Filmklassiekers op het tweede gezicht

 

 

 

Clip: The little foxes (1941)

- 0:25 min - 1:00 min actie op voor- en achtergrond met deep focus
- 1:50 min - 2:35 min Bette Davis eyes
- 2:20 min - 2:35 min actie op voor- en achtergrond zonder deep focus

William Wyler (1902 - 1981)

William Wyler is geboren in Mulhausen in de Elzas, dat op dat moment onderdeel uitmaakte van het Duitse Rijk. Op jonge leeftijd (1924) vertrok hij naar de Verenigde Staten, waar zijn hele filmcarrière zich afspeelde.

Gedurende deze hele carrière ontpopte hij zich als een perfectionist, wat hem de bijnaam William "99-takes" Wyler opleverde. Hij was niet alleen een perfectionist, maar ook veelzijdig. In zijn oeuvre komen zowel grote spektakelfilms voor als comedy's en films met een maatschappijkritische of althans sociaal bewogen ondertoon. Films in het laatstgenoemde genre maakte hij vooral rondom de Tweede Wereldoorlog. Genoemd kunnen worden "Mrs Miniver" (1942) en "The best years of our lives" (1946).

Recensies

DE REGISSEUR

Voor een introductie op het werk van William Wyler, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

HET VERHAAL

In "Dead end" zijn meerdere verhaallijnen met elkaar verweven.

Baby Face Martin (Humphrey Bogart) is een topcrimineel die terugkeert naar de achterbuurt waar hij vandaan komt. Hij wil zijn moeder en zijn eerste vriendinnetje nog een keer zien. Zijn moeder moet niets meer van hem weten (afbeelding 1) en zijn eerste vriendinnetje blijkt in de prostitutie terecht gekomen te zijn en heeft syfilis (al wordt dit laatste niet bij naam genoemd). Ondanks een facelift wordt hij herkend door zijn vroegere makker Dave, en via enkele verwikkelingen leidt dat tot een schietpartij waarbij Baby Face om het leven komt.

Dave is een werkeloze architect die financieel zijn hoofd boven water houdt als klusjesman. Hij heeft een verhouding met Kay, de vrouw van een rijke man. Hoewel ze echt van elkaar houden komen ze gedurende de film toch tot de conclusie dat het niets kan worden. Voor Kay zou een relatie financieel een te grote stap terug zijn en het is de vraag of ze nog zou kunenn wennen aan een leven in armoede. Aan het eind van de film vinden Dave en Drina elkaar. Drina is in het geheim al een hele tijd verliefd op Dave, maar die zag haar nog steeds als het kleine meisje wat ze niet meer was.

Drina zorgt voor haar jongere broertje Tommy (de moeder van deze twee heb ik in de film niet gezien). Tommy is de leider van een jeugdbende en Drina maakt zich ernstig zorgen dat Tommy afglijdt naar het criminele milieu, net als met Baby Face Martin is gebeurd. Als de jeugdbende een rijkeluiszoontje in elkaar slaat en Tommy de vader van deze jongen met een mes in zijn hand snijdt, als deze Tommy vasthoudt om hem uit te leveren aan de politie, lijkt dit afglijden angstig nabij. Drina en Tommy maken zelfs vluchtplannen om te ontkomen aan de politie. Als Drina aan het eind van de film een relatie krijgt met Dave weet deze Tommy ervan te overtuigen dat hij zichzelf beter kan aangeven dan vluchten. Hij zal hem helpen met een goede advocaat, betaalt van de premie die op het hoofd van Baby Face Martin was gezet.

COMMENTAAR

Bij het verhaal merkte ik op dat de verschillende verhaallijnen met elkaar veweven zijn. In de eerste plaats is er natuurlijk de verwevenheid van de personages. Eén personage speelt vaak in meerdere verhaallijnen een rol. Maar er is nog een andere verwevenheid, en dat is de achterliggende boodschap. Die boodschap is dat je niet altijd een crimineel bent maar dat somminge criminelen ook door de (sociale) omstandigheden gemaakt worden. Soms is de situatie zo uitzichtloos dat criminialiteit de enige "carrièremogelijkheid" lijkt. Deze boodschap probeert de film te brengen door een topcrimineel te zetten tegenover een jongen die aan het begin van zijn criminele carrière staat. Deze boodschap probeert de film ook te brengen door de persoon van Dave. Dave heeft voor de "eerlijke" weg gekozen en heeft voor architect gestudeerd, en kijk wat er van hem geworden is. Hij kan zijn hoofd nauwelijks boven water houden.

Deze boodschap was in het Amerika van de depressiejaren misschien actueel en gewaagd. Ook nu leeft in Amerika nog in brede lagen van de bevolking de overtuiging dat armoede je eigen schuld is. Kijken we de film door de Europese ogen van 2013 dan is de boodschap echter helemaal niet gewaagd, sterker nog de film wordt er een beetje moralistisch van. Ook het dure appartementencomplex waarvan de ingang uitkomt op een achterbuurt komt niet geheel geloofwaardig over. Dat maakt dat de film een beetje tegenvalt als je bedenkt dat een top regisseur als William Wyler en een top cameraman als Gregg Toland eraan gewerkt hebben.

Overigens de begin- en eindscene waarin vanuit een Helicopterview over New York wordt ingezoomd op de achterbuurt (en aan het eind weer terug) is een fantastisch staaltje camerawerk. Deze begin- en eindscene doen een beetje denken aan "Naked city" (Jules Dassin, 1948).

Wel leuk is de oude filmposter, zie bovenaan deze recensie, welke de status van filmsterren weergeeft op het moment dat de film gemaakt werd. Dat kan een heel anders status zijn dan hun uiteindelijke plek in de filmgescheidenis. Zo wordt bij deze film de naam van Humphrey Bogart nog tamelijk bescheiden vermeld. Zijn ster zou pas goed gaan stralen in de jaren 40. Prominent vermeld staat de naam van Sylvia Sydney (Drina in deze film), een grote ster in de jaren 30 (denk ook aan "Fury" uit 1936), maar nu een beetje vergeten.

WAARDERING: 7

Reacties

DE REGISSEUR

Voor een introductie op het werk van William Wyler, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

HET VERHAAL

Wuthering Heights is het verhaal van de onmogelijke liefde tussen Cathy en Heathcliff, verfilmd naar de gelijknamige roman van Emily Brontë.  De film omvat alleen de eerste helft van dit boek.

Heathcliff is een straatjongen die door Mr Earnshaw in zijn gezin wordt opgenomen. Dochter Cathy accepteert hem, zoon Hindley kijkt op hem neer. Als Mr Earnshaw enkele jaren later overlijdt, wordt Hindley hoofd van de familie en degradeert Heathcliff tot stalknecht. Ondertussen groeit de affectie tussen Cathy en Heathcliff. Als het enigszins mogelijk is zijn ze met z'n tweeën bij de rots Peniston Grag in de moors. Deze plek was van jongs af aan hun "kasteel".

Ondertussen maakt Cathy kennis met de familie Linton, en dan met name met zoon Edgar Linton. De ontspannen sfeer en de feesten in huize Linton staan in schril contrast met de gespannen sfeer in Wuthering Heights, het huis van de Earnshaws. Deze gespannen sfeer wordt veroorzaakt door het feit dat Hindley de fles niet kan laten staan en bovendien aan het gokken verslaafd raakt. Als gevolg daarvan wordt hij steeds tirannieker. Als Cathy zich verlooft met Edgar en zich daarbij laat ontvallen dat Heathcliff beneden haar stand is, is voor deze laatste de maat vol en verlaat hij het huis. Enkele maanden later trouwt Cathy daadwerkelijk met Edgar Linton.

Na een aantal jaren keert Heathcliff terug, niet als stalknecht maar als gefortuneerd heer. Hij heeft de gokschulden van Hindley afgelost en is nu eigenaar van Wuthering Heights. Bij een eerste bezoek is de sfeer tussen Cathy en hem gespannen. Isabella Linton, haar schoonzuster, valt echter als een blok voor Heathcliff. In de periode daarna maakt hij haar het hof. Niet omdat hij van haar houdt, maar alleen om wraak te nemen op Cathy en Edgar. Na het huwelijk met Heathcliff trekt Isabella bij hem in op Wuthering Heights. Daar krijgt ze visite van een huishoudster van Cathy, met de boodschap dat deze stervende is. Als Heathcliff dit hoort rent hij naar buiten, pakt het paard en is nog op tijd bij het sterfbed van Cathy.

COMMENTAAR

De film wordt verteld als een flashback. Een reiziger klopt, overvallen door een storm, aan bij "Wuthering Heights" en krijgt daar een zeer koel onthaal. De sfeer is somber, bijna de sfeer van een horror film. Heathcliff is verbitterd door het overlijden van Cathy, Isabella is verzuurd door haar liefdeloze huwelijk met Heathcliff. De gast krijgt een al lang niet gebruikte slaapkamer toegewezen en hoort tijdens die nacht stemmen in de moors. Als hij de gastheer hier van op de hoogte brengt denkt deze dat het de geest van Cathy is en rent het huis uit en het noodweer in. De gast is verbijsterd door dit gedrag van zijn gastheer. Daarom verteld de huishoudster bij het haardvuur het verhaal van Cathy en Heathcliff, zoals dat bovenstaand beschreven is. Aan het eind van het verhaal komt de dokter, die Heathcliff was gaan zoeken, weer binnen. Hij had Heathcliff gezien samen met een vrouw. Toen hij echter bij Peniston Grag aankwam trof hij alleen het levenloze lichaam van Heathcliff aan. In de laatste beelden van de film zien we de geesten van Heathcliff en Cathy lopen in de sneeuw bij Peniston Grag.

Deze flashback structuur lijkt het verhaal te karakteriseren als een product van de romantiek. Een onmogelijke liefde als hoofdgerecht en een vleugje mystiek als nagerecht. Onder de oppervlakte is de film echter ruwer. Het gaat over de destructieve effecten van jaloezie en wraakzucht. Beide geliefden zijn als je er goed over nadenkt niet erg sympathiek. Cathy is dan wel erg gehecht aan Heathcliff, ze verzet zich niet openlijk als haar broer hem vernederd. Ook is ze niet bereid om ten behoeve van Heathcliff afstand te doen van luxe, zoals blijkt uit onderstaande dialoog.

Cathy: I shouldn't talk to you at all. Look at you! You get worse every day. Dirty and unkempt and in rags. Why aren't you a man? Heathcliff, why don't you run away?
Heathcliff: Run away? From you?
Cathy: You could come back to me rich and take me away. Why aren't you my prince like we said long ago? Why can't you rescue me, Heathcliff?
Heathcliff: Cathy, come with me now!
Cathy: Where?
Heathcliff: Anywhere!
Cathy: And live in haystacks and steal our food from the marketplaces? No, Heathcliff. That's not what I want.

Cathy wil met andere woorden dat Heathcliff de wijde wereld in trekt, rijk wordt en haar dan pas komt halen. Als hij dat daadwerkelijk doet is ze inmiddels getrouwd.

Dat Heathcliff onsympathiek is, ligt er dik bovenop. Zijn wraakzucht is ziekelijk. Dat hij wraak wil nemen op Hindley is logisch. Zijn wrok tegen Edgar is al een stuk minder logisch, maar ja het is wel de man van zijn geliefde en wraakzucht is niet altijd logisch. Dat hij bereid is Isabella op te offeren als een soort pion in zijn wraakzuchtige plannen is niet minder dan meedogenloos.

Wuthering Heigts is meerder malen verfilmd, maar de versie uit 1939 is nog steeds de meetlat waar alle andere versies tegenaan gelegd worden. Dit heeft te maken met het acteerwerk van Laurence Olivier als Heathcliff, maar zeker ook met het camerawerk van Gregg Toland. Door deze film speelde hij zich in de picture bij Orson Welles, met wie hij een aantal jaren later "Citizen Kane" (1941) zou maken. De meest recente remake van "Wuthering Heights" was de versie van Andrea Arnold uit 2011. In deze versie is Heathcliff een negroïde jongen. Dit doet denken aan "Far from heaven" (2002) de remake die Todd Haynes maakte van "All that heaven allows" (1955) van Douglas Sirk. Ook in deze remake was het personage van de tuinman veranderd van blank in donker. In tegenstelling tot de remake van Todd Haynes overtuigde de "Wuthering Heights" van Andrea Arnold niet.

WAARDERING: 8







Reacties

DE REGISSEUR

Voor een introductie in het werk van William Wyler, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

HET VERHAAL

 "The letter" is een film gebaseerd op een verhaal van William Somerset Maugham. Het verhaal speelt zich af in Maleisië, in de buurt van Singapore. De film begint met een scene waarin Leslie Crosbie (Bette Davis) Mr Hammond doodschiet. Volgens haar lezing van het verhaal was deze kennis bij haar op bezoek gekomen en was hij steeds handtastelijker geworden. Toen zijn handtastelijkheden overgingen in een poging tot verkrachting had ze gehandeld uit zelfverdediging.

Uiteraard komt er wel een officieel onderzoek, maar dat lijkt een formaliteit. Eenmaal in Singapore wordt advocaat en huisvriend Howard Joyce via zijn autochtone assistent Ong Chi Seng echter opmerkzaam gemaakt op een brief die Leslie Crosbie vlak voor de bewuste dag aan Mr Hammond heeft geschreven. Deze brief, waarin zij hem meedeelt dat haar man op de plantage aan het werk is en zij hem smeekt om langs te komen, werpt een heel ander licht op de zaak. Als de advocaat doorvraagt biecht Leslie op dat ze al lang een verhouding met Mr Hammond heeft en dat hij juist die avond een einde aan deze verhouding had gemaakt. Mr Hammond was nog niet zo lang daarvoor namelijk getrouwd met een Chinese vrouw. Het is deze vrouw die nu het origineel van de brief in handen heeft.

Dankzij de niet geheel belangeloze bemiddeling van Ong Chi Seng en dankzij het spaarbankboekje van Mr Crosbie weten Leslie en haar advocaat de bewuste brief te kopen van de weduwe Hammond. Deze eist echter dat Leslie de brief persoonlijk komt ophalen, hetgeen een suspensevolle scene in Chinatown oplevert. Niets staat nu nog een goede uitkomst van de rechtszaak in de weg. Totdat Mr Crosbie zijn plan ontvouwt om op Sumatra een plantage voor zichzelf te beginnen. Nu moet Leslie vertellen dat ze zijn spaarbankboekje geplunderd heeft en komt de brief die zij voor veel geld heeft gekocht boven tafel. Een gevangenisstraf heeft Leslie voorkomen, in plaats daarvan is een huwelijkscrisis haar deel. Hoewel Mr Crosbie bereid is de ontrouw van zijn vrouw door de vingers te zien neemt weduwe Hammond op een avond alsnog wraak en vermoord Leslie.

COMMENTAAR

Alleen al door de jonge Bette Davis is deze film het bekijken meer dan waard. De meeste films die ik van Bette Davis heb gezien zijn uit het 2e deel van haar carrière, die begint met "All about eve" (Mankiewicz, 1950) en zeker duurt tot "What ever happened to baby Jane" (Robert Aldrich, 1962).

De film moet het voor een groot deel hebben van de (koloniale, oriëntaalse) sfeer. De sfeer van warme nachten en koele cocktails. De in zwart-wit opgenomen film speelt voor een belangrijk deel tijdens maanverlichte avonden. De maan in combinatie met het traliewerk in huis en in de tuin zorgen dan voor spannende lichteffecten zoals de foto van Bette Davis laat zien.

Diezelfde koloniale sfeer zorg ook wel voor een vleugje racisme. Niet alleen is de Engelse gemeenschap geheel gescheiden van de inheemse bevolking (dat zal in de praktijk werkelijk zo geweest zijn) maar de wijken waar de inheemse bevolking woont worden afgeschilderd als spannend en gevaarlijk. Niet voor niets is de scene waarin Leslie naar Chinatown moet om de brief te kopen één van de meest spannende in de film. Ook zijn de inheemse personages nou niet de meest sympathieke personages in de film. Ong Chi Lee, de assistent van de advocaat, is ronduit corrupt. Mrs Hammond verkoopt eerst de brief voor veel geld, om aan het eind alsnog fysiek wraak te nemen op de moordenares van haar man. Ook een beetje dubbel. Nou moet gezegd worden dat deze laatste moordscene niet voorkomt in het stuk van Somerset Maugham, maar op last van de production code toegevoegd diende te worden. Immers volgens deze code mocht een overspelige vrouw haar straf niet ontlopen (althans niet in de film).

Jaren gelden draaide "The letter" in een programma van het Filmmuseum dat gewijd was aan de betere B-film. Ik denk dat "The letter" zeker in dit programma thuishoorde. De film is goed gemaakt maar heeft geen hogere pretentie dan het bieden van een plezierig avondje uit.

WAARDERING: 7

Reacties

DE REGISSEUR

Voor een introductie op het werk van William Wyler, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

HET VERHAAL

De film speelt zich af in het Amerikaanse zuiden, rond het jaar 1900. De broers Ben en Oscar Hubbard zien grote investeringsmogelijkheden. Breng de fabrieken naar het katoen in plaats van omgekeerd, is hun motto. In hun visie vormt de zwarte bevolking een overvloedige en goedkope bron van fabrieksarbeiders. Er is echter één probleem, zij krijgen de financiering niet rond.

Daartoe wenden zij zich tot hun zus Regina Giddens (Bette Davis) die met de rijke, maar ook zieke plantage-eigenaar Horace Giddens is getrouwd. Nadat deze na een medische behandeling uit de grote stad is teruggekomen, wordt hij onmiddellijk door zijn vrouw onder druk gezet om mee te doen in het project. Hij weigert. De broers laten zich hierdoor echter niet tegenhouden. Leo, de zoon van Oscar die als loketmedewerker bij de plaatselijke bank werkt, haalt voor 75.000 dollar aan obligaties uit de kluis van Horace. Het idee is dat deze obligaties dienen als onderpand voor een lening. Tegen de tijd dat Horace weer naar zijn obligaties omkijkt (innen van de jaarlijkse coupon-rente) heeft uit de winst van de fabriek de eerste aflossing plaatsgevonden en is het onderpand niet langer nodig.

Horace kijkt echter eerder naar zijn obligaties om, althans hij komt bij de bank om in zijn kluis te kijken. Door het gedram van Regina zijn hem de ogen opengegaan en hij wil zijn testament veranderen. Het meest zal naar zijn dochter Alexandra gaan, slechte het wettelijk minimum naar zijn echtgenote. Op deze manier ontdekt hij de diefstal van de obligaties. Hij heeft het er met zijn vrouw over, en die heeft onmiddellijk door dat haar broers hierachter zitten. Ze ziet meteen mogelijkheden om haar broers hiermee te chanteren en zo een onevenredig aandeel in de fabriek voor zichzelf op te eisen. Horace zet haar echter ook in dat opzicht de voet dwars. Hij zal vastleggen dat de obligaties een lening zijn aan de broers. Op die manier valt er niets te chanteren en heeft Regina (als hij er straks niet meer zal zijn) alleen recht op terugbetaling van de lening, en niet op een aandeel in de winst van de fabriek.

Er ontstaat een twistgesprek tussen Horace en Regina. Dit twistgesprek is meer dan het zwakke hart van Horace kan verdragen. Ondanks de aanval weigert Regina echter zijn medicijnen boven in de slaapkamer te gaan halen. Noodgedwongen doet Horace het dan zelf, maar hij zakt halverwege de trap in elkaar en overlijdt later. Regina zal dus toch in staat zijn haar broers te chanteren! Echter, door het gebeuren zijn (eindelijk) ook de ogen van dochter Alexandra opengegaan. Zij vraagt zich af wat de doodzieke Horace midden op de trap deed. Een vraag die onmiddellijk de belangstelling van Ben Hubbard wekt.

Alexandra weigert bij haar moeder in huis te blijven en gaat met haar vriendje David mee. Dit terwijl er eigenlijk plannen waren om haar uit te huwelijken aan Leo Hubbard, de zoon van Oscar. In de laatste beelden van de film zien we Regina vanuit het raam haar dochter nakijken. Van haar boosaardigheid is dan weinig meer over. Haar man is dood, haar dochter is weg en haar broer zal zeker terugkomen op de vraag wat Horace daar midden op de trap deed. Het is zeer de vraag of Regina haar broers zal chanteren of eerder omgekeerd.

COMMENTAAR

De film begint met een Bijbeltekst uit Hooglied:

Vang voor ons de vossen,
vang die kleine vossen.
Ze vernielen de wijngaard,
onze wijngaard vol bloeiende ranken.

Van het vangen van de vossen lijkt gedurende een groot deel van de film weinig terecht te komen. Alle personages van goede wil, zijn daar op de één of andere manier te zwak voor.

- Horace Giddens heeft een zwak hart.
- Alexandra Giddens is een naïef jong meisje.
- Birdie Hubbard, de vrouw van Oscar en de moeder van Leo, heeft te laat doorgekregen dat Oscar haar alleen maar trouwde om het geld. Sinds ze dit wel doorheeft, zoekt ze troost en vergetelheid in de alcohol.
- David Hewitt, het vriendje van Alexandra, werkt bij de plaatselijke krant en heeft een scherp oog voor alle manipulaties. Hij is echter een arme sloeber. Pas tegen het eind lukt het hem Alexandra de ogen te openen.

Toch is "The little foxes" naar mijn mening uiteindelijk een optimistische film. Aan het eind vreten de vossen elkaar op in plaats van de wijngaard te vernielen. Zie de samenvatting van het verhaal en de manier waarop Regina Giddens en Ben Hubbard elkaar aan het eind in een ijzeren greep van list en bedrog houden. Zie ook het onaantastbare gezicht van Regina Giddens / Bette Davis op afbeelding 1, dat op afbeelding 2 (de slotscene) niet erg veel is veranderd maar toch opeens o zo kwetsbaar lijkt.

Met Bette Davis is meteen één van de grootste attracties van deze film genoemd. Lange tijd kende ik Bette Davis alleen van films uit de 2e helft van haar carrière. Een 2e helft die begon met "All about Eve" (Mankiewicz, 1950) en zich voortzette met films als "What ever happened to Baby Jane?" (Aldrich, 1962) en "Hush ... Hush, sweet Charlotte" (Aldrich, 1964). Met "The letter" (Wyler, 1940) zag ik eigenlijk en eindelijk voor het eerst een film uit de 1e helft. "The little foxes" was het resultaat van de voortgezette samenwerking met regisseur Wyler. Het is wat mij betreft een veel karakteristiekere performance voor Davis. Haar gezicht zit zwaar onder het poeder en ze heeft, zoals Wyler destijds ook al opmerkte, wel wat weg van een Japanse Kabuki-speelster. Door dit gezichtsmasker vallen haar ogen echter des te meer op. Zie ook de clip op de William Wyler-pagina en dan meer specifiek tussen de 1:50 min. en de 2:35 min.. In één klap begreep ik wat Kim Carnes in 1981 bedoeld had met haar hitsingle "Bette Davis eyes".

Een andere attractie van deze film is de fotografie van Gregg Toland. In de film "Wuthering heights (1939) had hij al eerder achter de camera gestaan voor Wyler, en later dat jaar zou hij wereldberoemd worden met het camerawerk voor "Citizen Kane" (Welles, 1941). In deze film vast een voorproefje van zijn deep-focus techniek. Ik verwijs naar dezelfde clip waarin ook al de ogen van Bette Davis te bewonderen waren. Let nu op de volgende scenes:

- Tussen 0:25 min. en 1:00 min. vindt de actie zowel op de voorgrond (Horace Giddens) als op de achtergrond (Regina Giddens) plaats. Door middel van de deep-focus techniek worden beiden scherp in beeld gebracht.
- Tussen 2:20 min. en 2:35 min. vindt er wederom actie op de voorgrond (Regina Giddens blijft in haar stoel zitten) en op de achtergrond (Horace Giddens strompelt de trap op) plaats. In dit geval is er voor gekozen om de actie op de achtergrond juist onscherp in beeld te brengen. Het resultaat wordt er alleen maar meer luguber door.

WAARDERING: 8




Reacties

DE REGISSEUR

Voor een inleiding op het werk van William Wyler, zie het openingsartikel op de aan hem gewijde pagina.

HET VERHAAL

In het begin van de film maken we kennis met drie Amerikaanse soldaten die, na het einde van de Tweede Wereldoorlog, op weg zijn naar huis. Het zijn Al Stephenson (Frederic March), Fred Derry (Dana Andrews) en Homer Parish (Harold Russel). De rest van de film verteld hoe deze drie mannen na de oorlog hun burgerleven weer proberen op te pakken.

Al Stephenson keert terug naar de bank. Hij krijgt zelfs promotie, maar komt in conflict met zijn baas als hij bij een kredietaanvraang meer let op het karakter van de aanvrager dan op de waarde van zijn onderpand.

Homer Parish heeft in de oorlog zijn beide armen verloren, en heeft nu ijzeren haken als handen. Hij ziet op tegen de confrontatie met zijn vriendinnetje Wilma (Cathy O'Donnel). Gedurende de film stoot hij Wilma van zich af. Hij heeft geen zin in een relatie die is gebaseerd op haar medelijden. In een bekende scene neemt hij Wilma mee naar boven om haar te laten zien wat er allemaal bij komt kijken als hij zich uit moet kleden en zijn hulparmen af doet. Dat hij dan compleet hulpeloos is, totdat iemand ze weer aan doet. Na deze scene wordt het hem duidelijk dat Wilma's gevoelens voor hem niet alleen bestaan uit medelijden, maar dat ze nog steeds van hem houdt. Aan het eind van de film trouwen ze met elkaar. Bij deze recensie twee foto's uit deze sleutelscene.

Fred Darry heeft na thuiskomt moeite met het vinden van werk. Hij kan terugkomen bij zijn oude werkgever, maar zijn voormalige assistent wordt dan zijn nieuwe baas en zijn loon is een schijntje van wat hij als soldaat gewend was. Bovendien blijkt zijn vrouw vooral geïnteresseerd in feesten en uitgaan, en een man met een schamel loontje vindt ze maar een "loser". Een scheiding is het onvermijdelijke gevolg. Zonder baan en zonder vrouw gaat het een tijdje niet goed met Fred. Er is inmiddels een relatie ontstaan met Peggy Stephenson, de dochter van Al. Zij hebben elkaar ontmoet toen de mannen na thuiskomst nog wat met elkaar gingen drinken. De relatie kan echter niet rekenen op de goedkeuring van Al. Bij het huwelijk van Homer, waar Fred als getuige optreedt, komt alles op het eind toch nog goed.

ANALYSE

De beste oorlogsfilms zijn over het algemeen die films die zich voor een belangrijk deel niet aan het front afspelen. Denk aan  "The deer hunter" (1978) en "Full metal jacket" (1987). Ook "The best years of our lives" is zo'n film. Met "Mrs Miniver" (1942) heeft regisseur William Wyler zelfs nog een andere film in deze categorie gemaakt.

"The best years of our lives" gaat over de moeilijkheden van oorlogsveteranen om hun dagelijkse burgerlijke leven weer op te pakken. Naast de specifieke problemen, die elk van de hoofdpersonen ontmoet, vraagt de film aandacht voor het gebrek aan respect dat de maatschappij heeft voor de door de veteranen in de oorlog opgedane ervaring. Dat begint al met het feit dat een eersteklas passagier voorgaat tijdens de terugreis. De soldaten moeten maar even wachten op het vliegveld. Vervolgens het baantje waarmee Fred wordt afgescheept. Zijn assistent is hem voorbijgesteefd. Zijn ervaringen aan het front zijn geen "relevante werkervaring". Denk ook aan de klant van Al. Je kan je nog zo heldhaftig en plichtsgetrouw hebben gedragen in de oorlog, dat wil nog niet zeggen dat je even plichtsgetrouw bent bij het aflossen van je lening. Onderpand wordt hoger gewaardeerd dan karakter. Het meest pregnant komt dit nog naar voren als Fred besloten heeft zijn geluk elders te beproeven en voor zijn vertrek nog wat ronddoolt op een verlaten deel van het vliegveld, waar allemaal afgedankte straaljagers staan opgesteld. De analogie in deze scene is duidelijk. Fred voelt zich net zo afgedankt als de straaljagers.

WAARDERING: 10

Reacties