Filmklassiekers op het tweede gezicht

 

 

Clip: Raise the red lantern

Commentaar van Siskel en Ebert. Mede een hommage aan de in 2013 overleden Roger Ebert.

Zhang Yimou (1951)

Zhang Yimou is de meest prominente regisseur van de 5e generatie in China. De 5e generatie is de generatie regisseurs die hun opleiding hebben genoten / afgerond na de Culturele Revolutie.

Zijn doorbraak beleefde hij met films met een neo-realistische inslag die het gewone leven van, meestal, de boerenbevolking op het platteland weergaven. Genoemd kunnen in dit verband worden "Het rode korenveld" (1987), "Ju Dou" (1990) en zijn internationale doorbraak "Raise the red lanterns" (1991). Waar de inhoud van zijn films aan het dagelijks leven is ontleend is het camerawerk en het kleurgebruik altijd zeer verzorgt en weldoordacht. Wat dat betreft verschilt hij hemelsbreed van zijn collega-regisseurs van de Deense Dogme-groep. Deze zijn van mening dat ook een minder professionele techniek (handheld camera, geen kunstmatige belichting) de geloofwaardigheid van de film ten goede komt. Zo niet bij Zhang Yimou, die in "Ju Dou" de locatie van de wolververij uitbuit om er uitbundig kleurenfeest van te maken en in "Raise the red lantern" de rode lantaarns mooi laat contrasteren met het grijze gebouw. Je kan in deze films heel goed zien dat hij zijn carrière is begonnen als cameraman.

Na zijn internationale doorbraak leverde hij met "The story of Qui Ju" (1992) en "To live" (1994) nog twee films met dezelfde neo-realistische toonzetting af. In laatstgenoemde film vertelt hij aan de hand van een familiegeschiedenis die zich over drie generaties uitspreidt ook de geschiedenis van China in de 19e en 20e eeuw. Hierna volgt met "Shanghai triad" (1995) een, wat mij betreft minder geslaagd uitstapje naar het "film noir" genre. Dit is tevens de laatste film waarin Gong Li de hoofdrol speelt. Sinds "Het rode korenveld" (1987) had Gong Li in al zijn films de hoofdrol gespeeld, en naast een professionele relatie was er in de loop van de tijd ook in de privésfeer een relatie ontstaan. Aan die laatste relatie kwam gedurende "Shanghai triad" een einde en het gevolg was dat ze tot 2006 ook in de professionele sfeer niet meer met elkaar zouden samenwerken. Na dit uitstapje keert Zhang Yimou met "Not one less" en "The road home" (beide uit 1999) weer terug naar de stijl van zijn eerste films.

Met het nieuwe millennium lijkt een andere Zhang Yimou te zijn opgestaan. "Hero" (2002), "House of the flying daggers" (2004) en "Curse of the golden flower" (2006, voor het eerst weer met Gong Li) zijn allemaal films van het martial arts en/of historisch epos genre. De laatste jaren is het onduidelijk welke weg Zhang Yimou is ingeslagen. "A woman, a gun and a noodle shop" (2009) is een zwarte komedie over een man die een moord beraamd op zijn overspelige vrouw maar als amateur crimineel blijkt dat makkelijker gezegd dan gedaan. Klinkt dit als de gebroeders Coen? Dat klopt, want "A woman, a gun and a noodle shop" is een remake van hun film "Blood simple" uit 1984. Dapper van Zhang Yimou om zo ver buiten zijn gebruikelijke genres te treden, maar niet helemaal geslaagd. Met zijn laatste film "The flowers of war" (2011) blijft hij weer wat dichter bij zijn normale oeuvre. Door de link met een historische gebeurtenis (de slachting onder de burgerbevolking van Nanking door de Japanners in 1937) kan de film wellicht het best vergeleken worden met "To live" (1994), en dat is een goed teken.

Zhang Yimou heeft een haat-liefde verhouding met de Communistische autoriteiten in China. De relatie kwam onder druk te staan door zijn versie van de Chinese geschiedenis in "To live", die toch wat anders was dan de officiële Communistische versie. Aan de andere kant waren de Chinese autoriteiten ook niet helemaal ongevoelig voor zijn populariteit in het Westen. Zo mocht hij in 2008 zowel de openings- als de sluitingsceremonie van de Olympische spelen van Beijing regisseren. Misschien speelde hierbij een rol dat hij, behalve films, ook al de regie van een aantal opera's op zijn naam had staan (waarmee hij in het voerspoor trad van Italiaanse regisseurs als Visconti en Zeffireli). De laatste berichten zijn dat de relatie met de politieke machthebbers weer bekoeld zijn. In 2013 werd bekend dat er een onderzoek zou worden gestart naar een mogelijke overtreding van het 1- kind beleid. Als de berichten waar zijn dat hij 7 kinderen bij 4 vrouwen heeft lijkt hij zich inderdaad niet al te strikt aan dit beleid gehouden te hebben.  

DATUM: 14 juli 2013   

Recensies

DE REGISSEUR

Voor een introductie op het werk van Zhang Yimou, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

HET VERHAAL

Het verhaal wordt verteld door de kleinzoon van de hoofdpersonages en begint met het op jonge leeftijd uithuwelijken van zijn grootmoeder (Gong Li) aan een veel oudere bruidegom. Deze bruidegom, die aan lepra leidt, runt een afgelegen destilleerderij. Tijdens de tocht op weg naar haar aanstaande man flirt de vrouw vanuit haar draagkoets met één van de dragers. Het is diezelfde drager die heldhaftig optreedt en erger weet te voorkomen als de stoet gedurende de reis wordt overvallen door een struikrover. 

Eenmaal woonachtig bij haar nieuwe man komt "grootmoeder" (in navolging van de verteller van de film zal ik deze naam ook in de recensie hanteren) hem op een gegeven moment weer tegen in de korenvelden, even buiten de destilleerderij. Deze ontmoeting draait uit op een vrijpartij (afbeelding 1), die niet zonder gevolgen blijft. Niet lang daarna sterft de oude echtgenoot onder verdachte omstandigheden. Hoewel niet gebruikelijk in het China van die tijd, zet "grootmoeder" de destilleerderij voort. In de dagelijkse leiding ontvangt zij daarbij veel steun van oudgediende Luohan.

Eigenlijk gaat het best goed met de destilleerderij, wat niet wil zeggen dat er niet af en toe schokkende dingen gebeuren. Zo wordt "grootmoeder" het slachtoffer van een ontvoering door een plaatselijke bendeleider, en komt slechts vrij tegen betaling van een aanzienlijk losgeld. Voor de rest laat "grootvader" (het kind is inmiddels geboren) zich af en toe zien op de destilleerderij. De ene keer in dronken toestand (waarop "grootmoeder" hem zonder pardon van het terrein laat afgooien), de daaropvolgende keer vervult van wraakgevoelens (die hij afreageert door in de kannen met drank te urineren, die daardoor overigens alleen maar beter wordt).

In het laatste half uur van de film vallen de Japanners China binnen, wat leidt tot onbeschrijfelijke wreedheden. Slachtoffer van één van deze wreedheden is Luohan. Om hem te wreken leggen de werknemers van de destilleerderij en "grootvader" een hinderlaag aan voor de Japanners, en verbergen zich in het korenveld. Als "grootmoeder" hen eten komt brengen en er tegelijkertijd een Japanse truck langskomt leidt dit tot een afschuwelijke "shootout", waarbij onder andere "grootmoeder" om het leven komt. In de laatste beelden van de film zien we "grootvader" en zijn zoon bij haar lichaam staan (zie ook de poster).

COMMENTAAR

"Het rode korenveld" is de eerste film van een drietal vroege films van Zhang Yimou. De andere films van deze trilogie zijn "Ju Dou" (1990) en "Raise the red lantern" (1991). In al deze films draait het om een jonge vrouw die uitgehuwelijkt wordt aan een (veel) oudere man. In al deze films spelen felle kleuren (vooral rood, een kleur die ook in twee van de drie titels terugkomt) een prominente rol. In "Ju Dou" zijn dat de kleuren van de geverfde wol, in "Raise the red lantern" is dat uiteraard het rood van de lampionnen en in "Het rode korenveld" tenslotte is dat het rood van de gestookte drank. Na "Raise the red lantern" zou Zhang Yimou een tweetal films maken over vrouwen die met mannen van hun eigen leeftijd trouwen ("The story of Qui Ju" (1992) en "Livetimes" (1994)). Ook deze vrouwen hebben het echter niet makkelijk, en moeten binnen het gezin de heetste kastanjes uit het vuur halen.  

Als je goed kijkt kun je zien dat "Het rode korenveld" de eerste film van de trilogie is. Het spel van hoofdrolspeelster Gong Li is nog wat onervaren en schuchter. Zij is niet echt de vrouw die na het plotseling overlijden van haar man de zaak krachtdadig voortzet. Van grotere invloed op de film is het feit dat regisseur Zhang Yimou nog een beetje zoekende is, waardoor een mengeling van stijlen ontstaat. De film begint heel duidelijk als een historisch epos. Zodra "grootmoeder" haar intrek neemt in de destilleerderij sijpelen er elementen van de Western de film binnen. De destilleerderij is eenzaam gelegen, en dus kwetsbaar voor overvallen van bendes. Maar kijk eens (afbeelding 2) wat voor entree deze bendes in filmische zin wordt geboden. De stenen boog, die overigens sterk doet denken aan "Once upon a time in the West" (Sergio Leone, 1968), biedt hen als het ware een soort van podium. In het laatste halfuur maakt de film een nieuwe gedaantewisseling door en verandert in een oorlogsfilm. De toon wordt in dit deel ook onverholen patriottisch. Blijkbaar was Zhang Yimou er in 1987 nog veel aan gelegen de Chinese machthebbers niet al te zeer tegen zich in het harnas te jagen. In de twee volgende films toont hij wat dat betreft meer moed. Maar laten we niet teveel stilstaan bij de gebreken van de film. Ondanks deze kleine minpuntjes blijft de film een lust voor het oog.

Interessant zijn tenslotte de verschillen tussen "Het rode korenveld" en de twee andere films van de trilogie. Ik begon met op te merken dat in alle films een jonge vrouw werd uitgehuwelijkt aan een veel oudere man. Aangezien deze veel oudere echtgenoot in "Het rode korenveld" reeds aan het begin van de film overlijdt, speelt hij verder geen grote rol. De mannelijke hoofdrol wordt daardoor overgenomen door twee andere mannen. De "grootvader" aan de ene kant, Louhan aan de andere kant. Tussen deze twee mannen gaapt een wereld van verschil. "Grootvader" is erg fysiek aanwezig in de film. De meeste tijd loopt hij rond met ontbloot bovenlijf en vaak wordt hij gefilmd vanuit een camerastandpunt dat hem de proporties van een reus geeft (zie bijv. de poster). In tegenstelling daarmee is Louhan veel tengerder en ook veel bedachtzamer. We maken kennis met hem terwijl hij een waterpijp rookt en in gedachten verzonken in de verte staart. Deze twee mannen zijn niet alleen verschillend, ze spelen ook een heel verschillende rol in het leven van "grootmoeder". "Grootvader" (de naam zegt het al) is de verwekker van haar kind. Gezien zijn soms langdurige afwezigheid speelt Louhan echter een grote rol in de opvoeding. Het levert hem de titel van "oom" op. Zo op het eerste gezicht heeft "grootmoeder" vrede met deze taakverdeling tussen haar mannen.

DATUM: 14 oktober 2014

EIGEN WAARDERING: 7

Hong gao liang (1987) on IMDb

Reacties

DE REGISSEUR

Voor een overzicht van het werk van Zhang Yimou, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

HET VERHAAL

Ju Dou (Gong Li) is de jonge vrouw van de eigenaar van een textielververij (Yang Jinshan). Naast de eigenaar werkt ook zijn geadopteerde neef (Yang Tianqing) in het bedrijf. Zowel Ju Dou als deze neef worden slecht behandeld. In het geval van Ju Dou heeft dat vooral te maken met het feit dat zij haar man geen zoon schenkt, wat naar alle waarschijnlijkheid meer te maken heeft met zijn onvruchtbaarheid.

Ondertussen bloeit er een romance op tussen Ju Dou en Yang Tianqing. Als ze erachter komt dat Yang haar door een gaatje in de wand begluurt tijdens het wassen (afbeelding 1) is Ju Dou in eerste instantie ontzet, maar het duurt niet lang voordat ze hem aanmoedigt. Het resultaat van deze relatie is dat Ju Dou (eindelijk) zwanger wordt. Yang Jinshan is in de wolken. 

De relatie tussen Ju Dou en Yang Tianqing blijft voor iedereen verborgen, totdat Yang Jinshan een beroerte krijgt en (door zijn verlamming) is overgeleverd aan hun verzorging. Nu nemen Ju Dou en Yang Tianqing wraak voor hun slechte behandeling en maken tegenover hun baas c.q. echtgenoot geen geheim meer van hun relatie. Ook wrijven ze hem in niet mis te verstane bewoordingen in dat Yang Tianbin niet zijn kind is. Voor de buitenwereld blijft echter alles hetzelfde. Ju Dou moet vanaf dat moment dan ook goed oppassen niet meer zwanger te worden, aangezien niemand zal geloven dat het van de verlamde Yang Jinshan is.

Ondertussen groeit Tianbin op tot een nors en chagrijnig kind, hoewel hij bij Yang Jinshan veel goed maakt door hem "pappa" te noemen. Tijdens het spelen met het kind tuimelt Yang Jinshan in een verfbad en Tianbin staan erbij en kijkt erna hoe hij verdrinkt. Na de begrafenis erft Tianbin de zaak en moet Tianqing elders gaan wonen. Een alleenstaande man en een weduwe onder één dak zou maar roddels geven. Ju Dou en Tianqing gaan door met geheime ontmoetingen, en de roddels komen er natuurlijk toch. Deze komen ook Tianbin, die inmiddels een tiener is, ter oren. Als hij op een dag zijn werkelijke ouders betrapt gooit hij ook zijn vader (maar dit keer moedwillig) in een verfbad. Uit wanhoop steekt Ju Dou de ververij in de fik.

COMMENTAAR

Hoewel ik zijn latere films lang niet allemaal kan waarderen, hebben de films van Zhang Yimou een speciale plek in mijn hart behouden. Zijn doorbraak in het Westen viel in de tijd ongeveer samen met mijn opbloeiende liefde voor de film. Ik werkte destijds in Utrecht en weet nog goed hoe ik na mijn werk rechtstreeks naar de Springhaver bioscoop ging om zijn films te bekijken.

Eén van deze films was "Ju Dou", gemaakt een jaar voorafgaande aan "Raise the red lantern" maar pas naar aanleiding van het succes van laatstgenoemde film uitgebracht in de Nederlandse bioscopen. De twee films hebben veel kenmerken met elkaar gemeen:

- Ze spelen allebei in de jaren '20 van de 20e eeuw.
- In beide gevallen heeft een rijke man een arme bruid gekocht
- In beide gevallen ontstaan er spanningen wegens het uitblijven van een zoon / erfgenaam.

Toch zijn er ook duidelijke verschillen. In "Raise the red lantern" zijn de vroegere vrouwen van de meester allemaal nog aanwezig, waardoor er jaloezie en strijd tussen de vrouwen onderling ontstaat. In "Ju Dou" zijn de vroegere vrouwen van de meester dood, en richt de woede van de vrouw zich tegen de meester zelf. Ju Dou neemt hierbij wraak op haar meester door hem te bedriegen met zijn neef / geadopteerde zoon.

Dit verklaard ook het verschil in kleurgebruik tussen de twee films. In "Raise the red lantern" is grijs de overheersende kleur. Het grijs van geniepige onderlinge pesterijen, dat slechts onderbroken wordt door het vlammende rood van de lantaarns. Deze lantaarns symboliseren de triomf, de triomf dat de meester die nacht bij jou slaapt. Hoe anders is het kleurgebruik in "Ju Dou". Deze film is een ode aan de felle kleuren, zoals de Westerse bioscoopbezoeker dat sinds de tijden van techni-color niet meer gewend is (afbeelding 2). Felle kleuren die enerzijds goed passen bij een ververij, maar die anderzijds de passie tussen Ju Dou en Tianqing symboliseren. Door deze passie is "Ju Dou" ook een film die, voor Chinese begrippen, ongekend open is over sexualiteit. We mogen dan misschien weinig zien, de geluiden die we horen als Ju Dou en Tianqing bij elkaar zijn laten aan duidelijkheid niets te wensen over. Tijdens deze geluiden is Yang Jinshan in beeld, zich machteloos verbijtend in zijn tot rolstoel omgebouwde wastobbe (afbeelding 3).

Toch delft ook in "Ju Dou" de passie uiteindelijk het onderspit tegen de maatschappelijke gebruiken. Dit blijkt bijvoorbeeld tijdens de begrafenis van Yang Jinshan. Om geruchten over een buitenechtelijke relatie tussen Ju Dou en Tianqing, die natuurlijk toch de ronde doen in de lokale gemeenschap, te ontzenuwen verplicht de familie hen om een begrafenisritueel met extra verve na te leven. Dit ritueel schrijft voor dat verwanten een toneelstukje opvoeren, waarbij ze de begrafenisstoet trachten tegen te houden, in een laatste symbolische poging de geliefde overledene in het land der levenden te houden. De overwinning van de maatschappelijke orde op de rebellerende geliefden wordt uiteindelijk gecompleteerd door Tianbin, nota bene hun eigen vlees en bloed maar in deze film vooral optredend als een soort engel der wrake uit naam van het "fatsoen".

DATUM: 16 augustus 2014

EIGEN WAARDERING: 7

Ju Dou (1990) on IMDb


Reacties

DE REGISSEUR

Voor een introductie op het werk van Zhang Yimou, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

HET VERHAAL

Het verhaal speelt in de jaren 20 van de vorige eeuw. Nadat haar vader is overleden kan haar familie de studie niet meer betalen en wordt Songlian (Gong Li) concubine van een rijke landheer. Zij is zijn vierde vrouw. Al snel ontdekt Songlian dat de vrouwen onderling in een nietsontziende competitie zijn verwikkeld om de aandacht van de meester. Deze beslist elke avond bij welke vrouw hij de nacht zal doorbrengen, en het hofje van de betreffende vrouw (elke vrouw heeft haar eigen hofje rondom het centrale huis) wordt versierd met rode lantaarns. Zolang de rode lantaarns in haar hofje branden heeft de betreffende vrouw allerlei voorrechten en aanzien bij het bedienend personeel.

De eerste vrouw staat een beetje buiten de competitie. Zij is ongeveer ven dezelfde leeftijd als de meester en heeft hem een, inmiddels volwassen, zoon gegeven. Ze wordt zelden meer door de meester bezocht, maar behoudt haar status omdat zij de officiële vrouw is (de andere zijn "maar" bijvrouwen). De competitie vindt derhalve plaats tussen de 2e vrouw, de 3e vrouw en Songlian. In eerste instantie lijkt Songlian het meest te vrezen te hebben van de 3e vrouw, die moet wennen aan het feit dat ze niet meer de jongste, meest aantrekkelijke vrouw is. Gaandeweg de film wordt echter duidelijk dat de 2e vrouw doortrapter is. Zij heeft een verbond gesloten met het hulpje van Songlian, die er in het geheim van droomt zelf op een dag bijvrouw te zijn en haar kamertje heeft gedecoreerd met rode lantaarns ter ondersteuning van deze dagdromen.

Op een gegeven moment denkt Songlian haar zusters af te troeven. Ze zegt dat ze zwanger is in de hoop dat zo de meester vaker langskomt en ze op een gegeven moment echt zwanger is. Een soort self fulfilling prophecy dus. Het zet echter een fatale keten van "verklikkingen" in gang. Om te beginnen ontdekt het hulpje van Songlian in het wasgoed menstruatiebloed. Zij brieft dit door aan de 2e vrouw, waarna de hofarts langskomt en Songlian vanwege haar bedrog in ongenade valt. Zij heeft echter wel enig idee waar het lek zit, en gooit uit wraak de illegale rode lampionnen uit het kamertje van haar hulpje op het binnenplein. Het is voor een hulpje natuurlijk streng verboden om ook maar te denken dat ze bijvrouw kan worden, dus het hulpje wordt streng gestraft en moet de hele koude winternacht op haar knieën op het plein zitten. Hierdoor krijgt ze hevig koorts en overlijdt tenslotte. Songliang heeft nu spijt van haar wraakoefening en ter gelegenheid van haar 20e verjaardag zet ze het op een drinken. In haar dronkenschap verklapt ze de verhouding tussen de hofarts en de 3e vrouw, wat uiteindelijk tot het ophangen van de 3e vrouw leidt.

Op het eind van de film zien we de 5e vrouw binnenkomen. Songlian doolt, aangegrepen door alle gebeurtenissen, verdwaasd rond over het binnenplein.

COMMENTAAR

De doorbraak van Zhang Yimou viel ongeveer samen met de periode waarin mijn interesse voor films werd geboren. Zijn films hebben daarom altijd een speciale plek behouden. Ik weet zelfs nog de bioscopen waarin ik "Ju Dou" (Springhaver in Utrecht) en "Raise the red lantern" (Alhambra in Amsterdam, inmiddels al weer geruime tijd dicht) zag.

De hernieuwde kennismaking viel niet tegen. Het blijkt een film met een dubbele bodem. Het stond me nog bij dat het ging om vrouwenonderdrukking. Toen ik de film voor de tweede keer zag dacht ik echter op een gegeven moment: hier wordt vrouwen inderdaad het leven zuur gemaakt, maar dan toch vooral door andere vrouwen. De meester zelf speelt in de film geen nadrukkelijke rol. Hij is zelfs zo afwezig dat sommige beweren dat hij gedurende de film niet in beeld komt. Hoewel dat niet waar is (we zien hem een paar keer op de rug en vanaf een afstand, maar nooit in close up) is het wel een teken aan de wand. Het duurt een tijdje voor je je bewust wordt van de dubbele bodem. Tussen de vrouwen onderling is het inderdaad haat en nijd, maar dat komt omdat ze in een systeem zitten dat dat bijna onvermijdelijk maakt. Ze hebben geen eigen leven, hun status is geheel een afgeleide van de aandacht van de meester dus is het niet meer dan logisch dat er een moordende competitie om deze aandacht ontstaat. In gelijke zin laten ook Siskel en Ebert zich uit in de filmbeschouwing die als clip op de Zhang Yimou pagina is geplaatst (tegelijk een eerbetoon aan Roger Ebert, de dit jaar overleden filmrecensent).

Die competitie om aandacht wordt gesymboliseerd door de rode lantaarns. Diezelfde rode lantaarns geven de film ook zijn visuele aantrekkingskracht. Het felle rood contrasteert prachtig met het grauwe gebouw. Een contrast dat alleen maar mooier wordt als er tijdens de winter sneeuw ligt. Als hommage aan deze rode lantaarns heb ik de recensie dan ook voorzien van een viertal afbeeldingen die, van boven naar beneden, het volgende voorstellen.

1: De lantaarns staan klaar, op welke vrouw zal deze avond de keuze vallen?
2: De keuze is gemaakt, het hofje van de uitverkoren vrouw is klaar voor de nacht.
3: De ronde lantaarns brengen het hulpje in de juiste stemming voor dagdromerij in haar kamertje.
4: De droom is over, haar geheim is letterlijk op straat gegooid.

DATUM: 15 juli 2013

EIGEN WAARDERING: 9

Da hong deng long gao gao gua (1991) on IMDb


Reacties

DE REGISSEUR

Voor een inleiding op het werk van Zhang Yimou, zie het openingsartikel van de aan hem gewijde pagina.

HET VERHAAL

Het verhaal speelt in de nadagen van de Tang dynastie (600 - 900 na Chr.) in China. Het officiële gezag is in verval, en er zijn diverse rebellengroepen actief, waaronder "The house of the flying daggers". De leider van deze rebellengroep is onlangs gearresteerd, maar onder een mysterieuze nieuwe leider heeft de groep allesbehalve aan kracht ingeboet.

Twee politieofficieren (Leo en Jin) krijgen de opdracht om ook de nieuwe leider te arresteren. Als ze denken de blinde dochter van de oude leider (Mei) te pakken te hebben "bevrijdt" Jin haar zogenaamd uit de gevangenis. Bedoeling is om het met haar aan te pappen waarna ze haar "bevrijder" misschien wel in contact brengt met de nieuwe leider van de flying daggers.

Dat doet ze inderdaad, waarna Jin een aantal verrassingen staan te wachten:
- de nieuwe leider van de flying daggers is een vrouw
- Mei is niet blind en ook niet de dochter van de oude leider, ze is een gewoon lid van de flying daggers en heeft Jin vanaf het begin doorgehad.
- Leo blijkt ook een lid van de flying daggers te zijn, die is geïnfiltreerd bij de reguliere politie.

Mei krijgt de opdracht Jin te executeren, maar ondanks alle list en bedrog zijn die twee verliefd op elkaar geworden (afbeelding 1). Mei laat Jin dan ook expres ontsnappen. Na het vertrek van Jin merkt Mei dat haar liefde voor hem groter is dan haar dankbaarheid voor Leo. Dit terwijl Leo in het verleden haar leven heeft gered en bovendien haar minnaar is. Ze gaat derhalve achter Jin aan en wordt in een hinderlaag door de jaloerse Leo vermoord. Inmiddels is Jin ook tot de conclusie gekomen dat hij niet meer zonder Mei kan. Hij keert om en is op de terugweg getuige van de moord op Mei. In de laatste beelden van de film vechten de twee aanbidders om hun stervende geliefde (afbeelding 3).

COMMENTAAR

Ik ben zelf geen groot fan van het "martial arts" genre, en vond het dan ook jammer dat Zhang Yimou zich in het begin van de 21e eeuw tot dit genre bekeerde. Indachtig het Bijbelse uitgangspunt "Onderzoekt alles en behoudt het goede" heb ik ten lange leste toch eens een "martial arts" film van Yimou bekeken. De film "House of the flying daggers" komt overigens uit een tijd dat "martial arts" helemaal in de mode was. Denk aan "Hero" (2002) van Yimou zelf, maar ook aan "Chrouching tiger, hidden dragon" van Ang Lee (2000).

Ik kan de film niet beter typeren dan met een citaat uit de recensie van Roger Ebert: "Forget about the plot. The story is serving primarily to get us from one spectacular scene to another". Mooifilmerij dus, en dat is precies mijn probleem met deze film: hij heeft geen inhoud. Er is wel een plot (zie boven), maar dat is puur ondersteunend om ons van het ene mooie plaatje naar het andere te krijgen. Ook karakterontwikkeling heb ik niet echt kunnen ontdekken, tenzij je verliefd worden als een karakterontwikkeling beschouwd.

Overigens zijn de mooie plaatjes wel heel erg mooi. Dit geldt zowel voor de actiescènes (de choreografie van de gevechten doet niet onder voor een optreden van Cirque du Soleil)  als voor de achtergrond.  Wat dit laatste betreft speelt de film zich voor een groot deel af in het bos, maar doet dit bos zich steeds in andere gedaanten aan ons voor. Van het geheimzinnige groen van het bamboe bos (afbeelding 2) tot de betoverende kleurenpracht van berken in herfsttooi (afbeelding 3).

Opmerkelijk is nog de rol van de vrouw in de films van Yimou. In zijn films uit de jaren '80 en '90 zijn dat allemaal sterke vrouwen die vochten (figuurlijk) voor hun gezin of tegen een tirannieke meester. Ook Mei is zeker geen doetje, en ze weet het zwaard vaardig te hanteren. Aan het eind van de film blijkt echter dat ze toch meer de vrouw is om wie gevochten wordt dan de vrouw die zelf (maar dan letterlijk) vecht.

DATUM: 19 november 2014

EIGEN WAARDERING: 5  

Shi mian mai fu (2004) on IMDb


Reacties