Gan, de eigenares en haar zoontje gezamenlijk aan het ontbijt. De eigenares vertelt dat haar man niet lang geleden gestorven is en haar zaak niet echt goed loopt. Ze heeft moeite om het hoofd boven water te halen. Goro besluit op te treden als haar coach om van haar ramen-bar gezamenlijk een toptent te maken.

    COMMENTAAR

    De eerste beelden van "Tampopo" hebben onmiskenbaar een Western flavour. De lonely cowboy arriveert op zijn paard (in dit geval met zijn vrachtwagen), en loopt een saloon binnen (in dit geval een ramen-bar). De held stelt vast dat de waardin geterroriseerd wordt door "bad guys" en stelt orde op zaken. In plaats van een Spaghettii Western (Sergio Leone) kunnen we in dit geval misschien wel spreken van een Noodle Western. 

    Al vrij snel na de openingsscene nemen andere genres het echter over. Steeds nadrukkelijker wordt de film een comedy met een hoog slapstickgehalte. Het hoofdverhaal (het upgraden van de ramen-bar van Tampopo, noot 1), wordt afgewisseld met allerlei korte losse scenes waarin een visuele "gag" centraal staat. Om een voorbeeld te noemen. In een Italiaans restaurant legt een Japanse etiquette lerares uit hoe je spaghetti moet eten. Haar lessen worden 180 graden tegengesproken door de gedragingen van een Italiaanse toerist, die op dat moment ook toevallig bij het restaurant eet. De leerlingen besluiten op een gegeven moment toch maar het voorbeeld te volgen van de Italiaanse toerist.

    Dat de film geen rommeltje wordt heeft te maken met het feit dat zowel het hoofdverhaal als alle "tussenscenes" te maken hebben met eten. Films over het eten zijn ook in het Westen geen onbekend fenomeen. Denk aan: "La grande bouffe" (1973, Marco Ferreri), "Babettes gaestebud" (1987, Gabriel Axel) en "Big night" (1996, Campbell Scott en Stanley Tucci).  In de Japanse cinema lijkt het de laatste jaren een ware rage te worden. Ik noem: "An" (2015, Naomi Kawase) (Japanse regisseuse over de Japanse keuken, i.c. een bonenschotel), "Ramen heads" (2017, Koki Shigeno) (Japanse regisseur over de Japanse keuken, i.c. ramen (net als in "Tampopo")), "The ramen girl (2008, Robert Ackerman) (Westerse regisseur over de Jpanse keuken, weer ramen) en tenslotte "Jiro dreams of sushi" (2011, David Gelb) (een Westerse regisseur over de Japanse keuken, dit keer sushi). 

    Aan het eind van de film wordt teruggekeerd naar de conventies van het Western genre. Het is voor iedereen duidelijk dat er inmiddels een romance is ontstaan tussen Goro en Tampopo (nog een genre in de film), maar de tradities van de Western vereisen dat de lonesome cowboy verder trekt als hij orde op zaken heeft gesteld (anders zou hij ook niet meer lonesome zijn). En zo zien we Goro aan het eind van de film tevreden naar de lange rij wachtenden voor het restaurant van Tampopo kijken alvorens hij weer in zijn vrachtwagen stapt.

    "Tampopo" heeft met noedelsoep een typisch Japans onderwerp. Toch worden er wel concessies aan de Westerse smaak gedaan, en dan vooral op muziekgebied. De score bestaat voor een groot deel uit Westerse klassieke muziek, en dan vooral Mahler. Een paar keer horen we het Adagietto uit de 5e symphonie terugkomen, en dat is dan vooral in relatie tot "de man in het witte pak". Een duidelijke verwijzing naar "Death in Venice" (1971, Luchono Visconti).  

    Noot 1: Het hoofdverhaal heeft trouwens verrassend veel overeenkomsten met de televisieserie "Herrie in de keuken" (uitgezonden vanaf 2005) , waarin de bekende kok Herman de Blijker slechtlopende restaurants probeert te redden.

    DATUM: 14 september 2018

    EIGEN WAARDERING: 8

    Tampopo (1985) on IMDb

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Vul deze captcha in
    Dit is een verplicht veld
    Filmposters